Sa gitna ng umiinit na tensyong pulitikal sa Pilipinas, isang malaking katanungan ang bumabalot sa bawat sulok ng bansa: Matutuloy nga ba ang pagpapatalsik kay Bise Presidente Sara Duterte?

Sa isang eksklusibo at matapang na pagsusuri, muling naging sentro ng usapin ang naging pahayag ni Cong. Barzaga na tila nagbuhos ng malamig na tubig sa mga nagnanais na ma-impeach ang Pangalawang Pangulo. Ayon sa mambabatas, ang pangarap na 16 na boto sa Senado para tuluyang mapatalsik si VP Sara ay nananatiling isang “imposibleng misyon.”

Ang pahayag na ito ay hindi lamang basta opinyon, kundi isang kalkuladong obserbasyon sa kasalukuyang galaw ng mga mambabatas sa Kongreso at Senado. Sa likod ng mga saradong pinto, tila nagbabago ang ihip ng hangin. Ang mga dating matatapang na boses ay unti-unti nang humihina, at ang mga alyansang akala ng marami ay bakal ang tibay, ngayon ay nagpapakita na ng mga lamat.

Ang Matematika ng Impeachment: Bakit Kulang ang Boto?

Ipinaliwanag ni Cong. Barzaga na ang impeachment ay hindi lamang laban ng legalidad, kundi isang laro ng numero. Sa kasalukuyang komposisyon ng Senado, kailangan ng hindi bababa sa 16 na boto upang ma-convict ang isang impeachable official.

Ngunit sa pag-aaral ng sitwasyon, malayo ito sa realidad. Ang pagtanggi ng ilang mahahalagang personalidad at bloke sa Senado na suportahan ang hakbang na ito ay nagpapakita na ang pundasyon ng impeachment complaint ay marupok.

Isa sa mga pinakamalaking dagok sa planong ito ay ang posisyon ng National Unity Party (NUP). Bilang isa sa pinakamalaking partido sa bansa na mayroong humigit-kumulang 37 hanggang 40 miyembro, ang kanilang “hindi” ay katumbas ng pagguho ng anumang tsansa na umusad ang reklamo.

Binigyang-diin ni Cong. Puno na ang dahilan ng kanilang pagtanggi ay simple: walang “bagong ebidensya.” Ang mga paratang na ibinabato laban sa Bise Presidente ay ang parehong mga isyu na lumabas na noong nakaraang taon, at sa mata ng mga mambabatas, ang pag-uulit ng lumang tugtugin ay hindi sapat upang gumawa ng isang radikal na hakbang tulad ng impeachment.

Pulitika ng “Survival” at ang Kinabukasan ng Bansa

Ngunit higit sa usapin ng ebidensya, nananalaytay ang mas malalim na dahilan—ang pulitika. Sa mundong ito, ang bawat desisyon ay may katumbas na pananagutan sa susunod na eleksyon. Ang mga kongresista ay nahaharap sa isang malaking dilemma: “Dalawang taon o anim na taon?”

Ito ang tanong na nagpapabago sa kanilang pananaw. Ang administrasyong Marcos ay papalapit na sa huling bahagi ng termino nito, habang si VP Sara ay tinitingnan bilang isang malakas na contender na maaaring mamuno sa loob ng susunod na anim na taon.

“Bakit ka tataya sa natatalo?” Ito ang pragmatikong tanong na nangingibabaw sa kaisipan ng marami. Ang takot na maiwan sa maling panig ng kasaysayan o ang panganib na makalaban ang susunod na magiging pinuno ng bansa ay sapat na upang mapigilan ang anumang pirma sa impeachment complaint.

Ang pulitika ng survival ay mas matimbang kaysa sa anupamang prinsipyo sa gitna ng magulong laro ng kapangyarihan.

Isang Administrasyong “Benchful” at ang Lugmok na Ekonomiya

Kasabay ng usapin ng impeachment ay ang matalas na kritisismo sa kasalukuyang administrasyong BBM. Inilarawan ang pamahalaan ngayon bilang “napakabenchful” o mapaghiganti, kung saan ang mga hindi sumasang-ayon ay tila pinupuntirya o iginigitna sa mga kontrobersya. Ngunit higit sa emosyon, ang tunay na sukatan ng isang gobyerno ay ang mga numero—at dito, tila may malaking problema.

Hindi nagsisinungaling ang mga datos. Ang pagbaba ng GDP growth, ang paghina ng indirect investments, at ang pagdausdos ng Philippine Stock Exchange Index (PSEI) ay mga senyales ng isang matamlay na ekonomiya.

Idagdag pa rito ang patuloy na pagtaas ng palitan ng piso laban sa dolyar at ang lumolobong utang ng bansa na hindi naman nararamdaman ng karaniwang Pilipino sa pamamagitan ng mas maayos na serbisyo. Sa kabila ng pagtaas ng mga buwis, ang tanong ng nakararami ay nananatili: “Nasaan ang mga benepisyo?”

Binabatikos din ang tila maling prayoridad ng gobyerno. Habang ang bansa ay tila uhaw na uhaw sa aksyon laban sa korapsyon, wala pang naririnig na malalaking pangalan na nakukulong dahil sa pagnanakaw sa kaban ng bayan.

Sa halip, mas nakatuon ang pansin sa “gyerang-gyera” na retorika, habang ang kapakanan ng ating mga Overseas Filipino Workers (OFW), na itinuturing na mga bagong bayani at pag-asa ng ekonomiya, ay tila naisasantabi.

Ang Analohiya ng Sirang Gripo at ang “Puno na ang Salop”

Sa isang makulay ngunit masakit na analohiya, inihalintulad ang kasalukuyang sitwasyon sa isang sirang gripo. Dahil sa sobrang kasakiman o “grid,” hindi na maisara ang gripo ng korapsyon at maling pamamahala.

Ang resulta? Ang pag-apaw o “overflowing” ng mga anomalya. Ang imahe ng “pagbaha ng maleta” ay isang matinding pasabog na nagpapahiwatig ng mga nakatagong transaksyon at nakaw na yaman na pilit itinatago ngunit kusang lumalabas dahil sa sobrang dami.

Sinasabing “ang tadhana ay marunong.” Ang bawat aksyon ay may katumbas na bunga, at sa huli, ang katotohanan ang mananaig. Ang mga mungkahi tulad ng paghihiwalay sa DILG upang hindi mapulitika ang kapulisan at ang Bureau of Fire ay mga hakbang na dapat pag-isipan upang maibalik ang integridad sa serbisyo publiko.

Impeachment 2.0: Isang Patay na Isyu?

Sa huli, ang impeachment laban kay VP Sara Duterte ay tila isang “dead on arrival” na hakbang kung ibabase sa kasalukuyang political climate. Ang kawalan ng suporta mula sa Senado at ang pagtanggi ng malalaking partido na sumawsaw sa gulo ay nagpapakita na mas mahalaga para sa mga mambabatas ang kanilang sariling kinabukasan kaysa sa pakikipagbakbakan sa isang laban na alam nilang talo na sila.

Habang nagpapatuloy ang bangayan sa itaas, ang taumbayan ay nananatiling naghihintay ng tunay na pagbabago.

Ang tunay na laban ay hindi lamang sa loob ng bulwagan ng Kongreso o Senado, kundi sa kung paano iaangat ang buhay ng bawat Pilipino mula sa kahirapan at korapsyong tila wala nang katapusan. Sa gitna ng lahat ng ito, isa lang ang sigurado: Ang pulitika sa Pilipinas ay mananatiling isang masalimuot na laro, kung saan ang tadhana at ang mga numero ang huling magpapasya.