Sa gitna ng lumalalang tensyon sa iba’t ibang panig ng mundo, isang nakakabahala ngunit mahalagang balita ang umaalingawngaw ngayon sa corridors ng kapangyarihan sa Maynila at Washington. Marami ang natatakot, marami ang nangangamba, ngunit sa likod ng mga saradong pinto, tila may nilulutong matinding paghahanda ang administrasyon ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. at ang kasalukuyang lider ng Estados Unidos na si Pangulong Donald Trump. Ang tanong ng marami: Ano nga ba ang “delikadong mangyayari” na tinutukoy ng mga eksperto, at gaano nga ba kahanda ang Pilipinas kung sakaling sumiklab ang isang krisis na hindi pa natin naranasan sa ating henerasyon?

Ang kasalukuyang sitwasyon sa West Philippine Sea at ang pabago-bagong ihip ng politika sa Asya-Pasipiko ay naglalagay sa ating bansa sa isang napakaselang posisyon. Hindi na sikreto na ang Pilipinas ay nasa sentro ng banggaan ng mga dambuhalang bansa. Sa pag-upo muli ni Donald Trump sa White House, nagkaroon ng panibagong timpla ang ugnayan ng Amerika at Pilipinas. Kung dati ay tila may pag-aalinlangan, ngayon ay mas naging agresibo at direkta ang komunikasyon sa pagitan ng dalawang lider. Ngunit ang agresyong ito ay may kaakibat na panganib—isang panganib na ayon sa ilang insider ay “nakakatakot” dahil maaari nitong baguhin ang takbo ng ating pamumuhay.

Sa mga nakalipas na buwan, napansin ng mga mapagmatyag ang sunod-sunod na pagpupulong ng mga defense officials mula sa magkabilang panig. Hindi lamang ito basta-bastang “courtesy call.” Ayon sa mga ulat, ang focus ng mga pag-uusap na ito ay ang pagpapaigting ng Mutual Defense Treaty (MDT) at ang pagpapalawak ng Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA). Ngunit higit pa sa mga base militar at mga kagamitang pandigma, ang tunay na pinaghahandaan nina PBBM at Trump ay ang posibilidad ng isang “total economic and security lockdown” sa rehiyon kung sakaling lumala ang girian sa karagatan.

Bakit nga ba sinasabing handa na si PBBM? Sa mga talumpati ng ating Pangulo, mapapansin ang isang tono ng katatagan. Sa likod ng kanyang mga ngiti at diplomatikong pahayag ay ang pag-apruba sa bilyon-bilyong pisong pondo para sa military modernization. Hindi na lang tayo umaasa sa mga lumang barko at eroplano. Sa ilalim ng kanyang pamumuno, at sa tulong ng Amerika sa ilalim ni Trump, unti-unti nang dumarating ang mga makabagong radar systems, missiles, at mga surveillance drones na may kakayahang makakita kahit sa pinakamalayong bahagi ng ating teritoryo. Ang mensahe ni PBBM ay malinaw: Hindi tayo naghahanap ng gulo, pero hindi rin tayo magpapa-api.

Sa panig naman ni Pangulong Trump, ang kanyang “America First” policy ay nagkaroon ng panibagong kahulugan para sa mga kaalyado nito sa Asya. Sa ilalim ng kanyang administrasyon, mas naging mabilis ang pagpapadala ng tulong militar sa Pilipinas. Ayon sa mga analyst, nakita ni Trump na ang Pilipinas ang pinakamahalagang “piece of the puzzle” upang mapanatili ang balanse ng kapangyarihan sa rehiyon. Ang pagiging malapit nina PBBM at Trump ay hindi lamang base sa personal na pagkakaibigan, kundi sa isang “transactional and strategic necessity.” Alam ni Trump na kung babagsak ang Pilipinas, malalagay sa panganib ang interes ng Amerika sa buong mundo.

Ngunit ano nga ba itong “delikadong mangyayari” na pinaghahandaan nila? Maraming teorya ang lumalabas. Una na rito ay ang posibilidad ng isang malawakang cyber-attack na maaaring magpabagsak sa ating power grid at banking system. Sa modernong panahon, hindi na kailangan ng bala para lumpuhin ang isang bansa. Kung mawawalan tayo ng kuryente at internet nang sabay-sabay, magkakagulo ang mga tao. Ito ang dahilan kung bakit kamakailan ay naging prayoridad ng gobyerno ang “cyber defense.” Sinasabing may mga American tech experts na ngayon sa bansa upang tulungan tayong magtayo ng isang “firewall” na mahirap tibagin ng sinumang foreign hacker.

Ang ikalawang senaryo ay ang “economic blockade.” Isipin ninyo kung biglang harangan ang mga ruta ng kalakalan sa West Philippine Sea. Dito dumadaan ang malaking bahagi ng ating mga imported na pagkain, langis, at mga kagamitan. Kung mangyayari ito, biglang tataas ang presyo ng bilihin na maaaring magdulot ng gutom. Ang paghahanda nina PBBM at Trump dito ay ang pagtatayo ng mga “strategic reserves.” Mapapansin ninyo ang pagpapagawa ng mga malalaking imbakan ng palay at langis sa iba’t ibang bahagi ng Luzon at Visayas. Ito ay para masigurado na kahit magkaroon ng krisis sa karagatan, may sapat tayong suplay para sa ilang buwan.

Ang ikatlo at pinaka-kinatatakutan ay ang aktwal na komprontasyong militar. Bagaman ayaw nating lahat na mangyari ito, hindi natin maikakaila na ang mga probokasyon sa ating karagatan ay palala nang palala. Ang paghahanda nina PBBM at Trump dito ay ang pagsasagawa ng mga mas malalaking Balikatan Exercises na hindi lamang focus sa barilan, kundi sa “island defense” at “humanitarian assistance.” Sinasanay na ang ating mga sundalo sa pinakabagong taktika ng pakikidigma kung saan ang teknolohiya ang bida. Ang suporta ni Trump ay hindi lamang sa salita; bilyong dolyar na halaga ng military financing ang inilaan niya para sa ating bansa upang masiguradong hindi tayo maiiwan sa huli.

Marami ang nagtatanong: Hindi ba’t mas lalong delikado kung masyado tayong dikit sa Amerika? Ayon sa kampo ni PBBM, wala tayong ibang pagpipilian. Bilang isang maliit na bansa, kailangan natin ng isang malakas na sandigan. Ang neutralidad ay maganda sa pandinig, pero sa totoong mundo ng geopolitics, kailangang pumili ng panig. At sa ilalim ng liderato ni Trump, nakita ng administrasyong Marcos na ang Amerika ang tanging bansa na may sapat na lakas at determinasyon na tumayo sa likod natin kapag naggipitan na.

Sa kabila ng lahat ng mga paghahandang ito, nananatili ang kaba sa dibdib ng bawat Pilipino. Nakakatakot isipin na ang ating mapayapang pamumuhay ay maaaring magbago sa isang iglap. Ngunit ayon sa mga malapit sa Pangulo, ang layunin ng lahat ng ito ay “deterrence.” Ibig sabihin, naghahanda tayo nang husto para hindi tayo subukan ng kaaway. Kapag nakita nila na handa na tayo at may kasama tayong dambuhala, magdadalawang-isip sila na gumawa ng masama.

Mahalaga rin na maunawaan ng bawat mamamayan na ang paghahanda ay hindi lamang responsibilidad ng gobyerno. Sa bawat krisis, ang pagkakaisa ng mga tao ang pinakamalakas na armas. Ang mga ulat tungkol sa paghahanda nina PBBM at Trump ay dapat magsilbing paalala sa atin na maging mapagmatyag at huwag magpadala sa mga maling impormasyon na naglalayong maghasik ng takot at pagkakawatak-watak.

Sa huli, ang “delikadong mangyayari” ay mananatiling isang posibilidad na sana ay huwag nang maging katotohanan. Ngunit kung sakali mang dumating ang araw na iyon, may kaunting kapanatagan tayo dahil alam nating may mga hakbang nang ginagawa. Ang ugnayang PBBM at Trump ay hindi lamang tungkol sa politika; ito ay tungkol sa kaligtasan ng ating pamilya at ng susunod na henerasyon. Ang bawat barko, bawat missile, at bawat kasunduan na nilalagdaan nila ngayon ay isang panangga sa bukas na hindi natin alam kung ano ang dala.

Habang nagpapatuloy ang tensyon sa mundo, manatili tayong nakatutok sa mga balita. Ang katapangan nina PBBM at ang suporta ni Pres. Trump ay magsisilbing kalasag ng Pilipinas sa gitna ng bagyong maaaring dumating. Hindi man natin alam ang eksaktong oras o araw kung kailan mangyayari ang kinatatakutan ng marami, ang mahalaga ay hindi tayo nakapikit sa panganib. Ang paghahanda ay ang unang hakbang tungo sa tagumpay at kaligtasan. Sa gitna ng takot, nawa’y mahanap natin ang lakas ng loob na magkaisa at maniwala na kayang lagpasan ng ating bansa ang anumang unos, lalo na’t alam nating hindi tayo nag-iisa sa labang ito.

Ang mundo ay mabilis na nagbabago, at ang mga lider na tulad nina PBBM at Trump ay nahaharap sa mga desisyong maaaring magdikta sa ating kapalaran. Ang kanilang pagiging handa ay hindi senyales ng paghahanap ng giyera, kundi isang matapang na pagpapakita ng pagmamahal sa kalayaan. Sa susunod na mga araw, asahan natin ang mas marami pang deklarasyon at mga aktibidad na magpapatunay na ang Pilipinas ay hindi na ang dating “sick man of Asia,” kundi isang bansang may paninindigan at may mga kaalyadong handang lumaban hanggang sa huli.

Ang tanong na lang na naiwan para sa atin: Tayo bang mga ordinaryong mamamayan, handa na rin ba tayong suportahan ang ating bansa sa gitna ng mga pagsubok na ito? Ang pagkakaisa ang huling piraso ng paghahanda na kailangan nating lahat. Manatiling alerto, manatiling matapang, dahil ang Pilipinas ay handa na sa anumang hamon ng panahon.