Nang mabasa ni Rafael Monteverde ang diary kong puno ng lihim na pagmamahal sa kanya, akala ko haharapin niya ako.

Akala ko magagalit siya.

Akala ko sasabihin niyang kadiri ako.

Pero kinabukasan, nag-uwi siya ng isang babaeng halos kasing-edad ko.

At sa harap ko mismo, ginamit niya sa babaeng iyon ang lahat ng lambing na dati ay para lang sa akin.

“Simula ngayon,” malamig ngunit mahinahon niyang sabi, “pansamantala munang titira sa bahay si Celine.”

Pagkatapos ay tumingin siya sa akin.

“Lia, lumapit ka. Batiin mo siya.”

Nanigas ang mga daliri ko sa gilid ng palda ko.

Ang pangalan ko ay Lia Santillan, labing-siyam na taong gulang, freshman sa isang pribadong unibersidad sa Quezon City.

Si Rafael Monteverde naman ang stepbrother ko.

Hindi kami magkadugo.

Pero sa loob ng labintatlong taon, siya ang naging buong mundo ko.

Noong araw na dinala ako ni Mama sa mansyon ng mga Monteverde sa Forbes Park, ako ay isang batang babae na takot sa marmol na sahig, tahimik na katulong, at mga taong nakangiti pero malamig ang mata.

Si Rafael ang unang nag-abot ng kamay sa akin.

“Sisimula ngayon, ako na ang kuya mo,” sabi niya noon. “Ako ang bahala sa’yo.”

Mula noon, naniwala ako.

Sumobra ang paniniwala ko.

Hanggang sa naging pagmamahal.

Isang pagmamahal na itinago ko sa diary, sa likod ng aparador, sa ilalim ng mga damit na akala ko walang makakahanap.

Pero nakita niya.

At ngayon, ito ang parusa niya sa akin.

Isang babaeng bago.

Isang babaeng dapat kong makita bilang kapalit ko.

Bago pa ako makapagsalita, biglang may mga salitang lumutang sa harap ng mata ko, parang mga komento sa livestream.

[Ang kapal ng mukha ng kontrabida. Nandiyan na ang totoong babae ng bida, gusto pa rin makipag-agawan?]

[Hindi ba niya gets na ginagamit ni Rafael si Celine para umatras siya? Kapatid lang siya. Kapatid lang.]

[Kung matalino si Lia, titigil na siya ngayon. Kung hindi, sa huli siya rin ang palalayasin sa mansyon.]

[Ayun na, sasabog na siya. Drama queen na naman.]

Lia.

Ako ang tinutukoy nila.

Biglang nanlamig ang buong katawan ko.

Para akong karakter sa kuwentong hindi ko hawak ang wakas.

At ayon sa mga komentong iyon, ako ang masamang babae.

Ako ang nakakahiya.

Ako ang dapat umatras.

Kaya kahit gusto kong sumigaw, kahit gusto kong itanong kay Rafael kung ganoon ba talaga siya nandidiri sa akin, pinilit kong ngumiti.

Lumapit ako kay Celine at marahang sinabi, “Hello, Celine. Welcome sa bahay.”

Saglit na natigilan si Rafael.

Parang hindi iyon ang inaasahan niya.

“Kaya siya nandito,” dagdag niya, tila biglang kailangang magpaliwanag, “dahil naaksidente ang parents niya sa Singapore. Wala muna siyang ibang matutuluyan.”

“Okay lang, Kuya,” putol ko, mas malambing kaysa karaniwan ang boses ko. “Masaya nga ako. May bago akong magiging kapatid.”

Kinuha ko ang kamay ni Celine.

“Halika, ipapakita ko sa’yo ang kuwarto.”

Nagulat siya. “Talaga? Salamat. Pero saan ako matutulog?”

“Sa kuwarto ko.”

Naramdaman kong tumigas ang hangin sa likod ko.

“Lia,” tawag ni Rafael.

Hindi ako lumingon agad.

“Saan ka naman matutulog?”

“Sa guest room muna.” Ngumiti ako. “Next week lilipat na rin ako sa dorm.”

Tahimik.

Napakatahimik.

Pagharap ko, madilim ang mukha ni Rafael.

“Dorm?” tanong niya. “Bakit hindi ko alam?”

Nagkibit-balikat ako.

“Normal lang naman sa freshman ang mag-dorm, Kuya. Mas malapit sa school. Mas marami rin akong makikilalang kaibigan.”

Hindi siya sumagot.

Pero nakita ko ang bahagyang paggalaw ng panga niya.

Noon, palagi niya akong sinasabihang matuto akong tumayo mag-isa.

“Lia, hindi pwedeng lagi kang nakasunod sa akin.”

“Lia, paano kung wala ako?”

“Lia, kailangan mong matutong maging independent.”

Ngayon, ginagawa ko na.

Bakit parang hindi siya masaya?

Inakyat ko si Celine sa kuwarto ko, ibinigay sa kanya ang cabinet, ang study table, pati ang balcony na dati kong paboritong tambayan dahil tanaw mula roon ang garahe kung saan madalas bumaba si Rafael mula sa trabaho.

“Ang ganda naman dito,” bulong ni Celine.

“Oo,” sagot ko. “Magugustuhan mo.”

Dahil ako, kailangan ko nang hindi magustuhan.

Nang gabing iyon, dalawang maleta ang naimpake ko.

Mga damit para sa buong semester.

Mga libro.

Kaunting personal na gamit.

At ang diary.

Pinunit ko ang mga pahina kung saan nakasulat ang pangalan ni Rafael nang paulit-ulit.

Pero kahit anong punit ko, hindi ko mabura ang sakit.

Bandang alas-onse, kumatok siya.

Pagbukas ko ng pinto, naroon si Rafael, naka-loose white shirt, halatang galing sa study. Mabigat ang tingin niya sa dalawang maleta sa gilid ng kama.

“Bakit mo dadalhin lahat ng damit mo?”

“Para hindi na ako pabalik-balik.”

“Hindi ka na babalik?”

May pumutok na kirot sa dibdib ko.

Pero ngumiti pa rin ako.

“Babalik naman siguro kapag holidays. Pero mas okay kung masanay na ako sa dorm.”

Kusang humakbang siya papalapit at hinawakan ang pulso ko.

Dati, sa simpleng hawak na iyon, kaya kong maging masaya nang buong araw.

Ngayon, maingat kong binawi ang kamay ko.

Napakurap siya.

Unang beses ko iyong ginawa.

“Lia,” mababa ang boses niya. “Galit ka ba sa akin?”

“Hindi.”

“Dahil ba kay Celine?”

“Hindi rin.”

“Kung iniisip mong papalitan ka niya—”

“Kuya,” putol ko, habang nilulunok ang sakit, “hindi naman ako dapat palitan. Kapatid lang ako, hindi ba?”

Nakita kong kumislap ang kung anong emosyon sa mga mata niya.

Bago siya makasagot, bumukas ang pinto sa kabilang kuwarto.

Lumabas si Celine, nakayakap sa unan, maputla ang mukha.

“Rafael,” mahina niyang tawag, “sorry… nanaginip ako ng masama. Pwede mo ba akong ikuha ng tubig?”

Hindi “Kuya.”

Rafael.

Napatingin ako kay Rafael.

At sa unang pagkakataon, naintindihan ko ang sinasabi ng mga komentong lumulutang sa harap ko.

Siya ang babaeng bida.

Ako ang babaeng dapat umatras.

Kaya umatras ako.

Ngumiti ako, binuksan nang mas malaki ang pinto ko, at sinabi, “Sige, Kuya. Puntahan mo siya.”

Nang tumalikod siya, may isang bagong linya ng komento ang biglang lumutang sa harap ko.

[Tama. Ganito dapat. Kapag nagpatuloy siya sa pagiging mabait, baka hindi na siya mapalayas.]

Akala ko iyon na ang pinakamasakit.

Hanggang sa biglang tumigil si Rafael sa gitna ng hallway.

Hindi siya lumapit kay Celine.

Sa halip, dahan-dahan siyang lumingon sa akin.

At sinabi niya ang pangungusap na nagpahinto sa tibok ng puso ko.

“Lia… bakit mo alam na dapat mo akong bitawan?”

part2

“Lia… bakit mo alam na dapat mo akong bitawan?”

Nanlamig ako.

Hindi dahil sa tanong.

Kundi dahil sa paraan ng pagkakasabi niya.

Hindi iyon parang tanong ng isang kuya.

Parang nahuli niya akong may lihim.

Parang may alam siya.

Sa kabilang pinto, si Celine ay nakatayo pa rin, yakap ang unan, namumula ang mga mata. Ngunit sa sandaling iyon, hindi ko na siya makita nang malinaw. Ang buong mundo ko ay lumiit sa mukha ni Rafael.

Tahimik.

Mabigat.

Masakit.

Pinilit kong tumawa nang mahina.

“Kuya, ano bang ibig mong sabihin? Siyempre alam ko. Malaki na ako.”

“Hindi iyon ang sagot mo kanina.”

“Ano?”

“Kanina sinabi mo, ‘kapatid lang ako.’”

Mariin niyang tinitigan ang mukha ko.

“Parang may nagpaalala sa’yo.”

Muntik ko nang mapaatras.

Paano niya nalaman?

Hindi niya dapat marinig ang mga komentong iyon.

Hindi niya dapat makita ang mga linyang patuloy na lumulutang sa gilid ng paningin ko.

[Uy, bakit parang napapansin ng lalaki?]

[Hindi dapat ganito. Dapat puntahan niya si Celine.]

[Script error ba ito?]

Script.

Nabasa ko ang salitang iyon at lalong sumikip ang dibdib ko.

Tama nga.

May kuwento.

May takdang daloy.

At sa daloy na iyon, ako ang babaeng kailangang masaktan para umusad ang pag-ibig nina Rafael at Celine.

Huminga ako nang malalim.

“Pagod na ako, Kuya. Bukas na lang tayo mag-usap.”

Isasara ko na sana ang pinto nang muling humakbang si Rafael.

“Hindi.”

Nagulat ako.

Sa buong buhay namin, bihira siyang magsalita nang ganoon sa akin.

Matigas.

Takot.

“Hindi bukas. Ngayon.”

“Rafael…” mahinang tawag ni Celine mula sa kabilang silid.

Ngunit hindi siya lumingon.

Sa unang pagkakataon mula nang dumating si Celine, ako ang tiningnan niya.

Ako lang.

“Lia,” sabi niya, “akala mo ba dinala ko siya rito para saktan ka?”

Napatawa ako.

Hindi ko napigilan.

“Hindi ba?”

Kumibot ang mukha niya.

“Binasa mo ang diary ko,” tuloy ko, at sa wakas ay bumigay ang hinahon ko. “Tapos kinabukasan, nag-uwi ka ng babaeng tinatrato mo nang eksaktong paraan kung paano mo ako tinatrato noon. Pinatuloy mo siya sa bahay. Tinawag mo siyang pamilya. Gusto mo bang sabihin ko pang nagkataon lang lahat?”

“Hindi iyon ang dahilan.”

“Kung hindi, ano?”

Sumingit si Celine, mas mahina ngunit malinaw.

“Kasi ako ang humiling.”

Pareho kaming napatingin sa kanya.

Dahan-dahan siyang bumaba ng tingin, parang nahihiya. “Ako ang nagsabi kay Rafael na dito muna ako tumira. Pero hindi dahil gusto kong palitan ka.”

Naglakad siya papalapit, bitbit ang unan na parang panangga.

“Lia, pinsan ko ang guidance counselor sa university mo. Narinig ko ang pangalan mo sa kanya.”

Napatigil ako.

“Ano?”

“May nag-file ng anonymous concern tungkol sa’yo. Sabi, madalas kang hindi nakakatulog, palagi kang pagod, at ilang beses ka raw umiyak sa restroom pagkatapos ng klase.”

Naramdaman kong uminit ang mga mata ko.

Hindi ko alam na may nakapansin.

“Sinabi ko iyon kay Rafael,” pagpapatuloy ni Celine. “Dahil kilala ko siya. Matagal na kaming magkakilala bilang family friends. Akala niya okay ka lang kasi lagi kang nakangiti sa kanya.”

Nilingon ko si Rafael.

Mabigat ang mukha niya.

“Sawakas may nagsabi sa akin na hindi ka okay,” mahina niyang sabi. “Pagkatapos noon, nakita ko ang diary mo.”

Kumirot ang sikmura ko.

“Binasa mo.”

“Hindi ko dapat ginawa.”

“Pero ginawa mo.”

“Dahil nakita ko ang pangalan ko. Paulit-ulit. At natakot ako.”

Tumawa ako nang mapait.

“Natakot ka dahil kadiri?”

“Hindi.”

“Dahil mali?”

“Dahil naisip ko…” Huminga siya nang malalim. “Naisip kong kasalanan ko.”

Hindi ako nakapagsalita.

Lumapit siya nang isang hakbang, ngunit hindi na niya ako hinawakan. Para bang natutunan niyang may hangganan na ako ngayon.

“Noong bata ka, lagi kong sinasabi sa’yo na ako ang bahala sa’yo. Na hindi kita iiwan. Na ako ang magiging bahay mo.” Namamaos ang boses niya. “Hindi ko naisip na ang mga salitang iyon, para sa isang batang nawalan ng ina, ay magiging tali.”

Ang mga salitang matagal kong itinago ay biglang sumakit muli.

Tali.

Oo.

Iyon nga siguro ang pagmamahal ko.

Tali na akala ko yakap.

“Sinasabi ng lahat na mali ako,” bulong ko.

“Sinong lahat?”

Tumingala ako.

Ang mga komento ay kumikislap sa paligid ni Rafael.

[Huwag kang maniwala. Manipulation lang ito.]

[Naku, malapit na siyang bumalik sa pagiging obsessed.]

[Dapat sipain na siya palabas bago lumala.]

Napapikit ako.

“Wala.”

“Lia.”

“Wala nga!”

Napakapit ako sa gilid ng pinto.

“May mga bagay akong nakikita mula kanina. Mga salita. Mga komentong sinasabing kontrabida ako. Na dapat akong umiwas. Na kung hindi, palalayasin mo ako. Na sa huli, mawawala sa akin ang lahat.”

Parang huminto ang paghinga ni Rafael.

Si Celine naman ay namutla.

“Lia,” sabi niya, “ano ang sinasabi ng mga komentong iyon tungkol sa akin?”

Nilingon ko siya.

“Na ikaw ang babae para sa kanya.”

Hindi siya natuwa.

Sa halip, tumulo ang luha niya.

“Hindi.”

Umiling siya.

“Hindi ko mahal si Rafael. At hindi rin niya ako mahal.”

Tahimik na parang bumagsak ang buong bahay.

“Celine,” babala ni Rafael.

Pero ipinagpatuloy niya.

“May fiancé ako. Nasa Singapore siya. Ang parents ko talaga ay naaksidente, totoo iyon. Pero kaya ako nandito, dahil gusto ni Rafael na may ibang babaeng makapasok sa bahay para makita mo na hindi mo kailangang bantayan ang puwesto mo sa buhay niya.”

Nanikip ang lalamunan ko.

“Huwag mo akong lokohin.”

“Hindi kita niloloko,” sabi ni Celine. “Ang plano niya, tutulungan kang masanay na may ibang tao sa paligid niya. Hindi para palitan ka. Kundi para unti-unti kang makalaya.”

Masakit.

Mas masakit pa kaysa sa akala ko.

Dahil bigla kong naintindihan.

Hindi pala siya gumawa ng panibagong kulungan para sa akin.

Gusto niya akong palayain.

Pero ang paraan niya, parang tinulak niya ako palabas ng bahay na matagal kong inakalang akin.

“Bakit hindi mo na lang sinabi?” tanong ko kay Rafael.

Bumaba ang tingin niya.

“Dahil duwag ako.”

Simple.

Tahimik.

Totoo.

“Duwag ako dahil noong mabasa ko ang diary mo, hindi ko alam kung paano haharapin ang sakit mo. Hindi ko alam kung paano sasabihin sa’yo na mahalaga ka sa akin nang hindi kita lalo pang pinapahamak.”

“Pinapahamak?”

“Lia, lumaki kitang inalagaan. Sa mata ko, ikaw ang batang umiiyak sa hagdan dahil wala nang gustong kumuha sa kanya. Ikaw ang batang nangakong hindi na iiyak basta hindi ko siya iiwan.” Namula ang mga mata niya. “Hindi kita kayang tingnan bilang babaeng pwedeng mahalin sa paraan na gusto mo. Hindi dahil kadiri ka. Hindi dahil nakakahiya ka. Kundi dahil kapag ginawa ko iyon, parang ginamit ko ang lahat ng pag-asa na ibinigay mo sa akin noong bata ka pa.”

Walang sigaw.

Walang sampal.

Pero para akong nabasag.

Dahil sa unang pagkakataon, hindi niya ako tinanggihan para saktan.

Tinanggihan niya ako dahil may hangganan siyang pinili.

At iyon ang pinakamasakit tanggapin.

“Pero mahal kita,” mahina kong sabi.

“Alam ko.”

“Hindi ko kayang itigil agad.”

“Alam ko rin.”

“Hindi ako masama dahil lang minahal kita, di ba?”

Doon siya tuluyang napaluha.

Ang Rafael Monteverde na laging matatag, laging maayos, laging parang pader na hindi mabubuwal, ay napayuko sa harap ko.

“Hindi ka masama, Lia.”

Parang isang pinto sa loob ko ang bumukas.

At kasabay nito, ang mga komentong lumulutang sa harap ko ay nagwala.

[Hindi! Dapat magalit siya!]

[Dapat sirain niya si Celine!]

[Dapat ipilit niya ang sarili niya kay Rafael!]

[Hindi ganito ang takbo ng kuwento!]

Napatingin ako sa kanila.

At sa unang pagkakataon, hindi ako natakot.

“Kung kuwento man ito,” bulong ko, “hindi ibig sabihin kailangan kong sundin ang papel na ibinigay ninyo.”

Biglang naglaho ang ilan sa mga salita.

Huminga ako nang nanginginig.

Tumingin ako kay Rafael.

“Tutuloy ako sa dorm.”

Nanigas siya, pero tumango.

“Okay.”

“At hindi ako uuwi palagi.”

“Okay.”

“At huwag mo akong tawagan gabi-gabi para lang tingnan kung kumain na ako.”

Napangiti siya nang mapait.

“Susubukan ko.”

“Hindi. Gawin mo.”

Tumango siya muli.

“Gagawin ko.”

Huminga ako nang malalim.

“Pero… pwede mo pa rin akong maging kuya.”

Sa pagkakataong iyon, parang may bumalik na liwanag sa mukha niya.

“Lagi.”

“Hindi ‘lagi’ na parang pangako ng habang-buhay,” dagdag ko. “Lagi lang sa tamang paraan.”

Napapikit siya.

“Tamang paraan,” ulit niya.

Kinabukasan, ako mismo ang naghatid ng gamit ko sa dorm sa Katipunan.

Hindi ako nagpasundo kay Rafael.

Hindi rin ako nagpatulong kay Manong Trining, ang driver naming matagal ko nang tinatrato na parang extension ng bahay.

Ako ang nagbuhat ng maleta ko.

Ako ang pumirma sa dorm form.

Ako ang nag-ayos ng kama.

Sa unang gabi ko roon, hindi ako nakatulog agad.

Nasanay kasi akong marinig ang boses ni Rafael bago matulog.

Nasanay akong may taong laging nasa kabilang pinto.

Nasanay akong kapag nalulungkot ako, tatakbo lang ako sa kanya.

Pero noong gabing iyon, imbes na tawagan siya, binuksan ko ang bagong notebook.

Sa unang pahina, nagsulat ako:

Hindi kasalanan ang magmahal. Pero responsibilidad kong matutong magmahal nang hindi sinisira ang sarili ko.

Dumating ang mga araw.

Pagkatapos ay mga linggo.

Hindi nawala agad ang sakit.

May mga umagang gusto ko pa rin siyang makita.

May mga gabing gusto ko pa ring marinig ang boses niya.

Pero unti-unti, nagkaroon ng bagong buhay ang mundo ko.

May dormmate akong si Bea na mahilig magkape kahit gabi.

May kaklase akong si Miko na palaging nagpapahiram ng notes.

May professor akong nagsabi na magaling akong magsulat at dapat kong ituloy ang campus publication.

At isang araw, habang nasa library ako, napansin kong wala na ang mga komentong lumulutang sa paningin ko.

Wala nang nagsasabing kontrabida ako.

Wala nang nagsasabing dapat akong mapalayas.

Wala nang nagsusulat ng kapalaran ko para sa akin.

Sa halip, tahimik lang ang mundo.

At sa katahimikang iyon, narinig ko ang sarili ko.

Pagkalipas ng dalawang buwan, umuwi ako sa mansyon para sa birthday dinner ni Mama.

Nandoon si Rafael sa sala.

Hindi siya lumapit agad.

Hindi niya ako niyakap nang walang paalam.

Hindi niya ako tinanong kung bakit pumayat ako o kung bakit hindi ako tumatawag.

Ngumiti lang siya.

“Welcome home, Lia.”

Tumingin ako sa bahay.

Sa chandelier.

Sa marmol na sahig.

Sa hagdan kung saan minsan akong umiyak bilang batang takot maiwan.

Pagkatapos ay tumingin ako sa kanya.

“Salamat, Kuya.”

Sa unang pagkakataon, hindi sumakit ang salitang iyon.

Kuya.

Hindi kulungan.

Hindi pangako ng pag-aari.

Hindi sugat.

Isang pangalan lang ng taong minsang naging bundok ko.

At ngayon, habang natututo akong tumayo sa sarili kong mga paa, hindi ko na kailangang sirain ang bundok para lang patunayan na kaya kong mabuhay.

Kailangan ko lang bumaba mula rito.

At hanapin ang sarili kong daan.

Sa hapag-kainan, tinanong ako ni Mama kung kumusta ang dorm.

Ngumiti ako.

“Okay naman. Mahirap minsan. Pero masaya.”

Napatingin sa akin si Rafael.

Tahimik siya, pero sa mga mata niya, nakita ko ang isang bagay na matagal ko nang hinahanap.

Hindi pagsisisi.

Hindi awa.

Kundi respeto.

At siguro, iyon ang unang tunay na anyo ng pagmamahal na natanggap ko mula sa kanya.

Hindi ang hawak sa kamay.

Hindi ang bedtime story.

Hindi ang pangakong “hindi kita iiwan.”

Kundi ang tahimik na pagpayag niyang lumayo ako, kahit masakit din sa kanya.

Dahil minsan, ang taong tunay na nagmamahal sa atin ay hindi ang pumipigil para manatili tayo.

Kundi ang taong natututong bumitaw, para sa wakas, matutunan nating piliin ang sarili natin.

Minsan, hindi tayo kontrabida dahil lang nagmahal tayo sa maling tao. Nagiging malaya lang tayo kapag natutunan nating tanggapin na may mga taong puwedeng maging mahalaga sa buhay natin, pero hindi kailangang maging buong mundo natin. Ang tunay na paglaki ay nagsisimula sa araw na pinili nating mahalin ang sarili—kahit nanginginig pa ang puso.