PINAKIUSAPAN LANG AKONG IAKYAT ANG STROLLER SA IKAANIM NA PALAPAG—PERO NANG AABUTIN KO ANG KUMOT, BIGLANG SUMIGAW ANG MATANDANG KAPITBAHAY: “HUWAG MONG HAWAKAN ANG BATA!”
Pag-uwi ko galing trabaho, pinakiusapan ako ng matandang kapitbahay naming buhatin ang stroller ng apo niya paakyat sa ika-anim na palapag.
Halos nahawakan ko na ang hawakan nang mapansin kong sa init na halos 38°C, nakabalot sa makapal na kumot ang batang nasa loob.
At higit sa lahat—
Ayaw na ayaw ng lola na hawakan ko mismo ang bata.
Parang hindi tulong ang hinihingi niya sa akin.
Parang gusto lang niyang may makitang camera na ako ang huling taong humawak sa stroller.
Ako si Mara Villanueva, 29, at tatlong buwan pa lang akong nakatira sa isang lumang six-storey apartment sa Project 4, Quezon City.
Walang elevator ang gusali.
Karaniwang tahimik ang stairwell kapag hapon, kaya agad kong napansin si Aling Nena Bautista sa landing sa ground floor.
Katabi niya ang kulay-abong stroller ng apo niyang si Gab, halos isang taong gulang.
“Mara,” tawag niya. “Buti dumating ka.”
Ngumiti siya, pero may kung anong pilit sa ekspresyon niya.
“May kukunin lang akong parcel sa kabilang building. Tulog na tulog si Gab. Puwede bang iakyat mo muna ang stroller hanggang sixth floor?”
Napaangat ang kamay ko.
Isang buwan na ang nakalipas nang minsan ko silang tulungang tumanggap ng delivery. Simula noon, paminsan-minsan niya akong binabati.
Pero nang malapit na akong humawak sa stroller, biglang may kung anong gumapang na kaba sa sikmura ko.
Makapal ang kumot na nakatakip kay Gab.
Mula ulo hanggang paa.
Tanghaling-tapat noon.
Matindi pa rin ang init kahit pasado alas-singko na.
“Aling Nena,” sabi ko, “hindi ba mainit masyado para sa bata?”
Bahagyang kumibot ang pisngi niya.
“Tulog kasi. Ayokong mahanginan.”
Naalala ko tuloy ang nangyari noong nakaraang Biyernes.
Kasabay ko silang bumaba sa hagdan. Karga niya si Gab, na noon ay namumula ang pisngi at pawis na pawis.
Nasabi ko lang, “Baka po naiinitan siya. Ang dami niyang damit.”
Masama agad ang tingin niya sa akin.
“Kayong mga bata, akala ninyo alam ninyo lahat. Kapag nilamig iyan at nagkasakit, ikaw ba ang gagastos?”
Hindi na ako sumagot noon.
Ngayon, iba ang kaba ko.
Iniurong ko ang kamay ko.
“Sorry po, Aling Nena. Masama ang likod ko. Sabi ng doktor, bawal akong magbuhat ng mabigat.”
Nanigas ang ngiti niya.
“Masama ang likod mo?”
“Opo.”
Humakbang siya palapit.
“Naku, hindi naman mabigat. Stroller lang. Tulog din ang bata.”
“Baka po bumigay ang likod ko.”
“Limang minuto lang.”
“Maaari po kayong tumawag ng rider o porter.”
Agad siyang umiling.
“Bakit ako magtitiwala sa hindi ko kilala kung nandito ka naman?”
Mas lalong sumikip ang dibdib ko.
“Eh di po ipasok muna ninyo si Gab sa unit ninyo. Saka kayo kumuha ng parcel.”
Biglang nawala ang ngiti niya.
“Hindi ko kayang buhatin.”
“Pero galing po kayo sa sixth floor.”
“May tumulong sa akin pababa.”
“Sino po?”
“Delivery boy ng tubig!”
Masyadong mabilis ang sagot.
“Nasaan na po siya?”
“Umalis na!”
“Maaari naman pong tawagin ang guard.”
“Busy ang guard!”
Napatingin sa amin ang dalawang residenteng dumadaan sa hallway.
Tumaas ang boses ni Aling Nena.
“Mara, ilang hakbang lang ang hinihingi ko! Bakit ang dami mong dahilan?”
“Hindi naman po ako nagdadahilan.”
“Eh ayaw mo lang tumulong!”
Nagsimula nang sumilip ang mga kapitbahay mula sa hagdan.
May isang matandang lalaki pa ang bumaba ng dalawang baitang para makiusisa.
Si Aling Nena naman ay lalong nag-init.
“Isang matanda ang nakikiusap sa iyo, pinahihirapan mo pa!”
Doon ko napansin ang isang bagay na nagpataas ng balahibo ko.
Kanina pa niya itinutulak at hinihila ang stroller.
Pero ni minsan—
hindi niya hinahaplos ang bata.
Hindi niya inaayos ang kumot.
Hindi niya sinusuri kung nagising ba si Gab sa ingay.
Para siyang umiiwas na hawakan ang mismong laman ng stroller.
Ngumiti ako nang bahagya.
“Sige po, Aling Nena. Ganito na lang.”
Biglang lumiwanag ang mukha niya.
“Ano?”
“Ako ang magkakarga kay Gab. Kayo na lang ang mag-akyat ng stroller.”
Iniabot ko ang kamay ko sa kumot.
“Huwag!”
Napakalakas ng sigaw niya.
Kasabay noon, hinampas niya ang kamay ko palayo.
Napaatras ako.
Tahimik ang buong stairwell.
“Bakit po?” tanong ko.
“Takot sa ibang tao ang bata!”
“Eh di kayo po ang kumarga.”
“Mahina ang tuhod ko!”
“Kung ganoon, paano ninyo gustong tumulong ako?”
“Iakyat mo ang stroller kasama ang bata!”
“Hindi ko nga kayang magbuhat.”
Namula siya.
“Ikaw—”
Bigla niyang hinugot ang cellphone niya.
Mabilis niyang pinindot ang screen.
Ting!
“Mga kapitbahay!” sigaw niya habang itinataas ang phone. “Kayo ang saksi! Itong babaeng ito, kinalikot ang apo ko at ngayon ay ayaw umako ng responsibilidad!”
Napatigil ako.
Nakatutok na sa mukha ko ang camera.
At sa loob lamang ng ilang segundo, nakita kong may pulang icon sa screen.
LIVE.
Pero bago pa ako makapagsalita, may isang lalaking guard na tumakbo papunta sa amin mula sa lobby.
“Mam Mara!”
Hingal na hingal siya.
“Sir Noel?” sabi ko.
Namumutla siya.
Tiningnan niya ang stroller.
Pagkatapos ay tumingin siya kay Aling Nena.
“At kayo po… bakit ninyo inilabas ulit ang stroller na iyan?”
Nawala ang kulay sa mukha ng matanda.
“A-anong ibig mong sabihin?”
Dahan-dahang itinaas ni Sir Noel ang sarili niyang cellphone.
“Dahil dalawang oras na ang nakalipas,” sabi niya, “may tumawag na residenteng nagsabing may batang naiwan sa loob ng sasakyan sa parking area.”
Napahawak ako sa railings.
Tumitig ang lahat sa stroller.
At si Aling Nena—
biglang pinatay ang livestream at tumakbo.
PARTE2
“Aling Nena!”
Humabol si Sir Noel.
Pero sa edad niyang mahigit animnapu, hindi siya nakalayo.
Sa unang paliko pa lang ng hagdan, natisod siya at napaupo.
Dalawang kapitbahay ang mabilis na humarang sa daraanan niya.
“Bakit kayo tumatakbo?” sigaw ng isa.
“Pakawalan ninyo ako!”
Nagpumiglas siya.
Ako naman ay hindi makagalaw.
Nakatingin lang ako sa stroller.
Dalawang oras.
May batang naiwan sa sasakyan dalawang oras na ang nakalipas.
At ngayon, heto si Gab sa harap namin, walang kahit isang tunog.
Lumapit si Sir Noel sa akin.
“Ma’am, huwag po ninyong gagalawin.”
Tumango ako agad.
Tinawagan niya ang building administrator at barangay.
May residenteng nurse sa fourth floor, si Ate Liza, na bumaba rin matapos marinig ang gulo.
Pagkakita pa lang niya sa stroller, nawala ang kulay sa mukha niya.
Maingat niyang inilapit ang kamay sa gilid ng kumot ngunit hindi agad hinawakan ang bata.
“Tumawag na ba kayo ng emergency?”
“Opo,” sagot ni Sir Noel.
Makalipas ang ilang minuto, dumating ang rescue team at mga tanod.
Inilayo muna kaming lahat.
Hindi ko nakita nang malinaw ang ginawa nila.
Ayoko ring makita.
Pero nang tumayo ang medic at dahan-dahang umiling, parang may malamig na tubig na ibinuhos sa buong katawan ko.
Wala na si Gab.
Hindi noon lang.
Mas maaga pa.
Napaupo si Aling Nena sa sahig.
“Hindi ko sinasadya…”
Mahina ang boses niya.
“Hindi ko sinasadya…”
Walang nagsalita.
Maya-maya, dumating ang pulis.
Doon nagsimulang mabuo ang buong pangyayari.
Umagang iyon, bandang alas-diyes, dinala ni Aling Nena si Gab sa palengke.
Ang anak niyang si Ronald at manugang niyang si Joy ay nasa Batangas para sa dalawang araw na company training.
Siya lang ang naiwan sa bata.
Ayon sa CCTV mula sa parking area ng apartment, bandang 11:17 ng umaga, ibinalik niya si Gab sa sasakyan.
Iniwan niya ang bata sa car seat.
Pagkatapos ay nagpunta siya sa isang maliit na tindahan sa kabilang kanto.
Ang sabi niya sa pulis, bibili lang daw sana siya ng gatas.
Pero hindi siya bumalik agad.
Napadaan siya sa bahay ng kumare niya.
Nagkape.
Nagkuwentuhan.
Nang maalala niya si Gab, lagpas isang oras na ang lumipas.
At tirik na tirik ang araw.
Nang bumalik siya sa sasakyan, hindi na tumutugon ang bata.
Sa halip na humingi agad ng tulong—
nataranta siya.
Natakot siya.
Dahil ilang beses na raw siyang pinagsabihan ng anak niyang huwag na huwag iiwan si Gab sa sasakyan kahit saglit.
May nangyari na palang halos kapareho noon.
Isang buwan bago nito, iniwan niya si Gab sa loob ng kotse nang halos labinlimang minuto habang pumapasok sa botika.
Nahuli siya ni Joy.
Nagkaroon sila ng malaking away.
Binalaan siya ng anak at manugang niya:
Kapag inulit niya iyon, hindi na nila ipagkakatiwala sa kanya ang bata.
Kaya nang makita niyang wala nang malay si Gab—
hindi siya tumawag agad sa anak niya.
Hindi rin siya dumiretso sa ospital.
Sa halip, inilipat niya ang bata sa stroller.
Tinakpan ng makapal na kumot.
At nagsimulang mag-isip kung paano niya maipapakitang may ibang taong huling humawak sa bata.
Doon ako pumasok sa plano niya.
“Teka,” sabi ko sa pulis. “Bakit ako?”
Tahimik si Aling Nena.
Hindi siya makatingin sa akin.
Isang pulis ang nagtanong sa kanya.
“Bakit si Ma’am Mara ang nilapitan ninyo?”
Wala siyang sagot.
Pero isang kapitbahay mula fifth floor ang nagsalita.
“Narinig ko siya kanina sa phone.”
Lumingon kaming lahat.
Si Tita Cora, isang retiradong guro, ang lumapit.
“Nasa hagdan ako. Hindi niya ako nakita.”
“Ano po ang narinig ninyo?” tanong ng pulis.
Nag-atubili si Tita Cora.
“Sabi niya… ‘Iyong babae sa fifth floor—iyong bagong lipat—mag-isa lang naman dito. Siya na lang.’”
Nanginig ang mga daliri ko.
Ako nga.
Ako ang bagong lipat.
Ako rin ang nakatira nang mag-isa.
At higit sa lahat, ako iyong minsang nagkomento tungkol sa sobrang kapal ng suot ni Gab.
Marahil sa isip niya, puwedeng sabihin na pinakialaman ko ang bata.
Na tinanggal ko ang kumot.
Na may ginawa akong mali habang paakyat.
Na dahil ako ang nahuli sa CCTV na may hawak sa stroller, sapat na iyon para malito ang lahat.
Hindi man ako agad mapagbintangan, sapat nang mailipat ang atensiyon palayo sa kanya.
Nanginginig na ngayon si Aling Nena.
“Hind… hindi ko naman gustong ipakulong siya…”
Napatitig ako sa kanya.
“Kung ganoon, ano ang gusto ninyo?”
“Gusto ko lang… gusto ko lang magkaroon ng ibang tao roon.”
“Para hindi kayo lang ang huling taong may hawak kay Gab?”
Umiyak siya.
Hindi ako naawa.
Hindi dahil matigas ang puso ko.
Kundi dahil ang tunay na biktima sa gabing iyon ay hindi ako.
Hindi rin siya.
Si Gab.
Isang batang walang kakayahang magsabi kung naiinitan na siya, kung nahihirapan na siya, kung kailangan niya ng tulong.
Makalipas ang halos isang oras, dumating sina Ronald at Joy.
Hindi ko malilimutan ang tunog ng boses ng ina nang malaman niya ang nangyari.
Hindi siya sumigaw agad.
Napaupo lang siya sa sahig.
Tumingin sa stroller.
Pagkatapos ay sa biyenan niya.
“Mama,” bulong niya. “Sabihin mong hindi totoo.”
Umiyak si Aling Nena.
“Joy…”
“Sabihin mong hindi mo siya iniwan.”
Walang sagot.
Doon sumabog si Ronald.
“Ma!”
Sumugod siya, pero pinigilan siya ng dalawang tanod.
“Ilang beses kitang sinabihan?”
Basag ang boses niya.
“Ilang beses?”
“Anak, aksidente—”
“Ang aksidente, minsan!”
Sigaw niya iyon nang nanginginig ang buong katawan.
“Pero pagkatapos mong makita ang nangyari, may oras kang mag-isip ng palusot! May oras kang maghanap ng taong idadamay!”
Napayuko si Aling Nena.
Pagkatapos ay tumingin si Ronald sa akin.
Nakita kong naghalo ang hiya at pagkawasak sa mukha niya.
“Mara…”
“Hindi ninyo kailangang magsorry sa akin ngayon,” sabi ko.
Tumingin ako kay Joy.
“Samahan ninyo muna ang asawa ninyo.”
Dumating ang imbestigador mula sa police station at hiniling na makita ang CCTV.
Doon tuluyang gumuho ang anumang kuwentong puwedeng imbentuhin ni Aling Nena.
Kitang-kita sa footage ang oras ng pag-alis nila ni Gab.
Kitang-kita rin kung kailan bumalik siya nang mag-isa sa parking.
Makalipas ang ilang minuto, lumabas siyang tulak ang stroller.
May isa pang camera sa gilid ng lobby.
Sa footage, huminto siya nang halos pitong minuto.
Tinitigan niya ang hagdan.
May dalawang residenteng dumaan.
Hindi niya kinausap.
Isang delivery rider ang dumaan.
Hindi rin niya nilapitan.
Nang makita niya akong papalapit mula sa gate—
saka siya ngumiti.
Saka niya itinulak ang stroller papunta sa gitna ng hallway.
Para bang matagal niya akong hinihintay.
Nang makita ko ang footage na iyon, doon lang ako tunay na nanginig.
Hindi random ang pagpili niya sa akin.
Sinadya niya.
At may isa pang nadiskubre.
Naka-save pala sa cellphone niya ang draft ng mensaheng ipapadala sana kay Ronald.
Binasa iyon ng pulis matapos makuha ang pahintulot sa tamang proseso.
Maikli lang.
Pero sapat para manlamig ako.
“Anak, aksidenteng nahulog ang stroller habang tinutulungan ako ng kapitbahay sa fifth floor. Dinala namin agad si Gab sa ospital.”
Nakasulat na iyon bago pa niya ako lapitan.
Bago pa ako humawak sa stroller.
Bago pa siya mag-livestream.
May nakahanda na siyang kuwento.
At ako ang nakatalagang kontrabida.
Nang gabing iyon, dinala si Aling Nena sa presinto para sa pormal na imbestigasyon.
Hindi ko na sinundan ang kaso araw-araw.
Pero nagbigay ako ng statement.
Ibinigay ni Sir Noel ang buong CCTV footage.
Nagbigay rin ng testimonya sina Tita Cora at ang ibang residenteng nakakita sa nangyari.
Makaraan ang ilang linggo, umalis sina Ronald at Joy sa building.
Bago sila umalis, kumatok si Joy sa unit ko.
Payat siya.
Namumutla.
Parang sampung taon ang itinanda niya sa loob lamang ng ilang araw.
May dala siyang maliit na paper bag.
“Hindi ko alam kung ano ang ibibigay ko sa iyo,” sabi niya.
“Wala kayong kailangang ibigay.”
“Tama ka.”
Napangiti siya nang malungkot.
“Walang kahit anong bagay ang makakabawi.”
Tahimik kami.
Pagkatapos ay nagsalita siya.
“Pero gusto kong magpasalamat.”
“Hindi ko nailigtas si Gab.”
“Alam ko.”
Namasa ang mga mata niya.
“Pero hindi mo hinayaang matabunan ng kasinungalingan ang nangyari sa kanya.”
Doon ako nawalan ng maisagot.
Bago siya umalis, iniabot niya sa akin ang paper bag.
Nasa loob ang isang maliit na halaman.
May simpleng card.
Para kay Mara. Salamat sa hindi mo pagtalikod sa kutob mo. —Joy
Inilagay ko iyon sa tabi ng bintana.
Hanggang ngayon, buhay pa.
At tuwing nakikita ko iyon, naaalala ko ang gabing halos isang simpleng pakiusap lang ang nagpabago sa buhay ko.
Kung hinawakan ko ang stroller dahil nahihiya akong tumanggi—
kung natakot akong matawag na madamot—
kung pinili kong maging “mabait” kahit may mali nang nararamdaman ang buong katawan ko—
baka ibang-iba ang nangyari.
Baka ako ang nasa CCTV.
Baka ako ang tinuturong huling humawak kay Gab.
At baka habang sinusubukan kong ipagtanggol ang sarili ko, matabunan pa ang katotohanan kung paano talaga nawala ang bata.
Minsan, ang pagiging mabuting tao ay hindi nangangahulugang kailangan mong pumayag sa lahat.
May mga pagkakataong ang pinakamahalagang salitang masasabi mo ay simpleng:
“Hindi.”
Hindi dahil wala kang malasakit.
Kundi dahil may mga sandaling ang pag-iingat, pagtatanong, at pakikinig sa sariling kutob ang tanging naghihiwalay sa iyo sa isang kapahamakan na hindi mo naman ginawa.
MENSAHE SA MGA MAMBABASA
Ang pagtulong ay magandang ugali, pero hindi obligasyon ang bulag na pagtitiwala. Kapag may sitwasyong hindi tama sa pakiramdam mo, huwag mahiyang tumanggi, magtanong, o humingi ng tulong sa awtoridad.
Dahil kung minsan, ang isang matatag na “hindi” ay hindi lamang nagpoprotekta sa sarili mo—maaari rin nitong ilabas ang katotohanang pilit itinatago ng ibang tao.
