SINAMPAL AKO NG BABAENG KATRABAHO NG FIANCÉ KO SA SARILI KONG BAHAY—PERO NANG TUMINGIN AKO SA LALAKING PAKAKASALAN KO, ISANG TANONG NIYA ANG TULUYANG PUMATAY SA TATLONG TAON NAMING PAGMAMAHALAN

SINAMPAL AKO NG BABAENG KATRABAHO NG FIANCÉ KO SA SARILI KONG BAHAY—PERO NANG TUMINGIN AKO SA LALAKING PAKAKASALAN KO, ISANG TANONG NIYA ANG TULUYANG PUMATAY SA TATLONG TAON NAMING PAGMAMAHALAN

Sinampal ako ng ibang babae sa sarili kong bahay.

Sa harap mismo ng fiancé ko.

At alam n’yo kung ano ang ginawa niya?

Hindi niya ako ipinagtanggol.

Hindi niya pinaalis ang babaeng nanampal sa akin.

Tinitigan niya lang ako…

at tinanong kung baka deserve ko nga ang nangyari.

PAK!

Napalingon ang mukha ko.

Parang may sumabog sa kaliwang tenga ko.

Uminit agad ang pisngi ko.

Nanghina ang tuhod ko kaya napakapit ako sa dining table.

Dalawang araw na akong nilalagnat.

Halos wala akong kain.

Masakit ang lalamunan ko.

At ilang minuto bago iyon, nagsuka pa ako sa kitchen sink.

Pero wala ni katiting na awa sa mukha ni Trisha Lim.

Bagong katrabaho siya ng fiancé kong si Marco Villanueva.

Dalawang buwan pa lang sila magkakilala.

Dalawang buwan.

Pero kung umasta siya sa bahay ko, parang siya ang may-ari.

“May bisita ka,” sabi niya, “tapos ganyan ka?”

Tinuro niya ako mula ulo hanggang paa.

“Puro ka suka.”

“Puro ka reklamo.”

“Gusto mo bang kaawaan ka ni Marco?”

Hindi ako agad nakasagot.

Hindi dahil wala akong sasabihin.

Kundi dahil may isang taong mas gusto kong marinig.

Si Marco.

Tatlong taon kaming magkasintahan.

Anim na buwan nang engaged.

May simbahan na kami sa Quezon City.

May reception venue.

May photographer.

May listahan na ng ninong at ninang.

May gown fitting na ako sa susunod na buwan.

Kaya tumingin ako sa lalaking ilang buwan na lang sana ay magiging asawa ko.

Nakita niya ang sampal.

Narinig niya.

Alam niyang may sakit ako.

“Trisha…”

Sa wakas ay nagsalita siya.

Bumilis nang bahagya ang tibok ng puso ko.

Akala ko sasabihin niya:

“Lumabas ka sa bahay namin.”

Pero ang sumunod niyang sinabi ay—

“Bakit mo naman siya sinampal?”

Mahina.

Malamig.

Parang nagtatanong lang kung bakit natapon ang kape.

Hindi siya lumapit sa akin.

Hindi niya tiningnan ang pisngi ko.

Hindi man lang niya hinawakan si Trisha para ilayo.

At mas lalo akong nanlamig nang matawa ang babae.

“Bakit hindi?”

Tumingin siya kay Marco.

“Marco, kaya ganyan ’yan dahil masyado mo siyang pinagbibigyan.”

“Konting sakit, utos agad.”

“Tubig.”

“Gamot.”

“Pagkain.”

“Ngayon pa lang, sinusubukan na niyang kontrolin ka.”

Humalukipkip siya.

“Kapag kasal na kayo, ano na?”

“Sweldo mo sa kanya?”

“Bawal ka nang lumabas?”

“Lahat kailangan may permiso?”

Tinitigan ko si Marco.

Hinihintay kong kontrahin niya.

Isang pangungusap lang.

Kahit:

“Hindi ganyan si Andrea.”

Pero hindi.

Tahimik siya.

At pagkatapos ng ilang segundo…

bahagya siyang tumango.

Napakaliit na galaw.

Pero sapat para may tuluyang mamatay sa loob ko.

Dalawang araw lang ang nakalipas, pinipili ko pa ang kulay ng invitation namin.

Ngayon, may babaeng nanampal sa akin sa sarili kong bahay—

at mukhang kinukumbinsi ng fiancé ko ang sarili niyang baka tama siya.

Ang pinakanakakatawa?

Nagsimula ang lahat…

sa isang basong tubig.

Noong umagang iyon, thirty-nine degrees ang lagnat ko.

Nasa sofa si Marco.

Nagso-scroll sa cellphone.

Tinawag ko siya mula sa kwarto.

“Marco?”

“Ano?”

“Pwede mo ba akong kuhanan ng maligamgam na tubig?”

Walang sagot.

Makalipas ang ilang minuto, pumasok siya.

May dalang baso.

Akala ko okay na.

Pero malakas niya iyong ibinagsak sa bedside table.

“Andrea.”

Napatingin ako.

“Alam mo bang manipulative ang ginagawa mong ’to?”

Napakurap ako.

“Ano?”

“Konting sakit, pinagsisilbihan mo agad ako.”

“Tubig ngayon.”

“Gamot mamaya.”

“Sunod niyan, lahat ako na.”

Tinitigan ko siya.

“Marco, nilalagnat ako.”

“So?”

Natawa siya.

“Kapag may sakit ka, automatic bang kailangan kong tumakbo sa bawat tawag mo?”

Hindi ako makapaniwala.

At doon niya sinabi ang pangalang iyon.

“Kung hindi sinabi ni Trisha sa akin, hindi ko pa mapapansin.”

Nanigas ako.

“Ano ang sinabi niya?”

“Na may mga babaeng gumagamit ng maliliit na pabor para i-test kung gaano ka-obedient ang boyfriend.”

“Kapag pumasa ka sa tubig…”

“Susunod, chores.”

“Susunod, pera.”

“Hanggang wala ka nang sariling desisyon.”

Biglang bumalik sa isip ko ang mga Facebook posts na shine-share ni Marco nitong mga nakaraang linggo.

“Kapag pinagsisilbihan mo palagi ang girlfriend mo, hindi ka boyfriend—alipin ka.”

“Red flag ang babaeng ginagamit ang kasal para kunin ang ipon ng lalaki.”

“Huwag hayaang i-train ka ng partner mo.”

Akala ko algorithm lang.

Hindi pala.

May boses na paulit-ulit na bumubulong sa kanya.

At pinili niyang pakinggan iyon.

Huminga ako nang mabagal.

Pagkatapos sinabi ko:

“Maghiwalay na tayo.”

Natigilan siya.

Isang segundo.

Dalawa.

Pagkatapos—

natawa siya.

“Again?”

“Hindi ako nagbibiro.”

Umikot ang mga mata niya.

“Gusto mo lang naman ng tubig.”

Lumabas siya.

Pagbalik niya, may dala na siyang baso.

“Sige.”

“Inom.”

Iniabot ko ang kamay ko.

Pero bago ko mahawakan—

ibinuhos niya ang buong baso sa mukha ko.

Nanigas ako.

Tubig sa buhok.

Sa leeg.

Sa pajama.

Sa kama.

Nakatayo si Marco sa tabi ko.

At nakangisi.

“Akala ko ba break na tayo?”

“Kung break na, bakit ka tatanggap ng tubig galing sa akin?”

Bigla akong napubo.

Sunod-sunod.

Masakit ang lalamunan ko kaya bawat ubo ay parang may humihiwa sa dibdib ko.

Nang yumuko ako, saglit kong nakita ang pag-aalala sa mukha niya.

Pero mabilis iyong nawala.

“Tama na.”

“Trangkaso lang ’yan.”

“Huwag kang umarte na parang mamamatay.”

Matagal bago ako nakahinga nang maayos.

Pagkatapos ay sinabi ko:

“Lumayas ka.”

Nawala ang ngisi niya.

“Ano?”

“Lumayas ka sa bahay ko.”

Doon siya sumabog.

“Bahay mo?”

“Yan na naman!”

“Akala mo dahil sa ’yo nakapangalan ang townhouse na ’to, pwede mo na akong palayasin kapag gusto mo?”

Tinuro niya ako.

“At dahil nagbigay ang pamilya ko ng ₱600,000 para sa kasal, tingin mo hawak mo na ako!”

Napatitig ako.

Siya mismo ang nagpilit sa ₱600,000.

Noong pamamanhikan, hawak niya pa ang kamay ko habang sinasabi:

“Hindi kami mayaman, pero gusto kong ibigay kay Andrea ang lahat ng kaya ko.”

Na-touch ako noon.

Akala ko pagmamahal.

Ngayon, utang na loob pala.

Hindi niya binanggit na tatlong taon siyang nakatira sa townhouse ko nang walang renta.

Hindi niya binanggit na ako ang nagbayad ng car repair niyang ₱74,000.

Hindi niya binanggit na ako ang sumalo sa loan niya noong mawalan siya ng trabaho.

Hindi niya binanggit ang mga bakasyon.

Mga gamot.

Mga emergency.

Mga panahong wala siyang pera.

Hindi ko rin binanggit.

Dahil hindi ko kailanman binibilang ang pagmamahal.

Pero siya?

Bigla niyang binilang ang sarili niyang ₱600,000.

“Tatlong taon kitang pinaglutuan!” sigaw niya.

“Ako naghuhugas!”

“Ako minsan naglilinis!”

“Wala bang halaga ’yon?”

Tinuro ko ang pinto.

“Lumabas ka.”

Pero hindi siya umalis.

At makalipas ang ilang oras—

dumating si Trisha.

May dalang kape para kay Marco.

May dalang takeout.

At may dalang opinyon tungkol sa relasyon namin.

Hanggang sa tuluyan niya akong sinampal.

Ngayon, nakatayo silang dalawa sa sala ko.

At ako pa ang pinagmumukhang problema.

“Lumabas kayong dalawa.”

Napatawa si Trisha.

“Bakit?”

“Dahil may nagsabi sa ’yo ng totoo?”

Lumapit siya.

“Alam mo, Andrea, mga babaeng katulad mo ang sumisira sa lalaki.”

“Ginagamit ang kasal.”

“Ginagamit ang pera.”

“Ginagamit pati sakit para—”

“Trisha.”

Napahinto siya.

Si Marco ang nagsalita.

Napatingin ako sa kanya.

Sa wakas.

Akala ko natauhan na siya.

Pero hindi kay Trisha nakatingin si Marco.

Sa akin.

At ang sumunod niyang tanong ang tuluyang nagpatunay na wala nang natitirang relasyon para iligtas.

“Andrea.”

“Isang bagay lang.”

Nanigas ang mga daliri ko.

“Kaya mo bang ibalik ngayon ang ₱600,000?”

Tahimik ang buong bahay.

Tapos…

napangiti ako.

Hindi galit.

Hindi hysterical.

Napangiti lang ako.

Kinuha ko ang cellphone ko.

“Marco…”

“May isang bagay kang hindi alam.”

Lumapit siya.

“Ano?”

Binuksan ko ang banking app.

“Dalawang oras bago dumating si Trisha…”

Iniikot ko ang screen papunta sa kanya.

“…ibinalik ko na ang pera.”

Nanlaki ang mga mata niya.

Pero hindi pa iyon ang dahilan kung bakit namutla siya.

Dahil sa ilalim mismo ng transfer confirmation…

may isa pa siyang nakita.

Isang transaction na hindi niya alam na hawak ko.

Isang pangalan.

At isang halaga.

Doon tuluyang nawala ang kulay ng mukha niya.

“Andrea… saan mo nakuha ’yan?”

Tiningnan ko siya.

At sa unang pagkakataon noong araw na iyon—

si Marco naman ang natakot.

PART2

Nakatitig si Marco sa cellphone ko.

Hindi na sa ₱600,000.

Kundi sa transaction na nasa ilalim nito.

₱185,000 — transfer to TRISHA LIM.

Tatlong linggo ang nakalipas.

Mula sa account ni Marco.

Hindi ko iyon hinanap.

Hindi ko rin hinalungkat ang phone niya.

Lumabas iyon habang chine-check namin noon ang bank transfers para sa wedding suppliers.

Napansin ko ang pangalan.

Pero hindi ako nagtanong agad.

Dahil naniwala ako sa kanya.

Akala ko work-related.

Akala ko may paliwanag.

Akala ko fiancé ko siya.

Ngayon, tinitigan ko si Trisha.

Nawala ang yabang sa mukha niya.

“Marco…”

Mahina ang boses ko.

“Ano ang ₱185,000?”

“Hindi iyon—”

“Ano?”

“Loan lang.”

Napatingin ako kay Trisha.

“Loan?”

Agad siyang sumagot.

“Emergency.”

“Hindi mo kailangang malaman.”

Napatawa ako.

“Hindi ko kailangang malaman?”

Humakbang ako palapit.

“Ang lalaking ito, limang oras nang sinasabing ginagamit ko siya dahil humingi ako ng tubig.”

“Pero naglipat siya ng ₱185,000 sa ’yo…”

“At ako ang mukhang pera?”

“Bayaran ko!”

sigaw ni Trisha.

“Hindi ’yan issue!”

“Exactly.”

Tumango ako.

“Hindi pera ang issue.”

Tumingin ako kay Marco.

“Ang issue ay bakit kaya mong tulungan siya nang hindi tinatawag na manipulation.”

“Pero kapag ako, na fiancé mo, humingi ng tubig habang may lagnat…”

“Bigla kang inaapi?”

Walang lumabas sa bibig niya.

Kaya inilapag ko ang phone.

“Sabihin mo sa akin.”

“Bakit?”

Napahawak siya sa batok.

“May problema kasi pamilya niya.”

“Anong problema?”

“Personal.”

“Marco.”

“Hindi mo kailangan—”

“Engaged tayo.”

Humina ang boses ko.

“O engaged lang tayo kapag convenient?”

Tahimik.

Napatingin si Trisha sa pinto.

Doon ko alam na may mas malalim pa.

“Okay.”

Tumango ako.

“Hindi na mahalaga.”

“Ano?”

“Hindi ko kailangang malaman kung para saan ang ₱185,000.”

Napakunot-noo si Marco.

“Basta…”

Tiningnan ko siya nang diretso.

“…simula ngayon, hindi ko na rin kailangang malaman ang kahit ano tungkol sa buhay mo.”

“Andrea, huwag kang dramatic.”

“Dramatic?”

Hinawakan ko ang pisngi kong namamaga.

“Sinampal ako ng babaeng pinadalhan mo ng ₱185,000.”

“Pinanood mo lang.”

“Pagkatapos, pera natin sa kasal ang una mong tinanong.”

“Sabihin mo sa akin kung aling bahagi ang drama.”

“Hindi gano’n kasimple.”

“Actually…”

“Kasing simple lang siya ng isang basong tubig.”

Tumahimik siya.

Tinuro ko ang pinto.

“Labas.”

“Hindi mo ako pwedeng basta—”

“Kaya ko.”

“Tatlong taon tayo!”

“At sapat na ’yon para malaman kong ayokong gumising sampung taon mula ngayon at makita kong kailangan kong ipagtanggol bawat pangangailangan ko.”

Sumingit si Trisha.

“Marco, tara na.”

Napatingin ako sa kanya.

“Good idea.”

Pero hindi gumalaw si Marco.

Sa halip, kinuha niya ang cellphone niya.

“Hindi ako aalis hangga’t hindi natin naaayos ’to.”

“Ano ang aayusin?”

“Us.”

Napatawa ako.

“May ‘us’ pa?”

“Andrea!”

“Bakit?”

“Dahil lang sa isang away sisirain mo lahat?”

Isang away.

Iyon pala ang tawag niya.

Hindi betrayal.

Hindi humiliation.

Hindi disrespect.

Isang away lang.

Bago pa ako makasagot—

may malakas na kumatok sa pinto.

Tatlong beses.

Binuksan ko.

Nasa labas sina Tita Elena at Mang Roberto.

Mga magulang ni Marco.

Maputla ang mukha ng nanay niya.

“Andrea.”

“Pasok po.”

Pagkakita ni Marco sa kanila, bigla siyang nanigas.

“Ma?”

“Ano ginagawa n’yo rito?”

Hindi siya sinagot agad ng nanay niya.

Sa halip, lumapit ito sa akin.

At nakita niya ang pisngi ko.

Napatigil siya.

“Anak…”

“Sino gumawa niyan?”

Walang nagsalita.

Hanggang sa umamin si Trisha.

“Ako po.”

Biglang humarap si Tita Elena.

“Bakit?”

“Tinuruan ko lang po siya ng—”

“Tinuruan?”

Tumaas ang boses niya.

“Anong karapatan mong manakit ng tao?”

“Ma, huwag na nating palakihin—”

Humarap siya kay Marco.

“Palakihin?”

“Sinampal ang fiancé mo sa sarili niyang bahay!”

“Bakit nandito pa siya?”

Hindi nakasagot si Marco.

At doon ko nakita ang bagay na hindi ko makakalimutan.

Tumingin siya kay Trisha.

Parang pinoprotektahan.

“Ma…”

“May punto naman kasi siya.”

Napatitig ang sarili niyang ina.

“Anong punto?”

“Masyadong controlling si Andrea.”

Natigilan si Tita Elena.

Pagkatapos ay tumawa siya.

Hindi dahil natutuwa.

Kundi dahil hindi siya makapaniwala.

“Controlling?”

“Oo.”

“Anak…”

“Tatlong taon kang libre sa bahay ng babaeng ’yan.”

Namula si Marco.

“Ma.”

“Noong mawalan ka ng trabaho, sino sumalo sa kotse mo?”

Tahimik.

“Kapag may sakit ang tatay mo, sino nagdala sa amin sa ospital?”

Tahimik.

“Noong kinapos tayo pambayad sa therapy ni Papa mo…”

Napatigil si Marco.

“Ma, tama na.”

“Ano?”

“Bakit?”

“Dahil hindi bagay sa kuwento mong inaapi ka?”

Nagsalita si Trisha.

“Ma’am, hindi n’yo po nakikita ’yung mga ginagawa niya kay Marco.”

Tumingin sa kanya si Tita Elena.

“Ano?”

“Humihingi ng tubig?”

“Pinaghuhugas pagkatapos kumain?”

“Pinapakiusapang bumili ng gamot?”

Namula si Trisha.

“Hindi lang iyon.”

“Then tell me.”

Tahimik.

Tumingin si Tita Elena sa anak niya.

“Marco.”

“Bakit ka nagpadala ng ₱185,000 sa babaeng ito?”

Biglang nanigas ang lahat.

Ako mismo napalingon.

“Alam n’yo?”

Mariing pumikit si Marco.

“Ma…”

“Tinawagan ako ng bangko.”

“Dahil galing iyon sa savings account na kasama ako noong binuksan mo.”

Napatingin ako kay Marco.

Tita Elena continued:

“Sinabi mong para sa emergency ng officemate.”

“Tinanong kita kung kilala ba ni Andrea.”

“Sinabi mong oo.”

Naramdaman kong parang may malamig na tubig na muling ibinuhos sa akin.

Hindi dahil sa halaga.

Kundi dahil nagsinungaling siya.

Diretso.

Sa sarili niyang ina.

“Sinabi mong alam ko?”

Hindi siya tumingin sa akin.

“Marco.”

“Sinabi mong pumayag ako?”

“Andrea—”

“Sumagot ka.”

“Oo!”

Sigaw niya.

“At ano ngayon?”

Napaatras ako.

Parang mas madali sana kung humingi siya ng tawad.

Pero galit?

Galit talaga?

“Ginawa ko lang iyon dahil alam kong hindi mo maiintindihan!”

Napatitig ako.

“At si Trisha?”

“Maiintindihan mo?”

Trisha suddenly spoke.

“Kailangan ko talaga ’yung pera.”

“Para saan?”

Hindi siya sumagot.

Pero si Tita Elena ang sumagot para sa kanya.

“Para sa down payment ng condo.”

Nawala ang ingay sa paligid ko.

“Condo?”

Tumango ang matanda.

“Hindi emergency.”

“Hindi ospital.”

“Hindi utang.”

“Condo.”

Nanlaki ang mata ni Trisha.

“Ma’am!”

“Marco told us after the bank called.”

Tumingin ako kay Marco.

Hindi siya makatingin.

“Binigyan mo siya ng ₱185,000…”

“Para sa condo?”

“Loan nga!”

“May kasulatan?”

Tahimik.

“Due date?”

Tahimik.

“Interest?”

Wala.

“Marco…”

“Fiancé mo ako.”

“Pero kapag kailangan ko ng tubig, manipulation.”

“Kapag kailangan niya ng ₱185,000 para sa condo…”

“tulong?”

Sumabog siya.

“Kasi hindi niya ginagamit ang relasyon namin para obligahin ako!”

Natigil ako.

At may isang salitang tumatak sa utak ko.

Relasyon.

Hindi friendship.

Hindi coworker.

Relasyon.

Nakita rin iyon ng nanay niya.

“Anong relasyon?”

Namutla si Marco.

“Ang ibig kong sabihin—”

Pero huli na.

Si Trisha ang unang umiwas ng tingin.

At doon ko naintindihan.

Hindi ko kailangan ng confession.

Hindi ko kailangan ng screenshots.

Hindi ko kailangan malaman kung may nangyari na ba sa kanila.

Ang kailangan ko lang malaman ay ito:

May intimacy silang dalawa na mas pinoprotektahan niya kaysa engagement namin.

Sapat na iyon.

Pumasok ako sa kwarto.

Kinuha ko ang maleta niya.

Hindi ako sumigaw.

Hindi ako nagbasag ng gamit.

Hindi ako nagmura.

Maayos kong inilagay ang ilang damit niya.

Toiletries.

Laptop charger.

Sapatos.

Pagbalik ko, inilapag ko iyon sa paanan niya.

“Ano ’to?”

“Umalis ka.”

“Andrea—”

“May dalawang araw ka para kunin ang natitira.”

“Makipag-coordinate ka sa guard.”

“Huwag kang pupunta rito nang hindi ako nandito.”

“Hindi mo puwedeng tapusin ang tatlong taon nang ganito!”

“Hindi ako ang tumapos.”

Tumingin ako sa kanya.

“Tinapos mo iyon noong pinili mong pagdudahan ako dahil humingi ako ng tubig.”

“Tinapos mo iyon noong binuhusan mo ako.”

“Tinapos mo iyon noong nanood kang sampalin ako.”

“At kung may natitira pa sana…”

Napatingin ako kay Trisha.

“…tinapos mo iyon noong ipinagtanggol mo siya.”

Tumahimik siya.

Kinuha niya ang maleta.

Bago lumabas, sinabi niya:

“Pagsisisihan mo ’to.”

Hindi ako sumagot.

Pero si Tita Elena ang nagsalita.

“Hindi.”

“Baka ikaw.”

Lumabas si Marco.

Sumunod si Trisha.

At nang sumara ang pinto—

doon lang ako umupo.

Akala ko iiyak ako.

Pero wala.

Tahimik lang.

At sa unang pagkakataon matapos ang ilang linggo…

nakahinga ako nang malalim.

Kinabukasan, kinansela ko ang kasal.

Church.

Venue.

Catering.

Photographer.

Coordinator.

Masakit ang bawat tawag.

Pero mas masakit sana kung itinuloy ko ang kasal dahil lang nahihiya akong ipaliwanag kung bakit hindi natuloy.

Ibinalik ng pamilya ni Marco ang buong ₱600,000 sa kanilang account.

Ayaw ni Tita Elena na tanggapin ko kahit piso.

“Andrea,” sabi niya sa akin, “pasensya na.”

“Hindi po kayo ang kailangang humingi ng tawad.”

Umiyak siya.

Hindi ako.

Tatlong linggo ang lumipas bago nag-message si Marco.

Marco: Pwede ba tayong mag-usap?

Hindi ako sumagot.

Kinabukasan:

Marco: Nagkamali ako.

Pagkatapos:

Marco: Hindi pala babayaran ni Trisha ’yung pera.

Napatingin ako sa screen.

At doon ako natawa.

Hindi malakas.

Hindi masaya.

Napailing lang ako.

Hanggang dulo…

pera pa rin ang akala niyang dahilan kung bakit ako umalis.

Sumunod ang message.

Marco: May boyfriend pala siya sa Cebu branch.

At doon ko tuluyang binura ang conversation.

Dahil hindi mahalaga kung niloko rin siya ni Trisha.

Hindi mahalaga kung nagustuhan siya nito.

Hindi mahalaga kung ginagamit lang siya.

Hindi mahalaga kung may boyfriend itong iba.

Si Marco ang gumawa ng sarili niyang desisyon.

Si Marco ang nagbuhos ng tubig.

Si Marco ang nagsinungaling.

Si Marco ang nanood habang sinasampal ako.

At si Marco ang pumili na ang babaeng dalawang buwan pa lang niyang kilala ay mas kapani-paniwala kaysa babaeng tatlong taon niyang minahal.

Makalipas ang anim na buwan, nakita ko siya sa mall sa BGC.

Mag-isa.

Nakita niya ako.

Lumapit siya.

“Andrea.”

“Hi.”

Mukha siyang pagod.

Parang mas matanda.

“Pwede ba kitang tanungin?”

Tumango ako.

“Masaya ka ba?”

Dati, baka iyon ang tanong na sisira sa akin.

Ngayon?

Madali na.

“Oo.”

Napayuko siya.

“Good.”

Lumakad ako palayo.

Hindi na ako lumingon.

Dahil may mga relasyong hindi nasisira dahil sa isang malaking pagkakamali.

Nasasira sila sa maliliit na sandaling paulit-ulit mong pinipiling huwag protektahan ang taong mahal mo.

Isang basong tubig.

Isang kasinungalingan.

Isang pananahimik.

Isang sampal na hinayaan mong mangyari.

At minsan…

sapat na iyon para makita ng isang tao ang buong kinabukasan na naghihintay sa kanya kung hindi siya aalis.

MENSAHE SA MGA MAMBABASA

Hindi sukatan ng pagmamahal ang pagiging sunud-sunuran.

Pero hindi rin pagmamahal ang gawing kahinaan ang simpleng paghingi ng tulong.

Kapag may sakit ang partner mo at humingi ng tubig, hindi iyon “power play.”

Kapag kailangan niya ng suporta, hindi iyon automatic na manipulation.

At kapag may taong nang-insulto o nanakit sa kanya sa harap mo, ang pananahimik mo ay isa ring sagot.

Huwag manatili sa isang relasyon dahil lang matagal na kayo.

Ang tatlong taon na nawala ay mas madaling tanggapin kaysa tatlumpung taon na gugugulin mong ipinapaliwanag kung bakit karapat-dapat kang tratuhin nang may respeto.