INUNA NG ASAWA KO ANG KABIT NIYA HABANG AGAW-BUHAY AKO—PERO KINABUKASAN, NALAMAN NIYANG NAWALA SA KANIYA ANG LAHAT NG PINAGPLANUHAN NIYANG ANGKININ
“Dok, unahin n’yo si Vanessa.”
Iyon ang sinabi ng asawa ko habang nakahiga ako sa stretcher, duguan ang noo, hirap huminga, at ilang minuto na lang ang pagitan ko sa buhay at kamatayan.
Tumingin sa kaniya ang doktor na parang hindi makapaniwala.
“Sir, gasgas lang ang kasama ninyo. Ang asawa ninyo ang kailangang operahan agad.”
Hindi man lang ako nilingon ni Marco.
“Matatag si Angela. Kakayanin niya ’yan.”
At doon ko naintindihan ang pinakamasakit na katotohanan sa pitong taon naming pagsasama.
Hindi aksidente ang pagiging pangalawa ko sa puso niya.
Matagal na pala niya akong piniling mawala.
Nagsimula ang gabing sumira sa dati kong buhay sa isang mahabang biyahe mula Tagaytay pabalik ng Quezon City.
May business meeting ako roon para sa maliit na construction supply company na minana ko sa aking ama. Si Marco ang nagpilit na sunduin ako.
“Pagod ka na. Ako na magda-drive,” sabi niya.
Pitong taon na kaming kasal.
Sa loob ng pitong taon, naniwala akong kahit hindi siya perpektong asawa, maaasahan ko siya kapag dumating ang pinakamahirap na araw.
Mali pala ako.
Bandang alas-diyes ng gabi, habang pababa kami sa highway, may sasakyang biglang sumulpot sa likuran namin.
Paulit-ulit nitong nilapitan ang kotse namin.
“Marco, bilisan mo. Parang may sumusunod sa atin.”
Mahigpit ang hawak niya sa manibela.
Pero kakaiba ang mukha niya.
Hindi takot.
Parang… naghihintay.
Ilang segundo lang ang lumipas nang biglang kumabig ang kotse.
Isang malakas na tunog.
Salamin.
Metal.
Sigawan.
At pagkatapos ay kadiliman.
Nang magkamalay ako, nakatagilid ang sasakyan.
Masakit ang buong katawan ko.
Hindi ko maigalaw nang maayos ang kaliwang binti ko at hirap akong huminga.
“Marco…”
Walang sumagot.
Maya-maya, narinig ko ang mga rescuer sa labas.
“May babae sa loob!”
“May pulso pa!”
Pinilit kong imulat ang mga mata ko.
Sa pagitan ng basag na salamin, nakita kong nasa labas na si Marco.
Nakatayo siya.
Buhay.
Halos walang sugat.
At may isa pang babaeng kasama niya.
Si Vanessa Ramirez.
Ang babaeng ilang beses niyang ipinakilala sa akin bilang “close friend lang.”
Nakaupo si Vanessa sa gilid ng kalsada, nakabalot ng emergency blanket.
May maliit na gasgas sa braso.
Nang makita siya ni Marco, tumakbo ito palapit.
“Vanessa! Okay ka lang?”
Napapikit ako.
Hindi ko alam kung alin ang mas masakit.
Ang mga bali sa katawan ko…
o ang paraan ng paghawak niya sa mukha ng ibang babae habang ako ay naiipit sa loob ng sasakyan.
Mahigit tatlumpung minuto bago ako tuluyang mailabas.
Dinala kaming lahat sa isang pribadong ospital sa Santa Rosa.
Pagdating sa emergency room, mabilis akong sinuri.
Lumapit ang surgeon kay Marco.
“Sir, kailangan naming dalhin agad sa operating room ang asawa ninyo. May internal bleeding siya.”
Napatingin si Marco kay Vanessa.
“Nahihilo siya. Tingnan n’yo muna siya.”
Napatigil ang doktor.
“Sir, stable ang kasama ninyo. Ang asawa ninyo ang nasa panganib.”
“Basta unahin n’yo si Vanessa.”
Doon ko siya tinawag.
“Marco…”
Sa wakas, lumingon siya.
Nagtagpo ang mga mata namin.
Akala ko lalapit siya.
Akala ko hahawakan niya ang kamay ko.
Akala ko sasabihin niyang lalaban ako.
Pero ang sinabi niya lang ay:
“Angela, matatag ka naman. Kakayanin mo ’yan.”
At pagkatapos ay bumalik siya kay Vanessa.
Hindi na ako umiyak.
May kakaibang katahimikan na pumasok sa dibdib ko.
Habang inilalagay ako ng mga nurse sa stretcher papunta sa operating room, narinig ko ang mahinang hikbi ni Vanessa.
“Marco… paano kung mamatay siya?”
Sumagot ang asawa ko.
Mahina.
Pero sapat para marinig ko.
“Hindi mangyayari ’yan.”
Sandaling katahimikan.
Pagkatapos ay dinugtungan niya:
“Pero kung mangyari man… magiging atin na rin ang lahat.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
Hindi dahil sa dugo.
Hindi dahil sa operasyon.
Kundi dahil sa salitang iyon.
Lahat.
Ang bahay sa Quezon City.
Ang negosyo ng pamilya ko.
Dalawang condominium unit sa Pasig.
Mga investment account.
At ang lupang iniwan sa akin ng mga magulang ko sa Batangas.
Habang nagsasara ang pinto ng operating room, isang tanong lang ang umiikot sa isip ko.
Gaano katagal na nila itong pinaplano?
Hindi ko alam kung ilang oras akong walang malay.
Nang muli kong imulat ang mga mata ko, umaga na.
Tahimik ang private room.
May IV sa kamay ko.
Masakit ang tagiliran ko at tila may mabigat na nakapatong sa dibdib ko.
Pero buhay ako.
Wala si Marco.
Wala ring Vanessa.
Sa ibabaw ng maliit na mesa sa tabi ng kama, may isang brown envelope.
May pangalan ko.
ANGELA VILLAREAL.
Pinindot ko ang nurse call button.
“Kanino galing ito?”
“May attorney pong nag-iwan kaninang madaling-araw. Sabi niya importante raw.”
Nanginginig ang mga daliri ko nang buksan ko ang envelope.
May mga litrato sa loob.
Bank transfers.
Copies ng deed of sale.
Mga dokumentong hindi ko kailanman pinirmahan.
At mga photocopy ng IDs ni Marco.
Isa-isa kong binasa.
Noong nakaraang anim na buwan, may pagtatangka palang ibenta ang isa kong condominium unit sa Pasig.
May loan application gamit ang property ko bilang collateral.
May withdrawal requests mula sa company reserve account.
At may forged authorization letter na nagsasabing pinapayagan ko si Marco na magdesisyon sa ilang ari-arian ko.
Pero hindi iyon ang pinakamasama.
Sa pinakahuling pahina, nakita ko ang isang insurance policy.
Halos hindi ako makahinga.
Ako ang insured.
₱50 million ang coverage.
At sa beneficiary section, dalawang pangalan ang nakalagay.
Marco Villareal.
At…
Vanessa Ramirez.
Napahawak ako sa kumot.
Ilang segundo akong nakatitig lang sa papel.
Pagkatapos ay tumawa ako.
Mahina.
Masakit.
Pero malinaw.
Sa unang pagkakataon mula nang maaksidente ako, wala na akong takot.
May galit.
May sakit.
Pero higit sa lahat…
may linaw.
Kinuha ko ang cellphone ko at tinawagan ang numerong nakasulat sa business card sa loob ng envelope.
“Atty. Rafael Sarmiento?”
“Ma’am Angela. Salamat at tumawag kayo.”
“Gusto kong i-freeze lahat ng account na may access si Marco. Lahat ng authority niya sa kumpanya, tanggalin. At gusto kong protektahan lahat ng properties ko ngayon din.”
Tahimik siya sandali.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Ginawa ko na po kagabi.”
Napapikit ako.
“Kagabi?”
“Opo. May standing instruction po kasi ang inyong ama bago siya namatay. Kapag may kahina-hinalang transaksiyon tungkol sa inyong properties, kailangan ko kayong protektahan kahit hindi pa kayo makontak.”
Tumulo ang luha ko.
Kahit wala na si Papa, binabantayan pa rin niya ako sa paraang hindi ko inaasahan.
Pero hindi pa tapos si Atty. Rafael.
“Ma’am Angela, may isa pa po.”
“Ano?”
“May nakuhang CCTV footage ang pulis mula sa dalawang establisimyento malapit sa pinangyarihan ng aksidente.”
Napatigil ako.
“Anong nakita nila?”
Huminga siya nang malalim.
“Tatlong beses pong nakita ang sasakyan ni Marco na umiikot sa lugar noong nakaraang linggo.”
Napatitig ako sa kisame.
Hindi ako makapagsalita.
“May isa pang sasakyan sa footage,” pagpapatuloy niya. “Pareho ang plaka sa kotse na nakita ng mga saksi bago kayo bumangga.”
Nanigas ang mga daliri ko sa cellphone.
“Anong ibig mong sabihin?”
Mahina ngunit malinaw ang sagot ng abogado.
“Angela… malaki ang posibilidad na hindi aksidente ang nangyari sa inyo.”
At bago pa ako makapagsalita, bumukas ang pinto ng hospital room.
Pumasok si Marco.
May dalang bulaklak.
At nakangiti siya na para bang wala siyang alam sa laman ng envelope na hawak ko.
PARTE2
Napatingin si Marco sa brown envelope sa kandungan ko.
Isang segundo lang.
Pero nakita ko.
Nawala ang kulay sa mukha niya.
Pagkatapos ay agad niyang inayos ang ekspresyon niya at ngumiti.
“Angela.”
Inilapag niya ang mga bulaklak sa mesa.
“Thank God gising ka na.”
Hindi ako sumagot.
Lumapit siya sa kama.
“Grabe ang kaba ko kagabi.”
Napatingin ako sa kaniya.
“Talaga?”
Huminto siya.
“Syempre.”
“Pero hindi ka naman nandito nang magising ako.”
“May inayos lang ako.”
“Ano?”
“Insurance. Police report. Mga papeles.”
Halos matawa ako.
Insurance.
Hindi niya alam na alam ko na.
Lumapit pa siya at sinubukang hawakan ang kamay ko.
Inilayo ko iyon.
“Nasaan si Vanessa?”
Bahagya siyang napatigil.
“Umuwi na.”
“Akala ko ba takot na takot siya kagabi?”
“Angela, huwag muna natin pag-usapan ’yan. Kailangan mong magpahinga.”
“Muntik na akong mamatay, Marco.”
“Alam ko.”
“Pero siya ang inuna mo.”
Napabuntong-hininga siya.
“Nasindak lang ako. Akala ko mas malala ang lagay niya.”
“Sinabi ng doktor sa ’yo na stable siya.”
“Tapos na iyon.”
Hindi.
Doon siya nagkamali.
Hindi iyon tapos.
Ngayon pa lang nagsisimula.
Tiningnan ko siya nang diretso.
“Narinig kita kagabi.”
Napalunok siya.
“Ano?”
“Sinabi ni Vanessa, ‘Paano kung mamatay siya?’”
Hindi gumalaw si Marco.
“At sinabi mo, ‘Magiging atin na rin ang lahat.’”
Namutla siya.
“Angela, naka-pain medication ka. Baka kung ano ang narinig mo—”
Kinuha ko ang insurance policy mula sa envelope at inilapag sa kumot.
“₱50 million.”
Hindi siya nakasagot.
“Ang laki ng halaga para sa babaeng sinasabi mong mahal mo.”
“Hindi ko alam kung saan mo nakuha ’yan.”
“Beneficiary ka.”
Huminga siya nang mabilis.
“At si Vanessa.”
“May paliwanag ako.”
“Good.”
Tumango ako.
“Gusto kong marinig kung paano mo ipapaliwanag kung bakit ang kabit mo ay beneficiary sa life insurance policy ng asawa mo.”
“Hindi ko siya kabit.”
Napangiti ako.
“Talaga?”
Kinuha ko ang mga bank transfer.
“May ₱180,000 kada buwan sa account niya mula sa shell company mo.”
Isa pa.
“May hotel charges.”
Isa pa.
“May reservation sa isang resort sa Palawan sa pangalan ninyong dalawa.”
Isa pa.
“At may draft deed para ilipat sa kaniya ang condo ko sa Pasig.”
Tahimik si Marco.
Ngayon, wala na ang mapagmahal na asawang pumasok na may bulaklak.
Ang kaharap ko ay ang lalaking nakita ko sa gilid ng kalsada.
Malamig.
Kalkulado.
At galit dahil hindi gumana ang plano niya.
“Kanino mo nakuha ang mga dokumentong ’yan?”
“Hindi na mahalaga.”
“Angela.”
“Ang mahalaga, alam ko na.”
Humigpit ang panga niya.
“Hindi mo naiintindihan ang sitwasyon.”
“Kung ganoon, ipaintindi mo sa akin.”
Lumapit siya.
“Ang kumpanya mo, Angela, ilang taon ko ring pinatakbo.”
“Tinulungan mo.”
“Ako ang gumawa ng maraming desisyon.”
“Bilang empleyado.”
“Asawa mo ako!”
Tumaas ang boses niya.
Lumapit agad ang nurse sa pinto.
“Ma’am?”
“Okay lang ako.”
Hindi umalis ang nurse nang tuluyan. Nanatili siyang malapit sa hallway.
Iyon ang unang pagkakataong napansin ni Marco na hindi na niya kontrolado ang silid.
Bumaba ang boses niya.
“Hindi pwedeng pagkatapos ng pitong taon, parang wala akong karapatan sa lahat.”
“Hindi mo pag-aari ang minana ko sa magulang ko.”
“Pero ako ang tumulong magpalago niyan!”
“At dahil doon, gusto mo akong patayin?”
Nanigas siya.
Dalawang segundo.
Tatlo.
Pagkatapos ay tumawa nang pilit.
“Grabe ka.”
“May CCTV.”
Nawala ang ngiti niya.
“Anong CCTV?”
“Bakit ka interesado?”
Tumayo siya nang tuwid.
“Dahil inaakusahan mo ako!”
“May footage raw ng sasakyan mo na ilang araw nang umiikot sa lugar.”
“Coincidence.”
“At may isa pang sasakyan.”
Tahimik siya.
Doon ko natiyak.
May alam siya.
Hindi ko na kailangang marinig ang buong confession.
Ang mukha niya na mismo ang umamin.
“Marco,” sabi ko nang mahina, “ano ba talaga ang plano?”
Hindi siya sumagot.
“Patayin ako?”
“Angela—”
“Hintayin mamatay ako sa aksidente? Kolektahin ang insurance? Kunin ang assets? Tapos magsimula kayo ni Vanessa?”
Biglang bumukas ang pinto.
Pumasok si Atty. Rafael.
May kasama siyang dalawang police officer.
Napaatras si Marco.
“Ano ’to?”
Lumapit sa akin ang abogado.
“Ma’am Angela, okay lang po ba kayo?”
Tumango ako.
Tiningnan niya si Marco.
“Sir Marco Villareal, kailangan po kayong sumama sa mga imbestigador para sa questioning.”
“Questioning? Wala akong ginawang masama!”
Lumapit ang isang officer.
“May warrant po kami para sa access sa inyong electronic devices at ilang records.”
“Hindi ninyo pwedeng kunin ang cellphone ko!”
“May court order po.”
Nakita kong nagbago ang itsura ni Marco.
Hindi na galit.
Takot na.
“At nasaan si Vanessa?” tanong ko.
Napatingin sa akin ang officer.
“Nasa kabilang presinto na po. Siya po ang unang dinala.”
Namilog ang mga mata ni Marco.
“Dinala ninyo si Vanessa?”
Doon ako natawa.
Hindi niya tinanong kung ano ang kaso.
Hindi niya tinanong kung bakit.
Ang una niyang concern ay si Vanessa.
Sapat na iyon.
Mabilis na nabasag ang kanilang kwento.
Sa unang interview, sinabi ni Vanessa na wala siyang alam sa insurance.
Pagkatapos ay ipinakita ng pulis ang email na ipinadala niya kay Marco:
“Kapag natapos na ito, ayoko nang naghihintay. Gusto kong ilipat mo agad sa pangalan ko ang Pasig unit.”
Sa pangalawang interview, sinabi niyang hindi niya alam na planado ang aksidente.
Pagkatapos ay nakita ang mensahe niya:
“Siguraduhin mong walang camera sa curve.”
Hindi na rin tumagal si Marco.
Lalo na nang makuha ng digital forensic team ang deleted messages mula sa cellphone niya.
May plano silang ipitin ang sasakyan ko sa isang bahagi ng highway kung saan mahina ang ilaw.
May kakilala si Marco na binayaran para sundan kami.
Hindi raw ang layunin na direktang banggain ako.
Gusto lang daw nilang “magmukhang aksidente” ang lahat.
Kapag namatay ako, kolektahin nila ang insurance.
Kung mabuhay ako ngunit maging incapacitated, gagamitin ni Marco ang forged documents para kunin ang control ng assets ko.
Halos anim na buwan nilang pinaghandaan iyon.
Ang hindi nila alam, dalawang buwan bago ang aksidente, nakatanggap na ako ng warning mula sa accountant namin.
May ilang transaksiyon sa kumpanya na hindi tugma.
Hindi ko agad inakusahan si Marco.
Pero kinausap ko si Atty. Rafael.
At dahil doon, tahimik naming binago ang maraming bagay.
Tinanggal ang access ni Marco sa pangunahing accounts.
Nilagyan ng double authorization ang asset transfers.
At higit sa lahat…
binago ko ang last will and testament ko.
Makalipas ang tatlong araw, habang nasa ospital pa rin ako, muling humarap sa akin si Marco.
May police escort.
Pinayagan siyang makipag-usap sa presensya ng abogado ko.
“Angela,” sabi niya, “pwede pa natin itong ayusin.”
Hindi ako makapaniwala.
“Anong aayusin natin?”
“Hindi ko intensyon na mamatay ka.”
“Pero okay lang sa ’yo kung mamatay ako.”
“Hindi gano’n.”
“Pinabayaan mo akong ma-delay ang operasyon para kay Vanessa.”
Napayuko siya.
“Panic lang iyon.”
“Hindi, Marco.”
Umayos ako ng upo.
“Pumili ka.”
Tahimik siya.
“Pitong taon kitang pinili. Noong nawalan ka ng trabaho, ako ang sumuporta sa ’yo. Noong gustong mong magsimula ng negosyo, ako ang naglabas ng puhunan. Noong nalugi ka, hindi kita iniwan.”
Nagsimulang mamula ang mga mata niya.
“Angela…”
“Pero noong buhay ko na ang nakasalalay, hindi mo ako pinili.”
Huminga siya nang malalim.
“Vanessa manipulated me.”
Napangiti ako nang mapait.
“Napakadali naman.”
“Hindi mo alam kung ano ang sinasabi niya sa akin.”
“Hindi niya hawak ang kamay mo noong sinabi mong magiging inyo ang lahat.”
Hindi siya nakasagot.
“Choice mo iyon.”
Napayuko siya.
Maya-maya, mahina niyang sinabi:
“Akala ko… pagkatapos ng lahat ng taon natin, may parte naman akong makukuha.”
“Meron sana.”
Napatingin siya.
“Kung ano?”
“Kung naging mabuting asawa ka.”
Tumitig siya sa akin.
“Anong ibig mong sabihin?”
Kinuha ni Atty. Rafael ang isang folder.
Binuksan niya iyon at inilapag sa mesa.
“Binago ni Ma’am Angela ang kanyang will bago ang aksidente.”
Nanigas si Marco.
“Will?”
Tumango ako.
“Kung namatay ako, hindi mo makukuha ang bahay.”
Hindi siya gumalaw.
“Hindi mo makukuha ang shares sa kumpanya.”
Mas lalong namutla.
“At walang mapupunta sa ’yo mula sa investment accounts.”
“Kanino?”
Tumingin siya sa akin na para bang iyon na lang ang natitira niyang pag-asa.
“Sino ang beneficiary?”
Ngumiti ako.
“Isang foundation na itinatag namin ni Atty. Rafael.”
“Foundation?”
“Para sa mga babaeng kailangang magsimulang muli matapos lokohin, abusuhin, o iwan ng mga taong pinagkatiwalaan nila.”
Parang nawalan ng lakas ang katawan niya.
“Angela…”
“Iyon ang pinakamalungkot na bahagi para sa ’yo, Marco.”
Napatitig siya sa akin.
“Kung naging tapat ka lang, kasama ka sana sa buhay ko.”
Huminto ako.
“Pero dahil pinili mong gawing negosyo ang kamatayan ko, wala kang makukuha.”
Lumapit ang officer.
“Sir, oras na po.”
Biglang lumuhod si Marco.
“Angela, please.”
Hindi ako gumalaw.
“Seven years.”
“Eksakto.”
“Hindi mo ba kayang isipin lahat ng pinagsamahan natin?”
Tinitigan ko siya.
“Iyon nga ang iniisip ko.”
“Please.”
“Pitong taon kitang minahal.”
Huminga ako nang malalim.
“At sa isang gabi, ipinakita mo kung gaano kaliit ang halaga ng buhay ko sa ’yo.”
Wala na siyang masabi.
Tumayo siya.
At sa unang pagkakataon mula nang makilala ko siya, nakita kong wala na siyang kapangyarihan sa akin.
Makalipas ang ilang buwan, isinampa ang mga kaso laban kina Marco at Vanessa.
Hindi naging mabilis ang proseso.
Maraming hearing.
Maraming dokumento.
Maraming gabi na nagigising ako sa tunog ng banggaan sa alaala ko.
May mga pagkakataong natatakot akong sumakay ulit ng kotse.
May mga pagkakataong nagagalit ako sa sarili ko dahil hindi ko nakita agad ang mga senyales.
Pero natutunan kong hindi kailangang sisihin ng isang tao ang sarili niya dahil pinagkatiwalaan niya ang taong nangakong mamahalin siya.
Ang responsibilidad ng panloloko ay nasa nanloko.
Hindi sa naniwala.
Unti-unti akong bumalik sa trabaho.
Pinalitan namin ang sistema sa kumpanya.
Naglagay ako ng independent board.
At ang bahagi ng profits na dati kong ginagamit para suportahan ang mga negosyo ni Marco, inilaan ko sa bagong foundation.
Tinawag namin itong Bagong Simula Foundation.
Nagbibigay kami ng legal assistance, temporary housing, at financial counseling sa mga babaeng kailangang umalis sa mapanganib o mapanlinlang na relasyon.
Sa unang taon, dalawampu’t tatlong babae ang natulungan namin.
Sa ikalawang taon, mahigit isang daan.
Minsan, may isang babae na lumapit sa akin matapos ang isang seminar.
“Ma’am Angela,” sabi niya, “hindi ko alam kung paano n’yo kinaya.”
Ngumiti ako.
“Hindi ko rin alam noong una.”
“Tapos ano pong ginawa n’yo?”
Tumingin ako sa mga babaeng nakaupo sa hall.
“Pinili kong mabuhay nang hindi na humihingi ng pahintulot sa taong gustong sirain ako.”
Tatlong taon matapos ang aksidente, dumaan ulit ako sa highway na iyon.
Hindi ako nagmaneho.
Kasama ko ang kapatid kong si Mara.
Nang makita ko ang bahagi ng kalsada kung saan nangyari ang lahat, bumilis ang tibok ng puso ko.
Hinawakan ni Mara ang kamay ko.
“Okay ka lang?”
Matagal akong tumingin sa labas ng bintana.
Naalala ko ang sirena.
Ang basag na salamin.
Ang mukha ni Marco.
Ang boses niyang nagsasabing:
“Matatag si Angela.”
Dati, galit ako sa linyang iyon.
Pero ngayon, iba na ang ibig sabihin nito sa akin.
Hindi ako naging matatag para tiisin siya.
Naging matatag ako para iwan ang kasinungalingan niya.
Huminga ako nang malalim.
“Okay na ako.”
At sa unang pagkakataon, totoo iyon.
Hindi ko naisip na nawala ang pitong taon ng buhay ko.
Hindi rin ako nanghinayang sa kasal na natapos.
Dahil may mga relasyon na kapag nawala, hindi iyon kabiguan.
Kalayaan iyon.
Hindi ako nawalan ng asawa.
Nawala sa buhay ko ang isang taong handang gawing puhunan ang kamatayan ko.
At kapalit noon, nakuha ko ulit ang isang bagay na matagal kong nawala habang pilit kong inililigtas ang aming pagsasama.
Ang sarili ko.
MENSAHE SA MGA MAMBABASA
Hindi lahat ng taong nagsasabing mahal ka ay marunong ingatan ang buhay, tiwala, at dignidad mo. Minsan, ang pinakamasakit na pagtataksil ang siyang nagbubukas ng mga mata natin sa katotohanang matagal na nating ayaw makita.
Huwag matakot magsimula muli kapag ang kapalit ng pananatili ay ang unti-unti mong pagkawala sa sarili mo.
Dahil ang tunay na pagmamahal ay hindi humihingi ng buhay mo bilang kapalit.
At kapag may taong naghukay ng hukay para sa iyo dahil sa kasakiman, darating ang araw na ang sarili niyang mga kasinungalingan ang siyang magpapabagsak sa kaniya.
