Apat na Taon Akong Humabol sa Kanya, Pero Sa Huli ay Ipinakilala Niya ang Campus Beauty Bilang Nobya at Pinagtawanan ang Damdamin Ko sa Harap ng Lahat—Tahimik Akong Naglaho, Pagkalipas ng Dalawang Linggo Dumating ang Kanyang Ama na May Dalang mga Dokumento, Habang Siya’y Nanigas sa Huling Mensaheng Nabasa Niya
Apat na Taon Akong Humabol sa Kanya, Pero Sa Huli ay Ipinakilala Niya ang Campus Beauty Bilang Nobya at Pinagtawanan ang Damdamin Ko sa Harap ng Lahat—Tahimik Akong Naglaho, Pagkalipas ng Dalawang Linggo Dumating ang Kanyang Ama na May Dalang mga Dokumento, Habang Siya’y Nanigas sa Huling Mensaheng Nabasa Niya
Part 1
Tatlong buwan kong inihanda ang relong iyon.
Hindi iyon ang pinakamahal na bagay na nabili ko.
Pero sa likod ng relo, may nakaukit na napakaliit na linya:
“Kung sa ika-1,460 araw ay babalik ka pa rin, paniniwalaan ko ang sinabi mo.”
Dahil apat na taon na ang nakalipas, si Adrian mismo ang nagsabi sa akin:
“Hintayin mo akong maka-graduate. Kung gusto mo pa rin ako pagdating ng araw na iyon, bibigyan natin ng pagkakataon ang dalawa sa atin.”
Naniwala ako.
Naniwala ako nang sobra kaya sa loob ng apat na taon sa unibersidad, halos naging anino niya ako.
Ako ang nagtatabi ng upuan niya sa klase.
Ako ang nagdadala ng kape niya tuwing umaga.
Ilang oras akong nakaupo sa gilid ng basketball court para lang maabutan siya ng tuwalya pagkatapos ng laro.
Kapag kulang ang pambayad niya sa club fees, gumagawa ako ng dahilan para mapadalhan siya ng pera.
Kapag nag-aaway sila ng pamilya niya, ako ang lagi niyang tinatawagan nang alas-dos ng madaling araw.
Hindi niya kailanman sinabing mahal niya ako.
Pero hindi rin niya ako kailanman tuluyang itinaboy.
Hanggang sa gabing iyon.
Ginaganap ang graduation party sa rooftop ng isang hotel sa siyudad.
Hawak ko ang kahon ng regalo habang nakatayo sa gitna ng maraming tao, mabilis ang tibok ng puso ko at basang-basa ang mga palad ko.
Hindi pa man ako nakakalapit, kinuha na ni Adrian ang mikropono.
“May gusto akong ipakilala sa inyong lahat.”
Hinila niya sa tabi niya ang isang magandang dalagang nakasuot ng puting bestida.
“Si Bianca. Girlfriend ko.”
Biglang nagsigawan at nagpalakpakan ang lahat.
May isang kaibigan niyang sumipol.
“Sa wakas, ipinakilala mo rin!”
Malakas na tumawa si Adrian.
Pagkatapos, na para bang saka lang niya ako naalala, lumingon siya sa direksyon ko.
Nagtagpo ang mga mata namin.
Nanatili akong nakatayo.
Biglang bumigat na parang bato ang kahon ng relo sa kamay ko.
Mahina kong tinanong:
“Adrian, paano naman iyong sinabi mo apat na taon na ang nakalipas?”
Bahagyang nanigas ang ngiti niya.
“Anong sinabi ko?”
“Sabi mo, kapag graduate na tayo at gusto pa rin kita, bibigyan mo tayo ng pagkakataon.”
Agad na tumahimik ang paligid.
Pati si Bianca ay napalingon sa kanya.
Dalawang segundo siyang hindi nagsalita.
Pagkatapos, tumawa siya.
Isang tawang sapat para maunawaan ko ang lahat.
“Naku, Miguel.”
Inakbayan niya si Bianca.
“Pinaniwalaan mo talaga iyon?”
“Noong mga panahong iyon, gusto ko lang tigilan mo ako sa kakasunod araw-araw kaya sinabi ko lang iyon para matapos na.”
May ilang taong tumawa sa likod namin.
Nang marinig iyon ni Adrian, lalo pa niyang nilakasan ang boses.
“At saka dapat naiintindihan mo naman. Kailangan ko ng babaeng kaya kong ipakilala nang maayos. Isang normal na pamilya. Isang normal na kinabukasan.”
Mahina akong nagtanong:
“Paano naman iyong apat na taon?”
“Ano naman sa apat na taon?”
“Tinanggap mo lahat ng ibinigay ko.”
Kumunot ang noo niya.
“Kusang-loob mo naman iyon.”
“Tinatawagan mo ako tuwing may kailangan ka.”
“Kasi lagi kang nandiyan.”
“Hinawakan mo ang kamay ko noong school festival.”
“Magkaibigan tayo. Ano naman kung maghawak ng kamay?”
Matagal ko siyang tinitigan.
Doon ko napagtanto na kapag gustong burahin ng isang tao ang isang bagay, kaya niyang gawing biro ang lahat ng alaala.
Tumango ako.
“Naiintindihan ko na.”
Pagkatapos, lumapit ako sa mesa ng mga regalo at inilapag ang kahon sa harap ni Bianca.
“Congratulations sa inyong dalawa.”
Mukhang naasiwa si Bianca.
“Ito…”
“Hindi ito wedding gift.”
Ngumiti ako.
“Bagay lang ito na hindi ko na kailangan.”
Noong gabing iyon, binura ko si Adrian sa lahat ng account ko.
Umalis ako sa group chat namin.
Ibinalik ko ang susi ng apartment na dati niyang ipinahawak sa akin kapag wala siya.
Tinawagan ko rin ang tiyahin kong namamahala sa chain ng mga tindahan ng pamilya namin.
“Tita.”
“Napagdesisyunan ko na.”
“Pagkatapos ng graduation, papasok na ako sa negosyo natin.”
Makalipas ang tatlong araw, umalis ako sa apartment na inuupahan ko malapit sa unibersidad.
Hindi ko sinabi kay Adrian.
Hindi ako nagpaalam.
Nakakapanibago ang katahimikan ng buhay nang wala siya.
Pero nakakagaan din sa pakiramdam sa paraang hindi ko inaasahan.
Natutulog na ako bago maghatinggabi.
Hindi ko na tinitingnan ang telepono ko para malaman kung nag-message siya.
Hindi na ako bumibili ng dalawang pagkain dahil natatakot akong malipasan siya ng gutom.
Hindi na ako naghihintay sa basketball court para sa isang taong hindi kailanman lumingon para hanapin ako.
Makalipas ang dalawang linggo, lumitaw si Adrian sa tindahan kung saan ako nagsasanay.
Binuksan niya ang pinto, malamig ang mukha.
“Miguel.”
Hindi ako tumingala mula sa inventory record.
“May bibilhin ka?”
“Binlock mo ako?”
“Oo.”
“Lumipat ka ng tirahan?”
“Oo.”
“Umalis ka sa grupo?”
“Oo.”
Napatawa siya nang malamig.
“Para kanino itong drama mo?”
Tumingala ako.
“Wala.”
“Adrian, namumuhay lang ako ng sarili kong buhay.”
Agad dumilim ang mukha niya.
“Hindi ka naman ganito dati.”
“Dati kasi, tanga ako.”
“Ikaw—”
“May kailangan ka pa ba?”
Malakas niyang hinampas ang palad sa counter.
Napalingon ang ilang empleyado.
“Ginagawa mo ba ito para mainis ako?”
Halos matawa ako.
“Hindi kita kinakausap. Hindi ako nagpapakita. Hindi kita ginugulo. Naiinis ka pa rin?”
Hindi siya nakasagot.
Pagkaraan ng ilang segundo, mariin niyang sinabi:
“Alam ba ng mga magulang mo na ganito ang ginagawa mo?”
“Alam nila.”
“Wala silang sinabi?”
“Wala.”
“Bakit?”
Mahinahon kong isinara ang hawak kong ledger.
“Dahil kailanman ay hindi nila nagustuhan na hinahabol kita.”
Natigilan siya.
Nagpatuloy ako:
“Nanahimik lang sila noon dahil akala nila masaya ako.”
“Hindi na ako masaya ngayon.”
“Kaya tapos na.”
May kung anong nagbago sa mga mata ni Adrian.
Umikot siya sa counter at hinawakan ang pulso ko.
“Miguel, huwag kang isip-bata.”
Agad kong binawi ang kamay ko.
“Bitawan mo ako.”
“Nakikipag-usap lang ako sa iyo.”
“Alam ba ng girlfriend mo na pumupunta ka rito para hawakan ang kamay ng taong dating may gusto sa iyo?”
Agad niya akong binitawan.
Pero lalo pang sumama ang mukha niya.
“Huwag mong idamay si Bianca.”
“Bakit hindi?”
“Dahil walang kinalaman sa kanya ang nangyayari sa atin.”
Napatawa ako.
“Ano pa bang mayroon sa atin?”
Biglang natahimik si Adrian.
Sakto namang lumabas mula sa likuran ang manager.
Tiningnan niya si Adrian, pagkatapos ay ako.
“Ginugulo ka ba niya?”
Hindi pa ako nakakasagot nang malamig na magsalita si Adrian:
“Best friend ako ni Miguel mula pagkabata.”
“Ako na ang maghahatid sa kanya pauwi.”
Tiningnan ko siya.
“Hindi kailangan.”
“Miguel.”
“Sabi ko hindi kailangan.”
Mariing nag-clench ang panga niya.
“Gusto mo talaga akong putulin sa buhay mo?”
“Oo.”
“Dahil lang may girlfriend ako?”
“Hindi.”
Diretso ko siyang tiningnan sa mata.
“Dahil pinaramdam mo sa akin na ang pinakamahalagang apat na taon ng buhay ko ay laruan lang para sa iyo.”
Sa unang pagkakataon, hindi siya nakasagot.
Tumalikod ako.
Pero eksaktong sandaling iyon, tumunog ang telepono niya.
Malinaw ang pangalang nasa screen.
Bianca.
Tinitigan iyon ni Adrian nang ilang segundo, pagkatapos ay pinatay ang tawag.
Maya-maya, muling nag-vibrate ang telepono.
May lumitaw na mensahe.
Hindi ko sana babasahin.
Pero napakalapit ng screen.
Nakita ko pa rin ang unang linya.
“Adrian, tumawag ang mama mo. Sabi niya kailangang kanselahin ang engagement arrangement ng dalawang pamilya dahil binawi ng pamilya ni Miguel ang lahat ng investment nila sa proyekto ng papa mo…”
Napahinto ako.
Namuti rin ang mukha ni Adrian.
Pagkaraan ng tatlong segundo, dahan-dahan siyang lumingon sa akin.
“Miguel.”
Paos ang boses niya.
“Ano ang ginawa mo?”
Hindi pa ako nakakasagot nang biglang bumukas nang malakas ang salaming pinto sa likuran.
Isang lalaking nasa middle age ang halos sumugod paloob.
Ama ni Adrian.
Hindi niya man lang tiningnan ang anak niya.
Diretso siyang lumapit sa akin.
Sa harap ng mga naguguluhang tingin ng lahat, inilapag niya ang isang makapal na folder sa counter.
“Sir.”
Nanginginig ang boses niya.
“Pakiusap. Sabihin mo sa pamilya mo na huwag nilang bawiin ang puhunan.”
Nakatayo si Adrian sa likuran niya, maputlang-maputla.
Pero ang sumunod na sinabi ng kanyang ama ang tuluyang nagpatahimik sa buong tindahan.
“Dahil kapag binawi pa nila ang natitirang puhunan…”
“Malulugi ang pamilya namin bago matapos ang buwan.”
PART 2
Parang walang humihinga sa buong tindahan.
Tinitigan ni Adrian ang kanyang ama.
“Pa… anong ibig mong sabihin?”
Hindi siya sinagot nito.
Sa halip, itinulak ng kanyang ama ang makapal na folder palapit sa akin.
“Miguel, alam kong wala kang obligasyong tulungan kami.”
“Pero ang pamilya ninyo ang pinakamalaking investor sa expansion project namin. Kapag tuluyang binawi ang natitirang pondo, hindi lang kumpanya ang mawawala. Mahigit dalawang daang empleyado ang maaaring mawalan ng trabaho.”
Tiningnan ko ang folder.
Hindi ko iyon binuksan.
“Hindi ako ang nagdesisyon.”
Napatingin siya sa akin.
“Ang board ng pamilya namin ang gumawa niyan.”
Bahagyang nakahinga si Adrian, na para bang may nakita siyang maliit na pag-asa.
Pero ipinagpatuloy ko:
“Pero ako ang nagsabi sa kanila na hindi ko na gustong magkaroon ng anumang personal na koneksiyon sa pamilya ninyo.”
Nanigas ang mukha niya.
“Miguel…”
“Hindi ko pinabagsak ang kumpanya ninyo dahil nasaktan ako.”
Diretso kong tiningnan ang ama niya.
“Ang investment review ay matagal nang nakaplano. May mga delayed payment, hindi kumpletong financial reports, at ilang gastos na hindi maipaliwanag. Hindi personal ang desisyon.”
Namula ang mukha ng ama ni Adrian.
Doon ko naintindihan kung bakit ganoon siya kadesperado.
Hindi pala simpleng paghihiganti ang dahilan kung bakit umatras ang pamilya ko.
May tunay na problema ang negosyo nila.
Biglang nagsalita si Adrian.
“Kung bumalik ako sa dati… kung maaayos natin…”
Napalingon ako sa kanya.
Hindi ko makapaniwalang iyon pa rin ang iniisip niya.
“Anong maaayos natin?”
“Hindi ko alam!” sigaw niya. “Basta huwag kang umalis nang ganito!”
Napatawa ako nang mahina.
“Adrian, hindi mo ako hinahanap noong araw-araw akong naghihintay sa iyo.”
“Ngayon lang ako umalis saka mo naisip na kailangan mo ako?”
Namula ang mga mata niya.
“Hindi ganoon iyon.”
“Kung hindi ganoon, ano?”
Hindi siya nakasagot.
At sa katahimikang iyon, may tumunog na telepono.
Telepono ng kanyang ama.
Pagkatapos ng ilang segundo ng pakikinig, tuluyang nawalan ng kulay ang mukha nito.
“Ano?”
“Ngayong araw?”
Napaupo siya sa pinakamalapit na silya.
Pagkababa ng tawag, mahina niyang sinabi:
“Kinansela rin ng bangko ang extension ng credit line.”
Napapikit si Adrian.
Pero hindi ako nakaramdam ng saya.
Hindi ko gustong makita silang bumagsak.
Gusto ko lang lumayo.
Kaya kinuha ko ang folder at iniabot pabalik.
“Kaibiganin ninyo ang pamilya ko bilang business partners, hindi bilang kapalit ng relasyon namin ni Adrian.”
“Kung maayos ang records ninyo at kaya ninyong patunayan na viable pa ang kumpanya, maaaring pag-usapan ulit ng board ang investment.”
Napatingin sa akin ang ama niya na parang hindi makapaniwala.
“Tutulungan mo kami?”
Umiling ako.
“Hindi.”
“Bibigyan ko lang kayo ng patas na pagkakataon.”
Pagkatapos ay tumingin ako kay Adrian.
“At wala itong kinalaman sa atin.”
Parang may isang bagay na tuluyang nabasag sa mga mata niya.
Sa unang pagkakataon, hindi siya nagalit.
Hindi siya sumigaw.
Mahina lang niyang sinabi:
“Talagang wala na?”
Huminga ako nang malalim.
“Matagal nang wala, Adrian.”
“Ngayon ko lang tinanggap.”
Tumalikod ako at naglakad papunta sa likod ng tindahan.
Bago tuluyang sumara ang pinto sa pagitan namin, narinig ko siyang tumawag:
“Miguel.”
Hindi ako huminto.
Kinagabihan, may dumating na mensahe mula sa hindi kilalang numero.
Isang larawan iyon.
Ang relong inilagay ko sa mesa noong graduation.
Nasa kamay ni Adrian.
Sa ilalim ng larawan ay isang mensahe lamang:
“Ngayon ko lang nabasa ang nakaukit sa likod.”
At kasunod noon:
“Miguel, kung ako naman ang maghintay ng 1,460 araw… may babalikan pa ba ako?”
Hindi ako sumagot.
PART 3
Lumipas ang tatlong buwan.
Sa tatlong buwang iyon, unang beses kong naranasang mabuhay nang hindi nakasentro ang bawat araw ko sa pangalan ni Adrian.
Mas naging abala ako sa negosyo ng pamilya.
Pinag-aralan ko ang operations ng mga tindahan, supplier contracts, payroll, at mga problemang dati ay hindi ko man lang pinapansin.
Mahirap.
Nakakapagod.
Pero sa kakaibang paraan, masaya ako.
Dahil sa unang pagkakataon, ang bawat pagod ko ay para sa sarili kong kinabukasan.
Hindi para makuha ang atensiyon ng isang taong hindi sigurado kung gusto ba niya akong manatili.
Paminsan-minsan, may naririnig pa rin akong balita tungkol kay Adrian.
Naghiwalay sila ni Bianca dalawang linggo matapos pumunta sa tindahan ang ama niya.
Hindi dahil sa akin.
Ayon sa isa naming dating kaklase, si Bianca mismo ang nakipaghiwalay.
Sinabi raw nito kay Adrian:
“Hindi ako galit dahil may taong nagmahal sa iyo bago ako.”
“Ang problema, ginagamit mo ako para patunayan sa kanya na wala siyang halaga.”
Matagal kong tinitigan ang mensaheng iyon nang ipadala sa akin ng kaibigan namin.
Pagkatapos ay binura ko.
Hindi ko kailangang malaman ang lahat.
Hindi ko rin kailangang panoorin siyang magsisi.
Samantala, nagsumite ng bagong restructuring proposal ang kumpanya ng pamilya niya.
Nagbenta sila ng ilang hindi kailangang ari-arian.
Tinanggal ang dalawang executive na sangkot sa maling paggamit ng pondo.
At matapos ang masusing review, nagdesisyon ang board ng pamilya namin na panatilihin ang maliit na bahagi ng investment.
Hindi para kay Adrian.
Hindi para sa kanyang ama.
Kundi para sa mahigit dalawang daang empleyadong walang kinalaman sa pagkakamali ng mga taong nasa itaas.
Nang sabihin iyon sa akin ng tiyahin ko, ngumiti siya.
“Akala ko ipapaputol mo lahat.”
Umiling ako.
“Nasaktan lang ako, Tita. Hindi naman ibig sabihin noon gusto kong masira ang buhay ng ibang tao.”
Matagal niya akong tiningnan.
Pagkatapos ay tinapik niya ang balikat ko.
“Mas matanda ka na ngayon kaysa noong tatlong buwan lang ang nakaraan.”
Napatawa ako.
“Ganun ba kasama ako dati?”
“Hindi.”
Ngumiti siya.
“Mas mahal mo lang siya kaysa sa sarili mo.”
Doon ako natahimik.
Dahil tama siya.
Anim na buwan matapos ang graduation, ipinadala ako sa isa sa bagong branches namin para tumulong sa opening.
Doon ko nakilala si Gabriel.
Hindi siya dramatic.
Hindi rin siya iyong tipo ng taong papasok sa isang kuwarto at agad mapapalingon ang lahat.
Tahimik siya.
Mahilig sa simpleng polo shirt.
Laging may dalang maliit na notebook.
At sa unang araw namin, halos hindi niya ako kinausap maliban sa:
“Sir, mali ang inventory count dito.”
Nainis ako.
“Alam mo bang unang araw ko rito?”
“Opo.”
“Hindi mo ba kayang hintaying makapagkape muna ako bago mo sabihin lahat ng mali?”
Tiningnan niya ang hawak kong kape.
“Pangalawang tasa n’yo na po iyan.”
Napatingin ako sa kanya.
Ngumiti siya nang kaunti.
Doon nagsimula.
Hindi mabilis.
Hindi tulad ng ginawa ko kay Adrian na halos ibinigay ko agad ang buong puso ko nang walang hinihinging kapalit.
Kay Gabriel, natuto akong dahan-dahan.
Minsan, sabay kaming kumakain pagkatapos ng trabaho.
Minsan, pinapadalhan niya ako ng larawan ng aso niya.
Kapag overtime ako, nag-iiwan siya ng pagkain sa mesa ko nang hindi sinasabing siya ang bumili.
Isang gabi, nadatnan niya akong natutulog sa opisina.
Pagmulat ko, may jacket sa balikat ko.
“Sa iyo ito?”
“Oo.”
“Bakit hindi mo ako ginising?”
“Pagod ka.”
Simple lang ang sagot niya.
Pero hindi ko alam kung bakit biglang sumikip ang dibdib ko.
Dahil sa loob ng apat na taon, sanay akong gumawa ng ganoong bagay para sa ibang tao.
Ngayon lang may gumawa niyon para sa akin.
Hindi ko agad tinanggap nang sinabi niyang gusto niya ako.
Tatlong buwan ko siyang pinaghintay.
Hindi dahil gusto kong pahirapan siya.
Kundi dahil natatakot ako.
Isang gabi, sinabi ko sa kanya:
“May taong hinabol ako nang apat na taon.”
“Alam ko.”
Napatingin ako sa kanya.
“Paano?”
“Maraming marites sa kumpanya.”
Natawa ako.
Pero agad siyang naging seryoso.
“Hindi ko kailangang malaman lahat ng nangyari.”
“Ang kailangan ko lang malaman ay kung may puwang ba para sa akin ngayon.”
Tinitigan ko siya.
“Paano kung matakot ako?”
“Edi matakot ka.”
“Paano kung hindi ako agad makapagtiwala?”
“Edi huwag muna.”
“Paano kung hindi kita kayang mahalin nang katulad ng pagmamahal ko sa kanya noon?”
Umiling siya.
“Ayaw kong mahalin mo ako katulad ng pagmamahal mo sa kanya.”
Napakunot ang noo ko.
Ngumiti siya.
“Gusto kong mahalin mo ako nang mas maayos.”
Doon ako tuluyang natahimik.
At sa unang pagkakataon matapos ang napakatagal na panahon, hindi ako natakot sa ideya ng pagmamahal.
Isang taon matapos ang graduation, nagkaroon ng alumni charity event sa dati naming unibersidad.
Ayaw ko sanang pumunta.
Pero isa sa sponsors ang kumpanya namin kaya wala akong choice.
Kasama ko si Gabriel.
Pagpasok namin sa ballroom, ilang dating kaklase agad ang lumapit.
May mga nagulat.
May mga ngumiti.
May ilan pang halatang gustong magtanong kung kami ba.
Hindi ko na kailangang sagutin.
Dahil habang kinakausap ko ang isang professor, kusang inayos ni Gabriel ang nakabaluktot kong kuwelyo.
Napansin iyon ng lahat.
Kasama si Adrian.
Nakatayo siya sa kabilang dulo ng ballroom.
Mas payat siya kaysa dati.
Mas tahimik.
At wala na iyong dating kumpiyansa na parang lahat ng tao ay dapat umikot sa kanya.
Nagtagpo ang mga mata namin.
Hindi ako umiwas.
Pero hindi rin ako lumapit.
Pagkaraan ng halos isang oras, habang mag-isa akong kumukuha ng tubig sa labas ng ballroom, narinig ko ang boses niya.
“Miguel.”
Huminto ako.
Pagharap ko, ilang hakbang ang layo niya.
“Hi.”
“Hi.”
Mahabang katahimikan.
Pagkatapos ay inilabas niya mula sa bulsa ang isang maliit na kahon.
Agad ko iyong nakilala.
Ang relo.
“Hindi ko alam kung dapat ko pa itong ibalik.”
Tiningnan ko iyon.
“Sa iyo na.”
“Pero para sa akin naman talaga ito, di ba?”
“Dati.”
Napayuko siya.
“Binabasa ko pa rin minsan iyong ukit.”
Hindi ako sumagot.
“Miguel… sorry.”
Walang dahilan.
Walang “pero.”
Walang depensa.
Isang simpleng sorry lamang.
Siguro iyon ang unang tunay na paghingi niya ng tawad.
“Alam kong huli na.”
Tumango ako.
“Oo.”
Ngumiti siya nang mapait.
“Ang sakit mong magsalita.”
“Hindi naman ako nagsisinungaling.”
Bahagya siyang natawa.
Pagkatapos ay namula ang mga mata niya.
“Akala ko kasi hindi ka talaga aalis.”
Doon ko sa wakas naunawaan ang lahat.
Hindi dahil hindi niya alam na mahal ko siya.
Kundi dahil sobra siyang sigurado na kahit anong gawin niya, mananatili ako.
“Adrian.”
Tumingin siya sa akin.
“Ang pinakamalaking pagkakamali ko noon ay hindi iyong minahal kita.”
“Ang pagkakamali ko ay ginawa kong responsibilidad mo ang halaga ko.”
Huminga ako.
“Kapag mabait ka sa akin, pakiramdam ko mahalaga ako.”
“Kapag hindi mo ako pinapansin, pakiramdam ko wala akong silbi.”
“Hindi ko na gustong mabuhay nang ganoon.”
Tumango siya, mabagal.
“Masaya ka ba sa kanya?”
Napalingon ako sa salaming pinto.
Sa loob, nakita kong kinakausap ni Gabriel ang tiyahin ko habang hawak ang dalawang baso ng juice.
Parang naramdaman niyang tinitingnan ko siya.
Napalingon siya at ngumiti.
Automatic din akong napangiti.
Pagbalik ko ng tingin kay Adrian, nakita kong nakatingin siya sa ekspresyon ko.
At doon niya nakuha ang sagot.
“Masaya ako.”
Pumikit siya sandali.
Pagkatapos ay iniabot sa akin ang relo.
“Kung ayaw mong kunin, itatago ko.”
“Para saan?”
“Para maalala ko na may isang taong minahal ako nang buong-buo, pero hindi ko inalagaan.”
Umiling ako.
“Kahit huwag mo nang itago para parusahan ang sarili mo.”
Nagulat siya.
“Hindi mo kailangang maghirap habang buhay dahil sinaktan mo ako.”
“Matuto ka lang.”
“Sa susunod na may taong magmahal sa iyo, huwag mong gawing laruan ang puso niya dahil sigurado kang hindi siya aalis.”
Matagal siyang hindi nagsalita.
Pagkatapos ay tumango.
“Sige.”
Tumalikod na sana ako nang tawagin niya ulit ako.
“Miguel.”
Napalingon ako.
“Kung bumalik tayo apat na taon sa nakaraan…”
“Adrian.”
Pinutol ko siya.
“Hindi na kailangan.”
Ngumiti ako.
“Dahil kung babalik ako roon, baka habulin pa rin kita.”
“Pero kung babalik ako roon dala ang alam ko ngayon…”
“Uunahin ko muna ang sarili ko.”
Hindi na siya nagsalita.
Bumalik ako sa ballroom.
Paglapit ko kay Gabriel, iniabot niya agad sa akin ang isang baso.
“Tubig?”
“Juice.”
“Bakit?”
“Pangatlong kape mo na kanina.”
Natawa ako.
“Binibilang mo pa rin?”
“May balak pa akong makasama ka nang matagal. Ayokong ikaw mismo ang sumira sa puso mo.”
Napahinto ako.
Tapos bigla akong natawa nang malakas.
Napatingin ang mga tao sa amin.
Pero wala akong pakialam.
Hinawakan ko ang kamay niya.
Sa pagkakataong iyon, hindi dahil natatakot akong mawala siya.
Hindi rin dahil gusto kong patunayan sa kahit kanino na may nagmamahal sa akin.
Hinawakan ko siya dahil gusto ko.
At hinawakan niya rin ako pabalik.
Makalipas ang dalawang taon, nakatanggap ako ng mensahe mula sa isang dating kaklase.
May kasamang litrato.
Si Adrian iyon.
Nakatayo sa harap ng isang maliit ngunit bagong bukas na negosyo kasama ang kanyang ama.
Naka-recover na ang kumpanya nila pagkatapos ng mahabang restructuring.
Sa tabi ng litrato ay may mensahe:
“Mukhang okay na rin siya.”
Ngumiti ako.
Isinara ko ang chat.
Hindi ko na kailangan pang malaman ang iba.
Dahil sa sala, narinig kong sumigaw si Gabriel:
“Miguel! Masusunog na iyong niluluto mo!”
Tumayo ako agad.
“Bakit hindi mo patayin ang stove?”
“Dahil sabi mo huwag kong pakialaman!”
“Hindi ibig sabihin noon hahayaan mong masunog!”
Pagdating ko sa kusina, nakahalukipkip siyang nakatayo habang pinipigilan ang tawa.
Sa mesa ay may maliit na kahon.
Napatingin ako rito.
“Ano iyan?”
Biglang namula ang tenga niya.
“Buksan mo.”
Sa loob ay isang simpleng relo.
Walang mamahaling brand.
Walang engraveng pangako.
May maliit lang na papel sa ilalim.
“Hindi kita hihilinging maghintay ng 1,460 araw.”
“Kung gusto mo, sabay na lang nating bilangin ang mga araw mula ngayon.”
Matagal kong tinitigan ang papel.
Pagkatapos ay tumingin ako sa kanya.
“Gabriel.”
“Hmm?”
“Hindi kita paghihintayin.”
Lumapit ako at niyakap siya.
Sa likod namin, tuluyan nang nasunog ang niluluto ko.
Pero pareho kaming tumawa.
At doon ko naintindihan ang bagay na hindi ko natutunan sa apat na taon kong paghahabol kay Adrian.
Ang tamang pagmamahal ay hindi iyong kailangan mong patunayan araw-araw na karapat-dapat kang piliin.
Hindi iyong paulit-ulit kang naghihintay sa taong laging nakatalikod.
At lalong hindi iyong kailangan mong mawala muna bago nila malaman ang halaga mo.
Minsan, ang masayang wakas ay hindi ang pagbabalik ng taong pinakamatagal mong minahal.
Kundi ang araw na kaya mo na siyang tingnan nang walang sakit, talikuran nang walang pagsisisi, at hawakan ang kamay ng taong kusang lumalakad sa tabi mo.
Hindi sa harap mo.
Hindi sa likod mo.
Kundi kasabay mo.
