SA EDAD NA 61, PINAKASALAN KO ANG “FIRST LOVE” KO — PERO SA GABI NG AMING KASAL, NANG HUBARIN KO ANG AKING DAMIT, NAPALUHOD AKO SA PAGSISISI NANG MAKITA KO ANG PEKLAT NA TINAGO NIYA SA AKIN NOON PA

Si Teresa ay 61-anyos na. Biyuda, may mga anak na may kanya-kanya nang buhay. Sa kanyang pagtanda, muli silang pinagtagpo ng tadhana ni Arthur, ang kanyang first love noong kolehiyo.

Masakit ang naging hiwalayan nila noon. Noong sila ay 21-anyos pa lamang, bigla na lang naglaho si Arthur. Walang paalam. Walang sulat. Iniwan si Teresa sa ere.

Ang akala ni Teresa ay ipinagpalit siya nito o naduwag sa responsibilidad. Dahil sa galit, nagpakasal si Teresa sa ibang lalaki.

Makalipas ang 40 taon, nagkita sila ulit. Binata pa rin si Arthur. Walang asawa, walang anak. Nanligaw ito ulit.

“Teresa, hayaan mong bumawi ako. Hayaan mong mahalin kita sa huling yugto ng buhay natin,” sabi ni Arthur.

Dahil mahal pa rin niya ito, pumayag si Teresa. Ikinasal sila sa isang simpleng seremonya.

Gabi ng Kasal.

Nasa kwarto na sila. Tahimik at puno ng hiya ang paligid, parang mga teenager ulit.

Dahan-dahang hinubad ni Teresa ang kanyang Filipiniana wedding dress. Humarap siya sa salamin habang tinatanggal ang mga borloloy.

Sa likod niya, naghubad din ng Barong Tagalog si Arthur.

Paglingon ni Teresa para tignan ang asawa, napasinghap siya.

“Diyos ko… Arthur…”

Nanlaki ang mata ni Teresa. Napatakip siya ng bibig.

Sa kanang bahagi ng tagiliran ni Arthur, may isang napakalaki at malalim na peklat. Mukhang luma na ito, pero halatang galing sa isang major operation.

At sa gitna ng dibdib ni Arthur, may isang kupas na tattoo. Isang petsa: “September 14, 1983”.

Bumagsak ang luha ni Teresa. Alam na alam niya ang petsang iyon.

Iyon ang araw na na-operahan ang Tatay ni Teresa dahil sa Kidney Failure.

Noong 1983, naghihingalo ang tatay ni Teresa. Wala silang mahanap na donor. Walang pera ang pamilya nila. Pero biglang may dumating na anonymous donor na nagbigay ng kidney at nagbayad ng lahat ng bill sa ospital. Ang sabi ng doktor, ayaw magpakilala ng donor.

Pagkatapos ng operasyon ng tatay niya, iyon din ang araw na biglang nawala si Arthur.

“Arthur…” nanginginig na tanong ni Teresa, habang hinahawakan ang peklat ng asawa. “Ikaw? Ikaw ang donor ni Papa?”

Yumuko si Arthur. “Oo, Teresa.”

“Bakit?” hagulgol ni Teresa. “Bakit hindi mo sinabi? Bakit ka umalis? Apatnapung taon kitang kamuhian! Ang akala ko iniwan mo ako dahil hindi mo ako mahal!”

Hinawakan ni Arthur ang mukha ni Teresa at pinunasan ang luha nito.

“Kasi noong panahong iyon, Teresa… ayaw ng mga magulang mo sa akin dahil mahirap lang ako. Kung nalaman nilang ako ang nagbigay ng kidney, mapipilitan silang tanggapin ako dahil sa utang na loob. Ayokong pakasalan mo ako dahil lang sa utang na loob.”

“Gusto kong maging malaya ka,” dagdag ni Arthur. “Kinailangan ko ring magpagaling nang matagal dahil nagkaroon ng komplikasyon sa operasyon. Ayokong makita mong nahihirapan ako. Kaya lumayo ako. Hinayaan kitang maging masaya sa iba.”

Napaluhod si Teresa sa sahig, yakap ang tuhod ni Arthur.

Ang pagsisisi ay parang baha na lumunod sa kanya.

Sinisisi niya ang sarili. Apatnapung taon. Apatnapung taon niyang tinawag na “walang kwenta” at “duwag” ang lalaking literal na nagbigay ng bahagi ng katawan nito para dugtungan ang buhay ng ama niya.

Si Arthur ay nanatiling binata sa loob ng 40 taon, dala-dala ang peklat ng pagmamahal niya, habang si Teresa ay namuhay sa galit.

“Patawarin mo ako, Arthur… Patawad…” iyak ni Teresa.

Niyakap siya ni Arthur at itinayo.

“Wala kang kasalanan, mahal ko,” ngiti ni Arthur. “Ang mahalaga, nandito ka na. Ang kidney ko, matagal nang nasa pamilya niyo. Pero ang puso ko… ngayon ko lang maibibigay sa’yo nang buong-buo.”

Sa gabing iyon, hindi lang dalawang katawan ang pinag-isa. Pinaghilom din ng katotohanan ang sugat ng kahapon, at pinalitan ang pagsisisi ng wagas na pagmamahal na hinding-hindi na muling magkakawalay.