Sa Araw ng Kasal Ko, Pinaupo Niya ang Best Friend Niya sa Bridal Car at Pinadaan Ako sa Kusina—Hindi Niya Alam, Ako ang Dahilan Kung Bakit Mawawala sa Kanya ang Lahat
Sa mismong araw ng kasal ko, hindi bridal car ang sinakyan ko.
Taxi.
Ang babaeng nakaupo sa bridal car ay ang best friend ng groom ko.
At ang groom ko mismo ang nagpababa sa akin.
Nakatayo ako sa harap ng isang luxury hotel sa Bonifacio Global City, suot ang puting wedding gown na pinili ko nang halos tatlong buwan. Sa likod ko, nakapila ang mga sasakyan—puting Mercedes, itim na Lexus, ilang van ng kamag-anak, at ang bridal car na pinalamutian ng orchids.
Dapat ako ang nasa loob noon.
Pero bago pa ako makasakay, hinarangan ni Marco Villamor ang pinto.
“Lira,” sabi niya, kalmado, parang simpleng usapan lang ang gagawin niya. “Si Mika muna ang sasakay sa main bridal car.”
Akala ko mali lang ang dinig ko.
“Ha?”
Tumingin siya sa paligid, parang siya pa ang nahihiya sa magiging eksena ko.
“Please, huwag kang gumawa ng drama. Si Mika, hindi naman siya naniniwala sa kasal. Alam mong hindi siya magpapakasal kahit kailan. Gusto lang niyang maranasan kahit isang beses kung paano maging bride.”
Naramdaman kong nanlamig ang mga kamay ko.
Sa loob ng bridal car, nakita ko si Mika Mercado.
Nakasuot siya ng wedding gown.
Hindi simpleng white dress. Wedding gown talaga—may veil, may bouquet, may pearls sa buhok. Nakaupo siya nang maayos, nakangiti sa salamin, habang inaayusan ng make-up artist ang labi niya.
Nang makita niya akong nakatingin, nagkunwari siyang nagulat.
“Lira…” sabi niya mula sa loob ng sasakyan. “Okay lang ba? Kahit hanggang entrance lang naman.”
Entrance?
Entrance ng sarili kong kasal?
Lumapit sa akin si Marco at marahang hinawakan ang siko ko, pero hindi iyon pag-alalay. Para iyong pagtulak.
“May tatawagin akong taxi para sa’yo,” sabi niya. “Diretso ka na lang sa hotel. Pagkatapos ni Mika sa aisle, ikaw naman. Ceremony lang naman ‘to. Ang importante, tayo pa rin ang ikakasal.”
“Tayo?” mahina kong tanong. “Kung tayo ang ikakasal, bakit siya ang bride?”
Napabuntong-hininga siya.
Iyon ang buntong-hininga ng lalaking pagod na pagod na raw sa pagiging “sensitibo” ko.
“Lira, please. Isang araw lang ito. Si Mika, buong buhay niyang hindi magkakaroon nito. Ikaw, after niya, may moment ka pa rin.”
May moment pa rin ako.
Parang tira-tirang cake.
Parang reserbang upuan.
Parang bride na puwedeng ipasok kapag tapos nang gamitin ng iba ang eksena.
Bago pa ako makapagsalita, binuksan ni Marco ang pinto ng taxi na kakarating lang.
“Sumakay ka na. Baka ma-late tayo.”
Sa harap ng ilang coordinator, videographer, kamag-anak, at driver, ako—ang totoong bride—ay isinakay ng groom ko sa taxi.
Pagkasara ng pinto, umandar ang buong convoy.
Ang bridal car na kinalalagyan ni Mika ang nanguna.
Si Marco, imbes na bumalik sa akin, sumakay sa tabi niya.
Nakita ko pa silang magkatabing nakaupo bago tuluyang umandar ang sasakyan.
Humigpit ang pagkakahawak ko sa bouquet.
Sa rearview mirror, tiningnan ako ng taxi driver.
“Ma’am,” marahan niyang tanong, “hotel po tayo?”
Hindi ako agad nakasagot.
Sa labas, naririnig ko ang ilang tao sa sidewalk.
“Ang ganda ng convoy! Siguro mahal na mahal ng groom ang bride.”
“Nakita mo ‘yung bride sa harap? Ang swerte naman niya.”
Napangiti ako nang mapait.
Oo.
Ang swerte nga niya.
Kasi kahit hindi siya ang ikakasal, siya ang pinili.
Tumunog ang phone ko.
Message mula kay Marco.
Marco: Ako ang nagsabi sa driver na huwag kang isabay sa convoy. Huwag mo nang habulin.
Marco: Pagdating mo sa hotel, sa back entrance ka dumaan.
Marco: Ayaw ni Mika ng maraming tanong. Baka ma-conscious siya kung makita kayong dalawa ng guests.
Marco: Sa kitchen hallway ka na lang muna. Tatawagin ka namin kapag tapos na siya.
Napatitig ako sa mga salitang iyon.
Kitchen hallway.
Sa sarili kong kasal.
Bigla kong naalala ang lahat.
Noong fitting ng gown, si Mika ang unang nagsuot.
“Para makita lang kung bagay,” sabi niya noon.
Noong pipili ng hotel, si Mika ang nagdesisyon.
“Dream venue ko kasi ito,” sabi niya, habang tumatawa.
Noong prenup shoot, sumama siya at nagpa-picture sa tabi ni Marco.
“Best friend duties,” biro niya.
Noong nagtanong ako kay Marco kung bakit parang mas importante pa siya kaysa sa akin, niyakap lang niya ako at sinabi:
“Lira, ikaw ang magiging asawa ko. Siya, kaibigan ko lang.”
Kaibigan lang.
Pero ngayong araw, ang kaibigan ang nasa bridal car.
Ako ang nasa taxi.
“Ma’am,” tanong ulit ng driver, “diretso hotel pa rin po?”
Tumingin ako sa unahan. Malayo na ang convoy.
Pagkatapos, dahan-dahan kong sinabi, “Kuya, paki-U-turn po.”
Nagulat siya. “Ma’am?”
“Hindi na po ako tutuloy.”
Saglit siyang natahimik.
“Sigurado po kayo?”
Hinubad ko ang engagement ring at ipinatong sa palad ko.
“Sigurado po.”
Bago pa kami tuluyang makaliko, biglang sunod-sunod na nag-vibrate ang phone ko.
Group chat.
Matagal na akong kasali roon—ang barkada nina Marco at Mika.
Akala ko dati, tinanggap na nila ako.
Akala ko lang pala.
Bumungad ang isang larawan.
Si Mika, nasa bridal car, nakasandal kay Marco.
May caption:
Mika: Trial bride muna today. Hahaha.
Sumunod ang mga reply.
Jared: Finally! Kayo talaga ang bagay. Childhood ship never dies.
Ria: Kung kayo ang totoong ikakasal, a-attend talaga ako.
Paolo: Kawawa naman ‘yung isang babae. Parang extra lang.
Bianca: Si Lira? Siya ‘yung sumulot habang nasa abroad si Mika, di ba?
Nanikip ang dibdib ko.
Ito ang mga taong ngumiti sa akin.
Kumain sa bahay ko.
Humingi ng pabor sa akin.
Isa sa kanila, minsan kong inabutan ng pera nang maospital ang nanay niya.
Isa sa kanila, tinulungan kong makapasok sa company project ng uncle ko.
Ngayon, sa likod ko, tinatawag nila akong extra.
Tinatawag nila akong sumulot.
Maya-maya, nag-message si Marco sa mismong group chat.
Marco: Huwag niyo nang pag-usapan si Lira. Purihin niyo na lang si Mika. Special day niya rin ‘to.
Special day niya rin.
Ang kasal ko, ginawa nilang special day ng ibang babae.
Hindi ko na napigilan.
Nag-type ako.
Lira: Ang gagaling niyong magkunwari. Hindi ba kayo nasusuka sa sarili ninyo?
Dalawang segundo ang katahimikan.
Pagkatapos:
Jared: Damn. Wrong group.
Tumawag agad si Marco.
Sinagot ko.
Walang sorry.
Walang paliwanag.
Ang unang sinabi niya:
“Mag-sorry ka.”
Napatawa ako. “Ako?”
“Pinahiya mo si Mika sa group chat.”
“Pinahiya ko siya?” Nanginig ang boses ko. “Marco, ako ang iniwan mo sa taxi. Ako ang pinapadaan mo sa kitchen. Ako ang nilait ng mga kaibigan mo.”
“Hindi ka naman pera para gustuhin ka ng lahat,” malamig niyang sabi. “Barkada ko sila. Matagal na nila akong kilala. Natural lang na mas close sila kay Mika.”
“Then pakasalan mo siya.”
Tumahimik siya.
Narinig ko sa background ang iyak ni Mika.
Then narinig ko ang boses ni Marco, malambing, malumanay.
“Mika, don’t cry. Hindi ka niya sinisisi. Sensitive lang siya.”
Sensitive.
Iyon pala ang tawag kapag nasaktan ka.
“Lira,” bumalik ang boses niya, mas matigas na ngayon. “Pumasok ka sa group chat at sabihin mong hindi mo sinasadya. Then punta ka na sa hotel. Malapit na ang entrance. Huwag mo nang sirain ang araw na ito.”
“Marco,” bulong ko, “tapos na tayo.”
Napatawa siya nang mahina.
“Ten years tayo, Lira. Hindi mo kayang umalis.”
Pinatay ko ang tawag.
Sa harap, si Kuya driver ay ilang beses na tumingin sa salamin. Sa wakas, hindi na niya napigilan.
“Ma’am, pasensya na po. Pero kung ganyan ang lalaki, hindi kasal ang kailangan niyo. Sakuna po ang iniiwasan ninyo.”
Bago ako makasagot, may tumawag sa akin.
Atty. Raul Galvez.
Abogado ng yumaong tatay ko.
Pagkasagot ko, hingal ang boses niya.
“Lira, nasaan ka?”
“Pauwi na po sana.”
“Huwag. Bumalik ka sa hotel ngayon din.”
Nanigas ako.
“Bakit po?”
Saglit siyang natahimik, saka sinabi ang mga salitang nagpahinto sa mundo ko.
“Hindi lang kasal ang ginagamit nila sa iyo, Lira. Pati ang kompanya at lupa ng pamilya mo. Nasa reception hall na ang mga dokumento. Kailangan ka nilang papirmahin ngayong araw.”
Tumigil ang paghinga ko.
At bago pa ako makapagtanong, dagdag niya:
“Kung hindi ka aabot, bukas paggising mo, wala ka nang kasal… wala ka na ring mana.”
…
Napahawak ako sa pintuan ng taxi.
Parang biglang nawala ang lahat ng tunog sa paligid—busina, traffic, ulan na unti-unting pumapatak sa bintana.
Mana?
Kompanya?
Dokumento?
“Kuya,” sabi ko, halos hindi lumalabas ang boses. “Balik tayo sa Hotel Mirador. Bilisan po.”
Hindi na nagtanong ang driver.
Umikot siya nang mabilis, at sa unang pagkakataon mula nang umagang iyon, naramdaman kong hindi ako papunta sa sarili kong kasal.
Papunta ako sa katotohanan.
Habang nasa biyahe, ipinaliwanag ni Atty. Galvez ang lahat sa telepono.
Ang San Isidro Cold Chain Logistics, maliit na kompanyang itinayo ng tatay ko mula sa isang lumang delivery truck, ay lumaki nang husto matapos siyang pumanaw. Bago siya namatay, iniwan niya sa akin ang controlling shares at isang lupang pang-warehouse sa Cavite.
Akala ko noon, simpleng family business lang iyon.
Pero may malaking deal pala na nakaabang.
Isang foreign logistics group ang gustong pumasok sa Pilipinas. Kailangan nila ang lupa namin sa Cavite at ang permit ng kompanya. Kapag natuloy ang merger, aabot sa halos ₱420 million ang halaga ng shares ko.
At si Marco?
Alam niya iyon.
Matagal na niyang alam.
“Ang kumpanya ng pamilya Villamor,” sabi ni Atty. Galvez, “may utang na mahigit ₱180 million. Kung hindi sila makakakuha ng collateral at investor bago matapos ang buwan, babagsak sila.”
Nanlamig ang batok ko.
“Collateral…”
“Ang lupa mo sa Cavite,” sagot niya. “May documents silang inihanda. Mukhang ipapapirma nila sa iyo pagkatapos ng ceremony, under the excuse na marriage registration papers at financial planning documents daw.”
Natawa ako.
Tahimik, basag, walang saya.
Kaya pala pinapadaan ako sa kitchen hallway.
Hindi dahil nahihiya si Mika.
Kundi dahil kailangan nila akong itago hanggang kailangan na ang pirma ko.
Gusto nilang si Mika ang magmukhang bride sa harap ng lahat.
At ako ang totoong gagamitin sa likod ng entablado.
Pagdating namin sa hotel, hindi ako pumasok sa main entrance.
Doon dumadaan ang mga bisita, doon may red carpet, doon may photographers.
Pumasok ako sa side entrance, hawak ang laylayan ng gown ko, habang si Kuya driver ay tahimik na sumunod dala ang bouquet kong halos malaglag na ang mga bulaklak.
Sa hallway, sinalubong ako ni Atty. Galvez.
Naka-barong siya, may dalang makapal na brown envelope.
“Lira,” sabi niya, “kailangan mong maging matatag.”
“Totoo po lahat?”
Hindi siya agad sumagot.
Binuksan niya ang envelope at ipinakita ang ilang printed pages.
May pangalan ko.
May pangalan ni Marco.
May pangalan ng Villamor Group Holdings.
At sa dulo, may nakahandang linya para sa pirma ko.
Authorization to mortgage property.
Spousal consent.
Transfer of voting rights.
Ang bawat salita, parang kutsilyo.
“Hindi pa kayo kasal,” sabi ni Atty. Galvez. “Wala pa silang legal right. Pero kapag napirmahan mo ito, kahit hindi matuloy ang marriage registration, mahihirapan tayong bawiin.”
Napakapit ako sa papel.
“Ten years,” bulong ko. “Sampung taon niya akong hinawakan sa kamay habang pinaplano ito?”
Mahina ang boses ng abogado.
“Hindi ko alam kung kailan nagsimula. Pero alam kong ngayon nila tatapusin.”
Mula sa main hall, narinig namin ang palakpakan.
“Ladies and gentlemen,” boses ng host, “please welcome our beautiful bride…”
Sumilip ako sa bahagyang bukas na pinto.
Nandoon si Mika.
Naglalakad sa aisle.
Suot ang gown na dapat akin.
Hawak ang braso ng tatay ni Marco.
Ang mga bisita ay nakatayo, umiiyak, nagpapalakpakan.
Sa dulo ng aisle, naghihintay si Marco.
At ang mukha niya—
Hindi iyon mukha ng lalaking napilitan.
Nakangiti siya.
Hindi katulad ng ngiti niya sa akin kapag may camera.
Iyon ang ngiting totoo.
Iyon ang ngiting dati kong hinihintay sa loob ng sampung taon.
Pagdating ni Mika sa harap, yumakap siya kay Marco.
Hindi mabilis.
Hindi pang-best friend.
Mahaba.
Mahigpit.
Parang sila talaga ang ikakasal.
May ilang bisitang nagbulungan, pero karamihan ay tumawa lang, parang cute na sorpresa.
“Uy, akala ko si Lira ang bride?”
“Baka gimmick lang.”
“Ang tapang naman ng theme.”
Theme.
Ginawa nilang theme ang kahihiyanawa nilang theme ang kahihiyan ko.
Humakbang ako papasok.
Una akong napansin ng isang coordinator.
Nanlaki ang mata niya.
“Ma’am Lira? Dapat po sa kitchen—”
Hindi ko siya nilingon.
Dumiretso ako sa aisle.
Unti-unting humina ang musika.
Isang photographer ang unang nagbaba ng camera.
Sumunod ang host.
Pagkatapos, ang buong hall.
Sa gitna ng puting bulaklak at chandelier, nakatayo ako sa dulo ng aisle, suot ang gusot na gown, may bahid ng ulan ang laylayan, at wala nang singsing sa daliri.
Si Mika ang unang nagsalita.
“Lira…” nanginginig ang boses niya. “Akala ko okay lang sa’yo.”
Napatingin ako sa kanya.
“Talaga? Akala mo okay lang sa akin na agawin mo pati paglakad ko sa altar?”
Namula ang mukha niya.
“Hindi ko inagaw. Marco promised me.”
Doon ako natawa.
“Exactly.”
Tumingin ako kay Marco.
“Siya ang nangako sa’yo. Hindi ako.”
Lumapit si Marco nang mabilis, pilit nakangiti sa mga bisita.
“Lira, huwag dito. Pag-usapan natin sa loob.”
“Sa kusina?” tanong ko.
Tumigil siya.
May ilang tao ang nagbulungan.
Kinuha ko ang phone ko at inabot kay Atty. Galvez.
“Naka-save po ba?”
Tumango siya.
Ilang minuto bago kami pumasok, naipasa ko na sa kanya ang screenshots ng group chat, pati messages ni Marco na pinapadaan ako sa back entrance.
Lumapit ang abogado sa technical booth.
Nag-panic ang wedding coordinator.
“Sir, bawal po—”
Pero bago pa siya matapos, lumabas sa malaking LED screen ang unang message.
Marco: Sa kitchen hallway ka na lang muna. Ayaw ni Mika ng maraming tanong.
Sumunod ang larawan ni Mika sa bridal car, nakasandal kay Marco.
Sumunod ang messages ng barkada.
Paolo: Parang extra lang si Lira.
Bianca: Siya ‘yung sumulot habang nasa abroad si Mika.
Marco: Purihin niyo na lang si Mika. Special day niya rin ‘to.
Kumalat ang ingay sa buong hall.
May napasinghap.
May tumingin kay Marco na parang hindi siya makilala.
Ang nanay ni Marco, si Doña Teresa Villamor, biglang tumayo.
“Patayin ninyo ‘yan!” sigaw niya. “This is a private event!”
“Private?” tanong ko. “Nang ipahiya ninyo ako sa harap ng lahat, private ba iyon?”
Lumutang ang luha sa mata ni Mika.
Pero sa pagkakataong iyon, wala na akong naramdaman para sa luha niya.
Dati, kapag umiiyak siya, lahat yumuyuko.
Marco would run to her.
His friends would protect her.
At ako?
Ako ang laging pinapakiusapan na umintindi.
This time, hindi na.
“Lira,” sabi ni Marco, mababa ang boses, “you’re embarrassing yourself.”
“Hindi,” sagot ko. “Ngayon ko lang inililigtas ang sarili ko.”
Lumapit si Atty. Galvez at inilabas ang mga dokumento.
“Since nandito na rin ang karamihan ng witnesses,” mahinahon niyang sabi, “mainam sigurong malaman ng lahat kung bakit kailangang-kailangan ng pamilya Villamor na matuloy ang kasal na ito.”
Namuti ang mukha ni Marco.
“Attorney, don’t.”
Pero huli na.
Ipinaliwanag ni Atty. Galvez ang utang ng Villamor Group.
Ang lupa ko sa Cavite.
Ang shares ko.
Ang mga dokumentong nakahanda sa reception office.
Habang nagsasalita siya, ang mukha ni Marco ay unti-unting nawalan ng tapang.
Mika, na kanina ay umiiyak na parang api, napatingin sa kanya.
“Marco…” bulong niya. “You said hindi niya malalaman.”
Tahimik ang buong hall.
Ako mismo ay napalingon.
Marco froze.
At doon ko nalaman.
Hindi lang pala siya ginamit ni Marco.
Kasama pala siya.
“Alam mo?” tanong ko kay Mika.
Namutla siya.
“Lira, hindi ganoon—”
“Alam mo?”
Hindi siya makasagot.
Ang katahimikan niya ang pinakamalinaw na sagot.
Bigla, may tumayo sa bandang likod.
Si Tita Celia, kapatid ng nanay ko.
Matagal siyang tahimik noong relasyon namin ni Marco. Lagi niyang sinasabi, “Anak, mabait siya, pero parang lagi kang nagmamakaawa sa sarili mong lugar.”
Noon, nagagalit ako.
Ngayon, naiintindihan ko.
Lumapit siya sa akin at hinawakan ang balikat ko.
“Anak,” sabi niya, nangingilid ang luha, “uwi na tayo.”
Pero bago ako makasagot, lumuhod si Marco.
Sa gitna ng aisle.
Sa harap ng lahat.
“Lira, please,” sabi niya. “Nagkamali ako. Pero mahal kita.”
Napatingin ako sa kanya.
Ang lalaking sampung taon kong minahal.
Ang lalaking pinaglaban ko sa sarili kong pamilya.
Ang lalaking inalagaan ko noong nagsisimula pa lang siya.
Noong walang-wala pa siya, ako ang nagbigay ng baon.
Noong nagkasakit siya, ako ang nagbantay sa ospital.
Noong bumagsak ang unang negosyo niya, ako ang naniwala.
At ngayon, nakaluhod siya hindi dahil nawala ako.
Kundi dahil nahuli siya.
“Mahal mo ako?” tanong ko.
Tumango siya nang mabilis.
“Then bakit siya ang nasa bridal car?”
Wala siyang sagot.
“Bakit ako sa taxi?”
Wala pa rin.
“Bakit ako sa kusina dadaan?”
Napayuko siya.
“Bakit may documents para kunin ang lupa ng tatay ko?”
Doon siya umiyak.
Pero hindi na ako natinag.
May mga luha kasing humihingi ng kapatawaran.
At may mga luha kasing takot lang mawalan ng pakinabang.
“Lira,” singit ni Doña Teresa, pilit kalmado, “mag-usap tayo. Huwag mong sayangin ang sampung taon dahil lang sa tampuhan.”
“Tampuhan?” sabi ko. “Tinawag ninyo akong extra sa sarili kong kasal.”
“Mga bata lang iyon,” sagot niya.
“Thirty years old na ang anak ninyo.”
May ilang bisitang hindi napigilang matawa, pero mabilis ding tumahimik.
Tumingin ako sa host at kinuha ang mikropono.
Nanginginig ang kamay ko, pero malinaw ang boses ko.
“Salamat po sa pagpunta ninyo. Pasensya na kung ito ang nadatnan ninyo. Pero mas mabuti nang makita ninyo ang totoo ngayon kaysa palakpakan ninyo ang kasinungalingan.”
Tumingin ako kay Marco.
“Walang kasal na magaganap.”
Humiyaw ang hall sa bulungan.
“Walang pirma.”
Tumingin ako kay Mika.
“At walang bride na kailangang makipag-agawan sa ibang babae para lang matawag na pinili.”
Hinubad ko ang veil ko.
Iyon ang pinakamagaan na bagay na inalis ko sa katawan ko.
Pero parang sampung taong bigat ang nawala.
Iniabot ko ang veil kay Mika.
“Gusto mong maranasan maging bride? Kunin mo. Pero huwag mong kalimutan—hindi lahat ng puti ay malinis.”
Napaatras siya, umiiyak.
Hindi niya kinuha.
Si Marco ay tumayo at hinawakan ang kamay ko.
“Lira, please. Don’t do this. Kailangan ko lang ng time. Aayusin ko lahat. Iiwan ko si Mika kung iyon ang gusto mo.”
Doon tuluyang nabasag ang natitira kong awa.
“Hindi mo kailangang iwan siya,” sabi ko. “Ako ang aalis.”
Hinila ko ang kamay ko mula sa kanya.
Sa labas ng hall, naghihintay pa rin si Kuya taxi driver.
Nang makita niya ako, tumayo siya.
“Ma’am?”
Ngumiti ako sa kanya, pagod pero buo.
“Kuya, puwede niyo po ba akong ihatid pauwi?”
Tumango siya agad.
“Puwede po. Kahit saan.”
Bago ako sumakay, tumunog ang phone ko.
Message mula kay Marco.
Marco: Lira, don’t ruin me.
Marco: Please.
Marco: Kung mahal mo ako kahit konti, huwag mong ituloy ang kaso.
Tinignan ko ang screen nang ilang segundo.
Pagkatapos, nag-reply ako.
Lira: Hindi ako ang sumira sa’yo. Ako lang ang tumigil sa pagsalba sa’yo.
Kinabukasan, nag-file si Atty. Galvez ng formal complaint laban sa Villamor Group para sa attempted fraud at falsification preparation.
Ang merger documents ay kinansela.
Ang Cavite land ay nanatili sa pangalan ko.
Ang wedding videos, kahit pinilit nilang tanggalin, kumalat pa rin online dahil may ilang bisita na nakapag-record.
Pero hindi ako nagsalita sa media.
Hindi ko kailangang ipaliwanag ang sarili ko sa buong bansa.
Ang kailangan ko lang, bawiin ang sarili ko.
Makalipas ang anim na buwan, nagbukas ako ng bagong warehouse sa Dasmariñas. Hindi na ako ang babaeng naghihintay na piliin.
Ako na ang pumipili.
Sa araw ng opening, dumating si Kuya driver.
Nalaman kong Mang Nestor ang pangalan niya.
Kasama niya ang asawa niyang si Aling Mila.
Dala nila ang isang maliit na cake.
“Sabi ko nga sa misis ko,” natatawang sabi niya, “yung bride na umalis sa kasal, mukhang mas magiging masaya pa kaysa sa mga tumuloy.”
Napangiti ako.
“Tama po kayo.”
Sa malayo, may nakita akong puting sasakyan na huminto.
Bumaba si Marco.
Payat siya, pagod, malayo sa groom na iniwan ako sa taxi.
Hindi siya pinapasok ng security.
Hindi ko siya nilapitan.
Hindi dahil galit pa ako.
Kundi dahil hindi na siya kabilang sa buhay na binubuo ko.
Minsan, akala natin ang pinakamalaking sakit ay ang maiwan sa araw ng kasal.
Pero mas masakit pala ang manatili sa isang lugar kung saan araw-araw kang pinaparamdam na pangalawa ka lang.
Kaya kung may taong pinapaupo ang iba sa upuang para sa’yo, huwag kang makipag-agawan.
Tumayo ka.
Umalis ka.
Dahil ang totoong pagmamahal, hindi ka itatago sa likod ng kusina.
Hindi ka ipapasakay sa taxi habang ang iba ang nasa bridal car.
At higit sa lahat, hindi ka gagamitin para buuin ang pangarap ng taong handa kang durugin.
Minsan, ang pinakamagandang “I do” ay hindi sinasabi sa altar.
Sinasabi ito sa sarili mo:
“Oo, pipiliin ko na ang sarili ko.”
