Tatlong Beses Kong Binayaran ang “Pagkalugi” ng Boyfriend Ko—Hanggang Marinig Kong Pinagtatawanan Nila Kung Hanggang Saan Ako Kayang Ibagsak; Kinabukasan, Umuwi Ako sa Bilyonaryong Amang Iniwan Ko at Bumagsak ang Lahat ng Kasinungalingan Niya
Sampung taong gulang ako nang makita kong sinira ng sarili kong ama ang puso ng nanay ko.
Bilyonaryo siya.
At bago namatay si Mama, iisa lang ang ipinayo niya sa akin:
“Anak, kung makakapili ka balang araw, huwag kang pumili ng lalaking mayaman.”
Kaya nang tatlong beses “malugi” ang boyfriend ko, hindi ko siya iniwan.
Hindi ko alam na habang halos maubos ako para iligtas siya…
pinagtatawanan pala nila kung gaano pa kababa ang kaya kong abutin para sa isang kasinungalingan.
Ako si Mara Alonzo, twenty-eight years old.
Noong bata ako, nakatira kami sa isang malaking bahay sa Forbes Park.
May driver.
May yaya.
May mga party na puro pangalan ng mga taong nakikita ko lang sa business news.
Ang tatay ko, si Ramon Alonzo, ang founder ng Alonzo Pacific Holdings—isang conglomerate na may negosyo sa logistics, real estate, hotels, at manufacturing.
Pero sa edad na sampu, wala akong pakialam kung gaano siya kayaman.
Ang alam ko lang, isang gabi, nakita ko siyang may kasamang ibang babae.
Hindi na nakipagsigawan si Mama.
Kinabukasan, umalis kami.
Hindi ko na muling tinawag na “Papa” si Ramon.
Bago mamatay si Mama dahil sa sakit makalipas ang ilang taon, hinawakan niya ang kamay ko.
“Hindi lahat ng mahirap mabuti, Mara,” mahina niyang sabi. “At hindi lahat ng mayaman masama. Pero huwag mong hayaang bilhin ng pera ang puso mo.”
Ang naalala ko lang sa lahat ng sinabi niya ay ito:
Pumili ka ng lalaking walang pera.
Kaya nang makilala ko si Nico Valdez, parang naniwala akong tama ang lahat.
Simple siya.
Ambisyoso.
Mahilig magsalita tungkol sa pangarap niyang magtayo ng sariling tech company.
Noong una siyang malugi, umiiyak siyang dumating sa maliit kong bahay sa Mandaluyong.
“Mara, wala na akong malapitan.”
May utang siyang halos ₱700,000.
May regular office job ako noon.
Kinulang ang ipon ko.
Kaya gabi-gabi, pagkatapos ng trabaho, kumakanta ako sa isang bar sa Makati.
Minsan tatlong oras lang ang tulog ko.
Pero sa tuwing nakikita kong kinakain ni Nico ang instant noodles sa kusina ko, naiisip ko:
Ganito siguro ang tunay na pagmamahal.
Sa ikalawang “pagkalugi” niya, mas malaki ang kailangan.
Ibinenta ko ang limited-edition guitar na regalo sa akin ni Mama.
Halos ₱380,000 iyon.
Pagkatapos, iniwan ko ang office job ko at nagtrabaho bilang liquor promoter sa isang bar sa BGC.
Bawat bote ng beer na maibenta ko, may dagdag akong ₱30 commission.
May mga gabing masakit na ang paa ko.
May mga gabing gustong-gusto kong umuwi.
Pero tuwing susundo si Nico at yayakapin ako, lagi niyang sinasabi:
“Kapag nakabangon ako, hindi mo na kailangang magtrabaho nang ganito.”
Pinaniwalaan ko siya.
Tatlong taon ko siyang pinaniwalaan.
Hanggang dumating ang ikatlong pagkakataon.
Isang gabi, inilapag niya sa harap ko ang isang papel.
₱3,000,000.
“Mara… nalugi ulit ako.”
Namumula ang mga mata niya.
“Ako na lang talaga ang wala kang ibang malapitan.”
Hindi ako sumagot.
Uminom lang ako.
Pagkatapos, sinabi niyang may kakausapin siyang mga kaibigan sa private room ng bar.
Makalipas ang ilang minuto, dumaan ako sa hallway dala ang tray ng champagne.
Doon ko narinig ang tawanan.
“Grabe ka, Nico,” sabi ng isang lalaki. “Napabenta mo ng alak ang girlfriend mo para bayaran ang utang mong gawa-gawa.”
May sumipol.
“₱3 million na ngayon? Ano’ng susunod mong pagsubok?”
Tumawa ang iba.
Pagkatapos, narinig ko ang boses ni Nico.
Kalmado.
Parang pinag-uusapan lang nila ang resulta ng isang laro.
“Gusto ko lang malaman kung hanggang saan siya aabot.”
Nanigas ako.
May isa pang nagsalita.
“Paano kung sa desperasyon niya, pumayag siya sa kung ano-anong alok?”
Sandaling natahimik si Nico.
Pagkatapos ay natawa.
“Hindi gagawin ni Mara iyon. Kilala ko siya.”
“At kung gawin?”
“Kung basta sarili niyang desisyon, problema niya na iyon.”
Mas malakas ang tawanan.
Hindi ko namalayang nanginginig na pala ang kamay ko.
Tatlong taon.
Tatlong taon akong puyat.
Tatlong taon akong nagbayad ng mga utang na hindi naman pala totoo.
Tatlong taon kong ipinagbili ang mga bagay na mahalaga sa akin habang ang lalaking mahal ko ay nakaupo sa private room kasama ang mga kaibigan niyang naka-designer watch at tumatawa.
Dahan-dahan kong inilabas ang cellphone ko.
May numero roon na halos hindi ko tinatawagan.
Pero araw-araw, sa loob ng mahigit isang dekada, iisang mensahe ang natatanggap ko mula roon.
Kumain ka na ba?
Ingat ka pauwi.
Happy birthday, Mara.
Nandito lang ako kung kailangan mo ako.
Tinawagan ko ang numero.
Dalawang ring lang.
“Mara?”
Matanda na ang boses ni Ramon Alonzo.
Pero nakilala ko agad.
Huminga ako nang malalim.
“Salamat sa hindi mo pagtigil sa pag-message sa akin.”
Tahimik siya.
Pagkatapos kong magsalita ulit, nanginginig na ang boses ko.
“Papa…”
Iyon ang unang beses sa labingwalong taon na tinawag ko siyang ganoon.
“Uuwi na ako.”
Sa kabilang linya, ilang segundo siyang hindi nagsalita.
Pagkatapos:
“Nasaan ka?”
“BGC.”
“May susundo sa’yo.”
Pinatay ko ang tawag.
Pagharap ko, bumukas ang pinto ng private room.
Lumabas si Nico.
Nanlaki ang mata niya nang makita ako.
Pero isang segundo lang iyon.
Agad niyang ibinalik ang malungkot niyang mukha.
“Mara…”
Lumapit siya.
“Sorry. Hindi ako nakahiram sa kanila. Kailangan talaga natin ng ₱3 million.”
Napatingin ako sa mamahalin niyang sapatos.
Pagkatapos sa maiksing uniform na suot ko para makabenta ng mas maraming alak.
Ngumiti ako.
“Wala na akong ipon.”
“Mara—”
“Ano’ng gusto mong gawin ko?”
Hindi siya sumagot.
Tinitigan ko siya.
“Gusto mo bang ibenta ko pati sarili ko?”
Namutla siya.
Lumabas ang mga kaibigan niya.
Isa sa kanila ang tumawa.
“Relax lang, Mara. Kung kailangan mo ng pera, puwede naman kaming tumulong.”
“Magkano ba kada gabi ang benta mo sa alak?” sabat ng isa.
Tumawa ulit sila.
Tumingin ako kay Nico.
Wala siyang sinabi.
Nakatayo lang siya roon.
Naghihintay.
Parang gusto niyang makita kung hanggang saan ko dadalhin ang laro nila.
Kaya ngumiti ako.
“Sige.”
Tumigil ang tawanan.
“Cash o transfer?”
Biglang nag-iba ang mukha ni Nico.
“Mara!”
“Ano?”
“Hindi kita pinalaki—”
Napahinto siya sa sariling salita.
Napatawa ako.
“Hindi mo ako pinalaki, Nico.”
Humigpit ang panga niya.
“Kung wala tayong pera, makakahanap tayo ng ibang paraan. Pero kung gagamitin mo ang sarili mo para magbayad ng utang ko, mas gugustuhin ko pang mabalian ng paa kaysa hayaan kang gawin iyon.”
Pagkatapos, umalis siya.
Parang siya pa ang nasaktan.
Parang ako pa ang nagkulang.
Kinabukasan, nag-resign ako sa bar.
Pag-uwi ko, inilabas ko lahat ng gamit ni Nico sa closet.
Sapatos.
Damit.
Laptop.
Mga relo.
Lahat.
Ang bahay na iyon ay iniwan sa akin ni Mama.
At pagkatapos ng lahat, hindi ko hahayaang magkaroon pa roon ng kahit isang bagay mula kay Nico.
Pero kinaumagahan, may kumatok.
Isang broker.
May kasama siyang mag-asawang gustong tumingin sa bahay.
“Ma’am,” sabi niya, “sabi po ni Mr. Valdez, urgent daw po ang sale. Kahit below market value.”
Napatawa ako sa sobrang galit.
“Hindi niya bahay ito.”
Namutla ang broker.
Pinaalis ko sila.
Makalipas ang wala pang dalawampung minuto, dumating si Nico.
“Bakit mo pinaalis ang buyer?”
“Buyer?”
“Mara, kailangan natin ng ₱3 million!”
“Bahay ito ng nanay ko.”
“Property lang iyan!”
Doon ako tuluyang natauhan.
Tumitig ako sa kanya.
“Gawa-gawa ang utang mo.”
Napatigil siya.
“Alam ko na.”
Nanikip ang mukha niya.
“Narinig ko kayo kagabi.”
Tahimik.
Walang paliwanag.
Walang denial.
Tanging takot.
Lumapit ako sa pinto.
“Labas.”
“Mara—”
“Tapos na tayo.”
Ngunit bago siya makasagot, huminto sa tapat ng bahay ang tatlong itim na SUV.
Bumaba ang ilang lalaking naka-suit.
At mula sa gitnang sasakyan, lumabas ang isang lalaking hindi ko nakita sa loob ng labingwalong taon.
Mas maputi na ang buhok niya.
Mas mabagal na ang lakad.
Pero siya pa rin iyon.
Ang tatay ko.
Si Ramon Alonzo.
Napatitig si Nico sa kanya.
At sa unang pagkakataon mula nang makilala ko siya…
nakita kong tuluyang nawala ang kulay sa mukha niya.
Dahil ang unang sinabi ng tatay ko ay hindi para sa akin.
Tumingin siya kay Nico.
At malamig niyang sinabi:
“Ikaw pala ang anak ni Eduardo Valdez.”
PART2
Napaatras si Nico.
Isang maliit na galaw lang iyon.
Pero nakita ko.
Para sa lalaking tatlong taon kong nakitang umarte na walang pera, ngayon ko lang siya nakitang totoong natakot.
Lumapit sa akin si Papa.
Hindi niya ako agad niyakap.
Siguro alam niyang wala pa siyang karapatan.
Tumingin lang siya sa akin.
“Mara.”
Tumango ako.
Pagkatapos, ibinalik niya ang tingin kay Nico.
“Nasaan ang ama mo?”
Hindi sumagot si Nico.
Ako ang nagsalita.
“Kilala mo siya?”
Sandaling nanahimik si Papa.
“Valdez Meridian Group.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa ulo ko.
Pamilyar ang pangalan.
Isa iyong logistics at property company na madalas lumabas sa business pages.
“Anak siya ng may-ari?”
“Oo.”
Tumingin ako kay Nico.
Wala na ang mukhang kawawang entrepreneur.
Wala na ang boyfriend na minsang nagsabing wala siyang pambayad sa kuryente.
“Mayaman ka?”
“Mara, pakinggan mo muna—”
“Mayaman ka?”
Napapikit siya.
“Oo.”
Parang may humampas sa dibdib ko.
Hindi dahil mayaman siya.
Kundi dahil biglang naging malinaw ang lahat.
Ang mamahaling sapatos.
Ang mga hotel meeting.
Ang mga kaibigang hindi ko maintindihan kung bakit parang walang problema sa pera.
Ang mga pagkakataong sinasabi niyang “hiniram” lang niya ang kotse.
Ang tatlong negosyo raw na nabigo.
Lahat pala gawa-gawa.
“Bakit?”
Wala siyang naisagot.
Si Papa ang sumagot.
“Dahil may problema ang mga Valdez sa kompanya nila.”
Napalingon ako.
“Anong kinalaman ko roon?”
“Malaki.”
Kumuha ng tablet ang isang lalaking kasama ni Papa.
Ipinakita niya ang ilang dokumento.
“Tatlong buwan nang humihingi ng financing ang Valdez Meridian Group sa Alonzo Pacific,” sabi ni Papa. “Mahigit ₱1.2 billion ang hinihingi nilang credit facility.”
Nico stared at him.
“Sir, walang kinalaman si Mara roon.”
“Ako ang magdedesisyon niyan.”
“Papa…”
Lumingon siya sa akin.
“Totoo ba ang mga utang niya sa’yo?”
Napatawa ako nang walang saya.
“Hindi.”
Ikinuwento ko ang lahat.
Ang unang ₱700,000.
Ang ikalawang “pagkalugi.”
Ang guitar.
Ang trabaho sa bar.
Ang ₱3 million.
Ang private room.
Habang nagsasalita ako, unti-unting bumibigat ang mukha ni Papa.
Pero hindi siya sumingit.
Pagkatapos kong matapos, tumingin siya kay Nico.
“Tatlong taon?”
Hindi sumagot si Nico.
“Tatlong taon mong ginawang eksperimento ang anak ko?”
“Hindi ganoon iyon.”
“Then explain it.”
Huminga nang malalim si Nico.
At doon ko unang narinig ang bersyong matagal niyang itinago.
Noong una raw niya akong makilala, alam na niyang anak ako ni Ramon Alonzo.
May isang kaibigan siyang nakakilala sa akin mula sa isang lumang society photo.
Pero nang malaman niyang hindi ako nakikipag-ugnayan sa ama ko at simple lang ang buhay ko, naging curious siya.
“Curious?”
Galit kong inulit.
“Mara, nakakita na ako ng maraming babaeng lumalapit sa akin dahil sa pangalan namin.”
“Hindi ko nga alam ang pangalan ninyo!”
“Iyon ang point!”
Napataas ang boses niya.
“Hindi mo ako minahal dahil sa pera!”
“Kayâ niloko mo ako?”
“Gusto ko lang makasiguro.”
Natawa ako.
“Sa unang pekeng pagkalugi?”
Tahimik siya.
“Sa pangalawa?”
“Mara—”
“At nang makita mong handa akong magtrabaho araw at gabi para bayaran ang kasinungalingan mo, bakit hindi ka tumigil?”
Doon siya hindi nakasagot.
Alam ko na ang sagot.
Dahil naging masaya na siya sa laro.
Sa kapangyarihan.
Sa ideyang kaya niya akong ilagay sa kahit anong hirap at mananatili pa rin ako.
Biglang may isa pang sasakyang huminto sa tapat.
Bumaba ang isang lalaking nasa late fifties.
Mamahaling suit.
Galit na mukha.
“Nico!”
Lumapit siya.
“Sir Ramon, may misunderstanding lang—”
“Mister Valdez,” malamig na sabi ni Papa.
Mukhang halos mawalan ng hininga ang lalaki nang makita ako.
“Mara, tama ba?”
Tumango ako.
Lumapit siya sa anak niya.
“Ano’ng ginawa mo?”
“Dad, hindi ito—”
“Sinabi ko sa’yo na huwag mong isama sa kalokohan mo ang anak ng Alonzo!”
Napatingin ako.
“At alam mo?”
Nanigas ang lalaki.
“Tungkol sa relasyon ninyo, oo. Hindi ko alam ang tungkol sa… mga pagsubok.”
Natawa ako nang mapait.
Napakaraming taong may alam kung sino ako.
Ako lang pala ang hindi nakakaalam kung sino sila.
Lumapit si Papa sa pintuan.
“Eduardo, hindi na tuloy ang financing.”
Namutla ang ama ni Nico.
“Ramon, huwag nating ihalo ang personal sa negosyo.”
“Hindi personal ang fraud.”
“Fraud?”
Itinaas ni Papa ang isang folder.
“May reports na sa amin tungkol sa paggamit ninyo ng subsidiary loans para takpan ang cash-flow deficit. Kaya hindi pa namin inaaprubahan ang facility ninyo.”
Napalingon si Nico sa ama niya.
Mukhang hindi rin niya iyon alam.
“At ngayon,” pagpapatuloy ni Papa, “nakikita kong ang anak mo ay gumagawa rin ng pekeng utang para manipulahin ang ibang tao.”
“Sir Ramon—”
“Umalis kayo.”
Hindi na nakipagtalo ang ama ni Nico.
Pero si Nico, hindi gumalaw.
“Mara.”
Tumango si Papa sa mga kasama niya at lumayo nang kaunti para bigyan kami ng espasyo.
Nico looked at me.
“Mahal kita.”
Kung sinabi niya iyon noong nakaraang araw, baka umiyak ako.
Ngayon, wala akong naramdaman kundi pagod.
“Huwag mong tawaging pagmamahal ang pagsubok na hindi ko naman pinayagang salihan.”
“Hindi kita pinabayaan.”
Napatingin ako sa kanya.
“Hindi?”
“I always made sure safe ka.”
Parang may kung anong pumutok sa loob ko.
“Safe?”
Lumapit ako.
“Noong nagtrabaho ako hanggang madaling-araw?”
Hindi siya sumagot.
“Noong ibinenta ko ang guitar na huling regalo sa akin ng nanay ko?”
Tahimik.
“Noong halos lahat ng sweldo ko napunta sa utang mong hindi pala umiiral?”
“Mara…”
“At kagabi, noong pinagtatawanan ako ng mga kaibigan mo, nakatayo ka lang.”
Napayuko siya.
“Hindi kita pinagtanggol dahil gusto kong makita kung ano ang gagawin mo.”
“Exactly.”
Tumulo ang luha ko.
Pero hindi ko pinunasan.
“Hindi mo ako minahal, Nico.”
Napatingin siya.
“Sinuri mo ako.”
“Mara—”
“Ginawa mo akong test.”
Hindi niya na ako hinawakan.
Siguro alam niyang kapag ginawa niya iyon, mas lalo lang akong lalayo.
“Kung babalik ka sa akin,” sabi niya, “ibabalik ko lahat. Pera. Guitar. Kahit anong gusto mo.”
Ngumiti ako nang mahina.
“Hindi mo mabibili ang tatlong taon.”
At isinara ko ang pinto.
Sa unang pagkakataon sa matagal na panahon, tahimik ang bahay.
Walang sapatos ni Nico sa sahig.
Walang laptop niya sa mesa.
Walang boses na nagsasabing kailangan niya ulit ng tulong.
Umupo ako sa sofa.
Doon ako tuluyang umiyak.
Hindi agad umalis si Papa.
Nakatayo lang siya sa may pinto.
Pagkalipas ng ilang minuto, nagsalita siya.
“Mara.”
Hindi ako tumingin.
“May gusto akong sabihin tungkol sa nanay mo.”
Napahinto ako.
May kinuha siya sa coat niya.
Isang lumang envelope.
“Bago siya namatay, pinadalhan niya ako nito.”
Nanginig ang kamay ko nang kunin ko iyon.
Sulatan ni Mama.
Kilalang-kilala ko.
Ramon,
Kung dumating ang panahon na kailangan ka ni Mara, huwag mong pilitin ang sarili mong bumalik sa buhay niya.
Hintayin mo siyang pumili.
Galit siya sa’yo ngayon, at may karapatan siya.
Pero huwag mong hayaang ang galit ko sa ginawa mo noon ang maging dahilan para isipin niyang pera ang ugat ng lahat ng kasamaan.
Hindi mayaman o mahirap ang sukatan ng isang mabuting lalaki.
Ang sukatan ay kung paano niya pinangangalagaan ang tiwalang ibinigay sa kanya.
Napahawak ako sa bibig ko.
Biglang bumalik sa akin ang huling gabi ni Mama.
Ang sinabi niyang:
Hindi lahat ng mahirap mabuti. Hindi lahat ng mayaman masama.
Pumili ka ng taong hindi bibili ng puso mo.
Ako pala ang nagbawas sa mensahe niya.
Pinili kong tandaan lang ang bahagi na akala ko makakaprotekta sa akin.
Tumingin ako kay Papa.
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Dahil kapag galing sa akin, baka isipin mong depensa ko lang iyon sa sarili ko.”
Natahimik ako.
“Bakit araw-araw ka pa ring nag-message?”
Napangiti siya nang malungkot.
“Dahil ang ama puwedeng mawalan ng karapatang humingi ng tawad.”
Huminga siya.
“Pero hindi dapat tumigil sa paghingi.”
Hindi ko siya agad pinatawad.
Hindi ganoon kadali ang labingwalong taon.
Pero nang gabi ring iyon, pumayag akong sumama sa kanya para maghapunan.
Hindi sa Forbes Park.
Hindi sa mamahaling restaurant.
Dinala niya ako sa maliit na lugawan na gusto raw puntahan ni Mama noon.
Tatlong buwan ang lumipas.
Nakabalik ako sa corporate work.
Hindi sa kompanya ni Papa.
Ayokong magsimula sa ilalim ng pangalan niya.
Nag-apply ako sa isang independent events company sa Makati.
Binili ko rin pabalik ang guitar ko.
Hindi mula kay Nico.
Mula sa collector na nakabili nito dalawang taon na ang nakaraan.
Nang malaman niyang regalo iyon ng namatay kong nanay, ibinalik niya sa akin sa parehong halagang ibinayad niya.
Makalipas ang anim na buwan, minsan akong kumanta ulit sa bar.
Hindi dahil kailangan ko ng commission.
Hindi dahil may utang akong kailangang bayaran.
Kundi dahil gusto ko.
Nasa isang sulok si Papa.
Tahimik lang.
Nang matapos ako, pumalakpak siya na parang ako ang pinakamagaling na singer sa buong Metro Manila.
Tungkol kay Nico, nabalitaan kong ipinadala siya ng pamilya niya sa Singapore matapos sumabog ang financial problems ng Valdez Meridian.
Hindi dahil sa amin bumagsak ang kompanya nila.
Matagal na palang may problema.
Ang hindi pag-apruba ni Papa sa loan ang pumigil lang sa kanila na itago iyon nang mas matagal.
Minsan, nagpapadala pa rin si Nico ng mensahe.
Hindi ko na binubuksan.
Isang araw, tinanong ako ni Papa:
“Galit ka pa ba?”
Tumingin ako sa kanya.
“Kanino?”
“Sa akin.”
Nag-isip ako.
“Hindi na gaya ng dati.”
Hindi siya ngumiti.
“Huwag mong pilitin ang sarili mong patawarin ako.”
“Hindi.”
Huminga ako.
“Pero siguro puwede kitang kilalanin ulit.”
Doon siya napangiti.
At sa pagkakataong iyon, hindi ko nakita ang bilyonaryong kinamuhian ko noong bata ako.
Nakita ko lang ang isang matandang lalaking nagkamali nang malaki, nawalan ng pamilya dahil doon, at halos dalawang dekadang naghihintay sa pinto nang hindi pinipilit buksan iyon.
Hindi lahat ng relasyon kailangang ibalik.
Hindi lahat ng taong nagsisisi ay kailangang patawarin agad.
At higit sa lahat, hindi lahat ng taong nagsasabing mahal ka ay marunong magmahal.
Dati, naniwala akong ang pera ang dahilan kung bakit nasisira ang tao.
Ngayon alam ko na:
Hindi pera ang tunay na sukatan ng karakter.
May mahirap na manloloko.
May mayamang tapat.
May taong walang-wala pero marunong gumalang.
At may taong nasa kanya na ang lahat pero kailangan pa ring sirain ang ibang tao para maramdaman niyang makapangyarihan siya.
Ang tunay na pagmamahal ay hindi ka sinusubok hanggang maubos ka.
Hindi nito hinihintay kung gaano kalaki ang kaya mong isakripisyo.
Hindi nito pinapakita sa iyo ang pinakamahirap na bersyon ng buhay para lang patunayan mong karapat-dapat kang mahalin.
Ang taong tunay na nagmamahal sa iyo ay hindi magtatanong:
“Hanggang saan ka kayang bumaba para sa akin?”
Ang itatanong niya ay:
“Paano kita matutulungang tumayo?”
MENSAHE
Huwag sukatin ang isang tao sa laki ng kanyang bank account, trabaho, apelyido, o sasakyan. Sukatin siya sa paraan ng paghawak niya sa iyong tiwala.
Dahil ang pera ay puwedeng mawala at puwedeng bumalik.
Pero kapag sinadya ng isang tao na gawing laro ang iyong pagmamahal, hindi mo obligasyong manatili para patunayan na mabuti kang tao.
Minsan, ang pinakamatapang na paraan ng pagmamahal sa sarili ay ang pag-alis sa taong paulit-ulit kang sinusubok—at ang pagpili sa buhay na hindi mo kailangang ubusin ang sarili mo para lamang mapanatili.
