Sa kasaysayan ng politikang Pilipino, bihirang makakita ng ganitong tindi ng lamat sa pagitan ng dalawang naglalakihang kampo na dati-rati ay magkatuwang sa iisang layunin. Ang “UniTeam” na naging simbolo ng pagkakaisa noong nakaraang halalan ay tila naging isang malayo at malabong alaala na lamang.

Sa kasalukuyan, ang bansa ay saksi sa isang mainit na kabanata kung saan ang mga isyu ng korapsyon, pagbaluktot sa batas, at ang banta ng pakikialam ng dayuhan ay nagiging mitsa ng isang malaking krisis sa gobyerno.

Ang “One Million Percent” na Paninindigan

Sa gitna ng mga usap-usapan tungkol sa posibleng impeachment at ang mga pagtatangkang pahinain ang kanyang posisyon, nananatiling matatag ang bise presidente. Ayon kay Attorney Harry Roque, isang kilalang abogado at dating tagapagsalita, si VP Sara Duterte ay “one million percent” na hindi kayang pasunurin o aregluhin ng mga pwersang nasa likod ng kasalukuyang administrasyon.

Ang pahayag na ito ay nagmumula sa mataas na trust rating na patuloy na tinatamasa ng bise presidente sa kabila ng mga batikos.

Ang suportang ito ay hindi lamang nagmumula sa ordinaryong mamamayan kundi maging sa mga beterano sa politika. Ang hayagang pagpapakita ng suporta ni dating Pangulong Gloria Macapagal Arroyo kay VP Sara ay nagsisilbing malakas na senyales na ang mga alyansa ay mabilis na nagbabago.

Ang karanasang ito ni Arroyo sa mga usaping impeachment ay nagbibigay ng karagdagang tibay sa depensa ng bise presidente laban sa anumang hakbang na naglalayong tanggalin siya sa pwesto.

Ang Alegasyon ng “Lawlessness” at ang ICC

Isa sa mga pinakamabigat na puntong tinalakay ay ang sinasabing “institutionalized lawlessness” o ang sistematikong pagbaluktot sa mga batas ng bansa. Binigyang-diin ang kaso ng International Criminal Court (ICC) laban kay dating Pangulong Rodrigo Duterte.

Inilarawan ang prosesong ito bilang isang anyo ng “pagkidnap” sa soberanya ng Pilipinas dahil nilalampasan nito ang mga lokal na korte at ang kakayahan ng ating sariling sistemang panghukuman na maglitis.

Ang pagpasok ng Interpol sa usapin ay tinitingnan bilang isang panganib sa kalayaan ng bansa kung hindi ito dadaan sa tamang legal na proseso sa ilalim ng batas ng Pilipinas.

Kasabay nito, kinuwestiyon din ang mga pagtatalaga sa mga sensitibong posisyon sa gobyerno, kabilang ang sa Office of the Ombudsman, na ayon sa mga kritiko ay tila ginagawa upang protektahan ang mga nasa kapangyarihan at ipitin ang mga kalaban sa politika. Ang ganitong sistema ay nagdudulot ng takot maging sa hanay ng kapulisan, na nagreresulta sa paghina ng kampanya laban sa illegal na droga.

Korapsyon at ang “Maleta” sa Palasyo

Hindi mawawala sa usapin ang mga alegasyon ng katiwalian na tila hindi nabibigyan ng sapat na imbestigasyon. Ang rebelasyon tungkol sa 18 Marines na diumano’y may alam sa pagpapadala ng mga “maleta” sa Malacañang ay isa sa mga pinaka-kontrobersyal na isyung kinakaharap ng administrasyon ngayon.

Sa kabila ng panawagan para sa isang Blue Ribbon Committee investigation, tila may mga hadlang na humaharang upang hindi lumabas ang katotohanan.

Bukod sa mga personal na alegasyon, pinupuna rin ang prayoridad ng gobyerno pagdating sa budget. Ang mas mataas na alokasyon para sa imprastraktura kumpara sa edukasyon ay tinitingnan bilang isang maling prayoridad, lalo na’t ang sektor ng construction ay madalas na nauugnay sa mga “flood control scams.”

Ang kawalan ng sensibilidad sa paggasta—gaya ng mga mamahaling party at ang paggamit ng dalawang jet sa mga paglalakbay na nagkakahalaga ng milyun-milyong piso—ay nagdaragdag sa galit ng publiko habang ang bansa ay nakararanas ng mabagal na paglago ng ekonomiya kumpara sa mga karatig-bansa sa Timog-Silangang Asya.

Ang Pagbitak ng National Unity Party (NUP)

Dahil sa mga kaganapang ito, ang mga pundasyon ng suporta sa Kongreso ay nagsisimula na ring mabitak. Ang National Unity Party (NUP), isa sa mga pinakamalaking partido sa bansa, ay iniulat na nagkokonsidera nang lumipat sa hanay ng minorya.

Ang pangunahing dahilan ay ang pakiramdam ng kanilang mga miyembro na sila ay “abandonado” at hindi nabibigyan ng sapat na pondo para sa kanilang mga distrito ng pamunuan ng Kamara sa ilalim ni Speaker Romualdez.

Ang ganitong pagbabago ng alyansa ay isang malinaw na indikasyon na ang kontrol ng administrasyon sa lehislatibo ay hindi na kasing-tibay ng dati. Kapag ang mga politiko ay nagsimulang makaramdam na ang kanilang mga interes at ang interes ng kanilang mga nasasakupan ay hindi na napoprotektahan, asahan ang mas malalaking paglipat ng kampo sa mga susunod na buwan.

Panawagan sa Pagkakaisa at ang 2028

Ang kasalukuyang tensyon ay hindi lamang tungkol sa kung sino ang nakaupo ngayon, kundi tungkol sa kung sino ang mamumuno sa hinaharap. Maraming tagamasid ang naniniwala na ang lahat ng mga atake laban sa pamilya Duterte ay may kinalaman sa halalan sa 2028.

Ang takot na mauwi sa pagkapanalo ni VP Sara ang susunod na pagkapangulo ang itinuturing na “arkitekto” ng mga problemang kasalukuyang kinakaharap ng bansa.

Sa huli, ang panawagan ay ang pagbabalik ng kapangyarihan sa taumbayan sa pamamagitan ng katotohanan. Ang paggamit ng social media bilang sandata laban sa fake news at ang posibilidad ng “People Power” ay muling nabubuhay sa kamalayan ng publiko.

Ang bansa ay nasa isang kritikal na sangandaan: itutuloy ba ang kasalukuyang sistema o pipiliin ang isang bagong landas na pangungunahan ng mga subok na sa serbisyo? Ang sagot ay nasa kamay ng bawat Pilipino, ngunit ang labanan para sa kinabukasan ng bansa ay nagsimula na ngayon.