Tatlong Taon Akong Tinawag na Baliw sa Pag-ibig—Pero Nang Piliin Ko ang Mas Prestihiyosong Unibersidad at Matuklasang Ubos ang College Fund Ko, Sila ang Biglang Nataranta sa Desisyon Ko
Sa loob ng tatlong taon, buong paaralan ang tumawa sa akin dahil habol ako nang habol kay Adrian Lim.
Akala ng lahat, pati siya, kaya ako nag-aral nang mabuti ay para makasunod sa unibersidad na pinili niya.
Pero noong araw ng paglabas ng resulta, isang bagay lang ang hindi nila alam:
Mas mataas ang score ko kaysa sa kailangan ng paaralan ni Adrian—at wala akong balak sayangin iyon para lang sa isang lalaking matagal nang gustong lumayo sa akin.
“Hindi ako mag-a-apply diyan,” sabi ko nang ibato ni Adrian sa harap ko ang application form niya.
Biglang natahimik ang classroom.
Tatlong taon kasi akong parang anino niya.
Magkabata kami sa Quezon City. Noong Grade 10, hinihintay ko siyang lumabas ng bahay para sabay kaming pumasok. Noong Grade 11, nandoon ako sa bawat basketball game niya. Noong Grade 12, kahit ilang beses niya akong sabihang huwag nang sumunod, kumakapit pa rin ako.
Kaya nang makakuha ako ng isa sa pinakamataas na admission scores sa batch, iisa ang biro ng mga kaklase namin.
“Grabe, Mara. Ang pag-ibig talaga, kayang gawing honor student ang tao.”
Ngumisi si Adrian.
“Buti naman. Basta huwag kang biglang mag-enroll sa Metro Manila Business University kapag nakita mong nandoon ako.”
Hindi ako sumagot.
Kung doon ako mag-a-apply, masasayang lang ang score ko.
Sa tabi niya ay ang pinsan kong si Camille Santos. Dahil sa tulong ni Adrian sa review, mas mataas nang halos apatnapung puntos ang nakuha niya kaysa sa mock exams niya.
“Hindi ka pa rin ba galit sa nangyari sa bundok?” malumanay niyang tanong.
Tatlong araw bago ang entrance exam, nangako si Adrian na sasamahan niya akong dumalaw sa puntod ni Mama sa Antipolo.
Hindi siya dumating.
Maghapon akong mag-isa roon habang umuulan.
Kinabukasan ko nalaman na sinamahan niya si Camille sa isang hotel event para makahingi ito ng autograph sa paborito niyang singer.
“Wala namang dapat ikagalit,” sagot ko.
Natigilan si Camille.
“Kung buhay si Mama, malamang pinagalitan na niya ako. Sasabihin niyang huwag akong mag-aksaya ng buhay kakahabol sa taong ayaw namang magpahabol.”
Nanigas ang ngiti niya.
“Sa National University ka ba? Malapit iyon sa school ni Adrian.”
Napatingin si Adrian sa folder ko at ngumisi na para bang nahulaan na niya ako.
Mali sila.
Hindi rin iyon ang pipiliin ko.
Kinagabihan, nag-message si Adrian.
Sabi ni Mama, lunch ka rito bukas.
Ganoon siya palagi. Kapag ramdam niyang lumalayo ako, saka siya nagbibigay ng maliit na dahilan para isipin kong may puwang pa rin ako sa buhay niya.
Noong bata kami, halos hindi kami mapaghiwalay. Pero pagdating ng high school, nagsimula siyang mainis kapag tinutukso kaming dalawa.
Unti-unti niya akong itinulak palayo.
At ako naman, takot mawalan na naman ng mahalagang tao matapos mamatay si Mama, kapit lang nang kapit.
Binuksan ko ang profile niya at tinanggal siya sa Favorites.
Kinabukasan, pumunta pa rin ako sa bahay nila dahil inimbitahan ako ni Tita Lena, na itinuring akong parang sariling anak.
Si Camille ang nagbukas ng pinto.
Suot niya ang pink na tsinelas na dati ay para sa akin.
“Perfect timing,” sabi niya. “Tutulungan ako ni Adrian mamili ng school. Gusto mo ring magtanong sa consultant? Baka hindi ka matulungan ng mama mo sa pagpili ng university.”
Masakit ang sinabi niya.
Ngunit sa unang pagkakataon, hindi ako pumatol.
“Hindi ko kailangan. Karaniwan namang mas kabado ang kailangang maghabol ng slot.”
Namula ang mukha niya.
Dumating si Adrian.
“Hindi lahat nadadaan sa mataas na score,” malamig niyang sabi. “May mga taong matalino nga, pero walang makasundo.”
Tahimik akong nagsuot ng disposable slippers.
Maya-maya, sumandal si Adrian sa pintuan.
“Nakapili ka na?”
“Hindi pa.”
“National University, tama?”
“Tingnan natin.”
Napabuntong-hininga siya.
“Mara, pagdating ng college, humanap ka ng ibang pagkakaabalahan. Tatlong taon mo akong pinressure. Mag-boyfriend ka. Basta huwag mo na akong gawing sentro ng buhay mo.”
Parang may humigpit sa dibdib ko.
Kung sinabi niya sana iyon nang malinaw noon pa, baka mas maaga akong natauhan.
Pero ngumiti lang ako.
“Sige. Kapag nagka-boyfriend ako, ipakikilala ko sa inyo ni Tita Lena.”
Biglang nawala ang ngiti niya.
Pag-uwi ko, binuksan ko ang website ng pinakamataas kong target school—Philippine Institute of Advanced Science sa Cebu.
May scholarship slot ako roon. Kailangan ko lang bumiyahe para sa final enrollment at housing assessment.
Nag-book ako ng murang flight.
Payment failed.
Insufficient balance.
Bago muling mag-asawa si Papa at lumipat sa Davao, iniwan niya sa akin ang dalawang bank account.
Ang una, ibinigay niya kina Tito Ramon at Tita Beth—mga magulang ni Camille—para sa gastusin ko habang high school.
Ang pangalawa ay para sa kolehiyo ko.
Halos ₱180,000 ang laman noon.
Hindi ko iyon ginalaw kahit minsan.
Pero nang tingnan ko ang balance, ₱1,426 na lang ang natira.
Nanlamig ang mga kamay ko.
Sa nakaraang dalawang buwan, biglang nagkaroon si Camille ng bagong flagship phone, gaming laptop, sneakers, at plano para sa Boracay graduation trip.
At bukod sa akin, siya lang ang nakakaalam kung saan ko itinago ang ATM card.
Agad kong tinawagan si Nico Reyes, ang tahimik kong kaklase sa likod na minsan kong nakilala sa sementeryo habang pareho kaming dumadalaw sa mga magulang naming wala na.
Pagkasagot niya, halos hindi lumabas ang boses ko.
“Nico… ubos ang college fund ko.”
Tahimik siya sandali.
Pagkatapos ay sinabi niya ang pitong salitang nagpabagsak ng sikmura ko.
“Mara, nakita ko si Camille gamit ang card mo.”
PARTE2
Hindi ako agad nakasagot.
“Sigurado ka?” tanong ko.
“Oo,” sabi ni Nico. “Last week sa mall. Nasa ATM siya. Akala ko card niya, pero nakita ko pangalan mo. Tinawag ko pa siya. Bigla niyang tinakpan.”
Parang may humampas sa sentido ko.
Kinabukasan, maaga kaming nagpunta ni Nico sa bangko. Dahil nasa pangalan ko ang account, nakakuha ako ng transaction history at agad kong pina-block ang card.
Doon ko nakita ang lahat.
Hindi isang beses kinuha ang pera.
Paunti-unti.
₱15,000.
₱20,000.
₱8,500.
Online payment.
Cash withdrawal.
Electronics store.
Travel agency.
May dalawang transfer ding diretso sa account ni Tita Beth.
Sa loob ng halos isang taon, unti-unting nilimas ang perang iniwan ni Papa para sa kolehiyo ko.
Hindi ako umiyak.
Mas masakit pala kapag malinaw ang ebidensya.
Wala ka nang puwedeng lokohin sa sarili mo.
Tinawagan ko si Papa at ipinadala ang screenshots.
Ilang minuto siyang tahimik bago tumawag.
“Nasaan ka?”
“Sa bangko.”
“Pumunta ka kina Tito Ramon. Huwag kang makikipagsigawan. Naka-book na ako ng flight papuntang Manila.”
Pagdating namin sa bahay nina Camille, nasa sala siya, pinaplano ang Boracay trip kasama ang mga kaibigan.
Nang makita niya kami, agad siyang napakunot-noo.
“Bakit siya kasama mo?”
Inilapag ko ang bank statement sa mesa.
“Mas magandang tanong: bakit nasa iyo ang ATM card ko?”
Nawala ang kulay sa mukha niya.
Lumabas si Tita Beth mula sa kusina.
“Ano na namang drama ’yan?”
Itinuro ko ang dalawang transfer sa pangalan niya.
“Pakipaliwanag.”
Hindi man lang siya nagulat.
Umupo siya at huminga nang malalim.
“Mara, huwag kang madamot. Pamilya tayo. Hindi naman nawala ang pera. Ginamit lang muna.”
“Ginamit saan?”
“Sa kailangan ni Camille. Laptop para sa college. Review center. Damit. Graduation trip. At may mga bayarin din sa bahay.”
Napatawa ako, pero walang saya.
“College fund ko iyon.”
“May scholarship ka naman!” sagot niya. “Matalino ka. Makakahanap ka ng paraan. Si Camille, kailangan niya ng mas maraming tulong.”
Parang iyon ang pinakamatapat na sinabi niya sa akin sa loob ng tatlong taon.
Kaya pala laging kulang ang ₱8,000 monthly allowance na ipinapadala ni Papa para sa akin.
Kaya pala madalas kong marinig na, “Magtipid ka, Mara,” habang si Camille ay may bagong sapatos kada buwan.
Lumapit si Camille, nangingilid ang luha.
“Babayaran ko naman sana kapag may trabaho na ako.”
“Paano mo babayaran ang perang hindi mo man lang inaming kinuha?”
“Ano bang gusto mo?” sigaw niya. “Dahil mas mataas score mo, akala mo mas magaling ka na sa lahat?”
Bago ako makasagot, bumukas ang pinto.
Dumating si Adrian kasama si Tita Lena, may dalang pagkain para sa celebration ng application ni Camille.
“Ano’ng nangyayari?” tanong ni Adrian.
Mabilis na lumapit si Camille sa kanya.
“Adrian, hindi niya naiintindihan. Hiram lang naman—”
“₱178,574,” putol ko. “Iyan ang ‘hiniram’ ninyo.”
Nanlaki ang mata ni Tita Lena.
Kinuha ni Adrian ang statement.
Pagkatapos ay tumingin siya kay Camille.
“Yung laptop na pinabili mo sa akin online… dito galing ang pambayad?”
Hindi sumagot si Camille.
Nang sandaling iyon, dumating si Papa mula airport.
Tiningnan niya muna ako, saka ang mag-asawa.
“Buwan-buwan akong nagpapadala ng ₱8,000 para kay Mara,” sabi niya. “Bukod pa sa college fund. Nasaan ang pera?”
Tahimik si Tito Ramon.
Si Tita Beth ang sumagot.
“Kuya, pinalaki rin namin ang anak mo. Hindi libre iyon.”
Nanigas ang mukha ni Papa.
“Hindi ko ipinagkait ang gastos niya.”
“Pero anak din namin si Camille! Nakikita niyang mas malaki ang perang nakalaan kay Mara. Natural lang na masaktan siya.”
Doon ako tuluyang natauhan.
Hindi ito pagkakamali.
Sa isip nila, dahil tahimik ako, puwedeng kunin ang para sa akin at ibigay sa mas gusto nilang anak.
Tumayo ako.
“Papa, ayoko nang tumira rito.”
Napatingin siya sa akin.
“Sigurado ka?”
“Oo.”
Si Tita Lena ang lumapit at hinawakan ang kamay ko.
“Sa amin ka muna hanggang flight mo sa Cebu.”
Agad napalingon si Adrian.
“Cebu?”
“Doon ako nakapasok sa Philippine Institute of Advanced Science.”
Natahimik ang lahat.
Isa iyon sa pinakamahirap pasukang science universities sa bansa, at buong tuition ko ay sakop ng academic scholarship.
Si Adrian ang unang nagsalita.
“Bakit hindi mo sinabi?”
Napangiti ako.
“Hindi mo naman tinanong.”
Tatlong araw matapos iyon, nag-file si Papa ng formal dispute sa bangko at pinapirma sina Tita Beth at Tito Ramon sa kasunduang ibabalik ang buong halaga.
Ibinenta ni Camille ang bagong laptop at phone.
Kinansela ang Boracay trip.
Hindi sapat ang benta, kaya si Papa muna ang nagbalik ng nawawalang halaga sa account ko habang siya ang naningil sa kapatid niya.
Humingi siya ng tawad.
“Akala ko kapag nagbibigay ako ng pera, sapat na iyon. Hindi ko chine-check kung maayos ka ba talaga.”
Hindi ko siya agad pinatawad.
Pero sinabi kong puwede naming subukang ayusin ang relasyon namin—dahan-dahan, walang pagpapanggap.
Ang hindi ko na inayos ay ang relasyon ko kay Camille.
Nagpadala siya ng mahahabang mensahe.
Una, galit.
Pagkatapos, paninisi.
Sa huli, paghingi ng tawad.
Isang linya lang ang sinagot ko.
“Kapag naibalik mo na ang perang kinuha mo, saka natin pag-usapan kung may relasyon pa tayong maibabalik.”
Kay Adrian naman, mas kakaiba.
Dalawang gabi bago ang flight ko, nagpunta siya sa bahay nila Tita Lena habang nag-iimpake ako.
May hawak siyang lumang keychain—iyong pares na binili namin noong Grade 7.
“Talaga bang aalis ka?”
“Oo.”
“Hindi ka ba… kahit kaunti, nag-apply sa school ko?”
“Hindi.”
Napayuko siya.
“Akala ko lagi ka lang nandiyan.”
Dati, sapat na ang isang pangungusap na iyon para umasa ako nang ilang buwan.
Ngayon, hindi na.
“Adrian, gusto mo akong lumayo kapag malapit ako. Pero kapag lumalayo ako, gusto mong bumalik ako. Nakakapagod iyon.”
Hindi siya kumibo.
“Hindi kita sinisisi sa lahat. Ako rin ang pumili na kumapit. Pero tapos na ako sa papel na iyon.”
Iniabot niya ang keychain.
Hindi ko kinuha.
“Sa ’yo na.”
Sa airport, si Papa, Tita Lena at Nico ang naghatid sa akin.
Dumating si Adrian nang halos boarding na.
Hingal siya, may dalang paper bag.
“Favorite mong ensaymada.”
Tinanggap ko iyon.
“Salamat.”
Parang may hinihintay pa siyang sabihin ko.
Wala.
Niyakap ko si Tita Lena, nagpaalam kay Papa, saka humarap kay Nico.
“Bakit ka nakangiti?”
“Finally, may pagkakataon ka nang mamuhay na hindi umiikot sa ibang tao.”
Natawa ako.
“Ang yabang.”
“Text mo ako paglapag.”
“Oo.”
Sa Cebu, maliit ang dorm room ko.
Mainit at maingay ang electric fan.
Wala akong kakilala sa unang linggo.
Pero sa unang gabi, habang nakatingin ako sa acceptance letter na nakadikit sa dingding, may kakaibang gaan sa dibdib ko.
Walang naghihintay na crush sa kabilang building.
Walang pinsang kailangang bigyan ng daan.
Ako lang.
At ang buhay na pinili ko.
Makalipas ang isang semester, naging top student ako sa foundation program, sumali sa research team at nagkaroon ng mga bagong kaibigan.
Isang gabi, nag-message si Adrian.
Miss na kita.
Dati, baka hindi ako nakatulog sa saya.
Ngayon, isinara ko lang ang notification at bumalik sa lab report ko.
Makalipas ang ilang minuto, may pumasok na message mula kay Nico.
Uy, scholar. Kumain ka na ba?
Napangiti ako.
Hindi ko alam kung saan hahantong ang pagkakaibigan namin.
At sa wakas, hindi ko kailangang malaman agad.
Dahil ang pinakamahalagang taong natutunan kong piliin ay hindi bagong crush, hindi lumang kaibigan, at hindi pamilyang nagsasabing may utang na loob ako.
Sarili ko.
Kung may isang bagay akong natutunan, ito iyon:
Hindi sukatan ng pagmamahal ang dami ng beses mong kayang magparaya. Minsan, ang pinakamapangahas na paraan ng pagmamahal ay ang tumigil sa paghabol, protektahan ang para sa iyo, at piliing pumunta sa lugar kung saan hindi mo kailangang magmakaawa para pahalagahan.
