DALAWANG NUMERO NA LANG BAGO KAMI IKASAL, PERO KINANSELA NG BEST FRIEND KO ANG APPOINTMENT BILANG BIRO—KAYA SA HARAP NILA, IBANG LALAKI ANG PINILI KONG PAKASALAN
Dalawang numero na lang bago tawagin ang pangalan namin sa civil registry nang biglang itinaas ng matalik kong kaibigan ang kanyang cellphone.
“Canceled na!”
Habang naghahalakhakan silang lahat, nakangiting sinabi ng lalaking pakakasalan ko, “Kailangan mong maturuan na hindi umiikot sa akin ang mundo mo.”
Hindi nila alam, sampung minuto lang ang kailangan ko para palitan pati ang lalaking nakasulat sa marriage certificate ko.
Nasa Quezon City Civil Registry kami nang araw na iyon.
Maaga pa lang, kumpleto na ang mga dokumento ko. Maingat kong inilagay sa cream envelope ang birth certificate, certificate of no marriage, valid IDs, at lahat ng kailangang pirmahan.
Tatlong taon kong minahal si Adrian Velasco.
Tatlong taon ko ring hinintay ang araw na tuluyan niya akong tatawaging asawa.
Kaya nang dalawang numero na lang bago kami, hindi ko napansin na pabulong nang nagtatawanan ang mga kaibigan niya sa likuran ko.
Biglang lumapit ang matalik kong kaibigan na si Trina Mercado.
Itinaas niya ang screen ng kanyang cellphone sa harap ng lahat.
Malinaw na nakasulat doon:
APPOINTMENT SUCCESSFULLY CANCELED.
Napatitig ako sa kanya.
Bago pa ako makapagtanong, sabay-sabay nang nagtawanan ang grupo.
“Grabe ka, Bianca!” sigaw ng isa. “Gustong-gusto mo na talagang maging Mrs. Velasco!”
“Simula pa kagabi, may pustahan na kami kung kailan mo mapapansin!”
“Hindi man lang siya naghinala. Nagpa-makeup pa talaga!”
“Ate Bianca, akala mo ba dahil pumayag si Adrian na pakasalan ka, puwede ka nang maging kampante?”
Nakatayo si Adrian sa tabi ko, nakapamulsa at bahagyang nakangisi.
“Napakasakal mo nitong mga nakaraang araw,” sabi niya. “Paulit-ulit mong tinatanong ang requirements, schedule, pati kulay ng susuotin natin.”
Tumingin siya sa akin na para bang ako ang nakakahiya.
“Hindi madaling maging asawa ng isang Velasco. Kailangan mong matutong kontrolin ang sarili mo.”
Humalakhak ulit ang mga kaibigan niya.
Saktong lumitaw sa electronic board ang numero namin.
Dahil walang lumapit, lumipas iyon.
Maya-maya, isang empleyado ang lumapit.
“Ma’am, fifteen minutes na lang po bago kami magsara. Kung gusto ninyong mag-register ngayong araw, kailangan ninyong kumuha ulit ng numero.”
Napahawak si Trina sa tiyan niya sa kakatawa.
“O, pati empleyado, alam nang desperado kang mag-asawa!”
“Kumuha ka na ng bagong numero,” sabi ng isa. “Baka biglang magbago pa isip ni Sir Adrian!”
Iniabot ni Adrian ang kamay niya sa akin.
“Halika. Tama na ang drama. Kumuha ka na lang ulit.”
Tiningnan ko ang kamay niya.
Pagkatapos ay marahan ko iyong itinulak palayo.
Hindi ako umiyak.
Hindi ako sumigaw.
Tahimik akong lumapit sa machine at kumuha ng bagong numero.
Pagkaupo ko sa pinakamalayong sulok ng waiting area, binuksan ko ang cellphone ko at nagpadala ng voice message sa lalaking muntik ko nang pakasalan tatlong taon na ang nakalipas.
“Gabriel.”
“Dalhin mo ang mga dokumento mo sa Quezon City Civil Registry.”
“May sampung minuto ka.”
“Ngayong araw, pakakasalan kita.”
Tatlong taon na ang nakalipas, muntik na akong ipakasal ng pamilya ko kay Gabriel Sarmiento.
Magkasundo ang mga magulang namin. Pareho ring matatag ang negosyo ng dalawang pamilya.
Ngunit bago pa kami makarating sa engagement, nakilala ko si Adrian.
Makulit siya, mapusok, at marunong magsalita ng matatamis na salita.
Akala ko, pag-ibig ang dahilan kung bakit araw-araw niya akong hinahabol.
Hindi ko alam na magiging laruan lang pala ako ng barkada niya.
Nakita ni Adrian na lumayo ako sa kanila.
Lumapit siya at pilit akong hinawakan sa braso.
“Bianca, tama na ang pagiging unreasonable mo.”
Binawi ko ang kamay ko.
“Unreasonable ako?”
Ngayon lang ako nagsalita nang ganoon sa harap ng mga kaibigan niya.
“Sino ang nagkansela ng appointment kahapon?”
“Sino ang naglihim nito hanggang dalawang numero na lang bago kami?”
“Bakit alam ng lahat maliban sa akin?”
Natahimik ang grupo.
Nagpatuloy ako.
“Noong birthday ko, sino ang nagtago ng regalo ko sa locker ng bar at pinaghahanap ako nang tatlong oras?”
“Sa third anniversary natin, sino ang nag-imbita ng buong barkada nang hindi sinasabi sa akin, pagkatapos ay iniwan akong mag-isa sa restaurant hanggang hatinggabi?”
“Noong Pasko, sino ang nagbigay sa akin ng maling flight number para maghintay ako sa NAIA hanggang umaga?”
Nagsimula nang mawala ang mga ngiti nila.
“Paulit-ulit ninyo akong ginagawang katatawanan. Masaya ba kayong nakikitang nag-aalala ako? Masaya ba kayong makita akong nalilito at umiiyak?”
Sumimangot si Adrian.
“Mga biro lang iyon.”
“Kailangan mo ba kaming kausapin na para kaming mga kriminal?”
Tumingin siya sa paligid.
“Pumunta rito ang lahat para suportahan tayo. Ikaw pa itong sumisira sa mood.”
Napatawa ako nang malamig.
“Sumama ba sila para saksihan ang kasal natin?”
“O para saksihan akong mapahiya?”
Walang sumagot.
Isang babae sa grupo ang dumikit kay Adrian.
“Kuya Adrian, ang init talaga ng ulo niya. Biro lang naman.”
Tumingin ako sa kanya.
“Ang pagkansela ba ng appointment ngayon ay ideya mo?”
Hindi nagdalawang-isip si Adrian.
“Oo.”
“Nasasakal na ako sa iyo. Araw-araw mong tinatanong kung kumpleto na ba ang requirements, kung anong oras tayo aalis, kung saan tayo kakain pagkatapos.”
Huminga siya nang malalim.
“Gusto ko lang ipaintindi sa iyo na kahit kasal na tayo, huwag mong ilagay sa akin ang buong buhay mo. Nakakapagod.”
Tumango ako.
“Sige.”
“Mula ngayon, hindi na iikot sa iyo ang buhay ko.”
Bahagyang kumunot ang noo niya.
Ngunit muling humalakhak ang mga kaibigan niya.
“Ayan, nagtatampo na naman!”
“Bianca, ikaw naman kasi ang masyadong sabik!”
“Kung hindi kasi nakakatawa ang reaction mo, hindi ka namin paulit-ulit na bibiruin!”
Napatingin ako sa bawat isa sa kanila.
Tatlong taon kong pinaniwalaan na tinutukso nila ako dahil tanggap nila ako bilang parte ng grupo.
Tuwing nasasaktan ako, yayakapin ako ni Adrian.
Sasabihin niyang wala silang masamang intensiyon.
Na dahil pamilya na ang turing nila sa akin, komportable silang magbiro.
Ngayon ko lang naunawaan.
Hindi iyon pagmamahal.
Sinusugatan nila ako, pagkatapos ay binibigyan ng kaunting lambing para manatili ako.
“Alam ba ninyo kung bakit malakas ang loob ninyong tratuhin ako nang ganito?”
Walang nagsalita.
“Dahil alam ninyong kahit kailan, hindi ako tunay na pinahalagahan ni Adrian.”
Nanigas ang mukha niya.
Dahan-dahang hinawakan ni Trina ang manggas ko.
“Bianca… sorry.”
“Akala ko kasi kukuha lang tayo ulit ng numero.”
“Sabi ni Adrian, matutuloy pa rin naman ang kasal kaya sumabay lang ako.”
Inalis ko ang kamay niya.
“Narinig ko ang paghingi mo ng tawad.”
“Pero hindi ko tinatanggap.”
Sakto namang bumukas ang pintuan ng civil registry.
Pumasok ang isang matangkad na lalaki sa charcoal-gray suit, bahagyang hinihingal, hawak ang isang makapal na brown envelope.
Huminto siya sa harap ko.
Wala siyang tinanong.
Wala rin siyang sinayang na segundo.
Inilapag ni Gabriel Sarmiento ang kumpletong dokumento niya sa kandungan ko at sinabi:
“Bianca, nandito na ako.”
Pagkatapos ay tumingin siya sa numerong hawak ko.
“Sabihin mo lang sa akin kung sigurado ka.”
Hindi ako nakatingin kay Adrian nang sumagot ako.
“Sigurado ako.”
Biglang nawala ang ngiti sa mukha ni Adrian.
Dahil sa unang pagkakataon, naunawaan niyang hindi ako kumuha ng bagong numero para sa kanya.
At nang tawagin ng empleyado ang numero ko, si Gabriel ang tumayo sa tabi ko.
PARTE2

“Number one hundred forty-two.”
Muling tumunog ang boses ng empleyado sa speaker.
Mahigpit kong hawak ang cream envelope habang nakatayo si Gabriel sa kanan ko.
Sa likuran namin, tila nakalimutan ng buong grupo kung paano huminga.
Si Adrian ang unang nakabawi.
Lumapit siya at hinawakan ang balikat ko.
“Ano itong ginagawa mo?”
Hinarangan ni Gabriel ang kamay niya bago pa niya ako mahawakan.
Hindi malakas ang galaw niya, ngunit sapat iyon para mapaatras si Adrian.
“Mag-usap kayo nang hindi mo siya hinahawakan,” malamig na sabi ni Gabriel.
Napatingin si Adrian sa kanya.
“Kami ang ikakasal ngayon.”
“Hindi na,” sagot ko.
Napalingon sa amin ang ilang taong naghihintay.
Namula ang mukha ni Adrian.
“Dahil lang sa maliit na biro, gagawin mo ito?”
“Hindi ito tungkol sa isang biro.”
Tumingin ako sa kanya nang diretso.
“Tungkol ito sa tatlong taon na paulit-ulit mong ipinaparamdam na wala akong karapatang masaktan dahil mahal kita.”
“Kapag nagalit ako, masyado akong sensitibo.”
“Kapag umiyak ako, wala akong sense of humor.”
“Kapag humingi ako ng respeto, sinasakal kita.”
“Pero kapag kailangan mo ng tulong, oras, koneksiyon ng pamilya ko, o pera para sa negosyo mo, bigla akong mahalaga.”
Napansin kong nagbago ang ekspresyon ni Gabriel.
“Pera?” tanong niya.
Hindi agad nakasagot si Adrian.
Ako na ang nagpatuloy.
“Anim na buwan na ang nakalipas, humingi siya ng walong milyong piso para sa expansion ng logistics company nila.”
Nagkagulo ang mga kaibigan niya.
“Investment iyon!” sigaw ni Adrian. “Hindi mo puwedeng isumbat!”
“Hindi ko isinumbat kailanman.”
Binuksan ko ang cellphone ko at ipinakita ang bank transfer record.
“Pero ngayong umaga, nalaman kong ginamit mo ang bahagi nito para bumili ng condominium unit sa BGC.”
Namuti ang mukha niya.
“Paano mo—”
“Nasa pangalan ni Clarissa.”
Napatingin ako sa babaeng kanina pa nakadikit sa kanya.
Siya rin ang nagsabing mainitin ang ulo ko.
Napaatras si Clarissa.
“Ano’ng sinasabi mo?”
“Clarissa Mendoza,” sabi ko. “Unit 18-C. Reservation fee na dalawang milyon. Remaining down payment na tatlong milyon. Parehong galing sa kumpanyang pinondohan ko.”
Wala nang gumagalaw.
Kaninang-kaniyang lamang, masaya silang pinagtatawanan ako.
Ngayon, wala ni isa ang makatingin nang diretso.
Lumapit si Trina kay Clarissa.
“May condo kayo ni Adrian?”
“Hindi sa amin!” mabilis nitong sagot. “Investment lang iyon!”
Napatawa ako.
“Investment na ikaw ang beneficiary?”
“Investment na ikaw lang ang may access card?”
“Investment na may caption kang ‘our future home’ sa private account mo?”
Nanginginig ang labi ni Clarissa.
Biglang sinunggaban ni Adrian ang cellphone ko.
Mabilis siyang hinarangan ni Gabriel.
“Isang beses pa,” sabi nito, “at tatawag ako ng security.”
“Wala kang karapatan!” sigaw ni Adrian. “Problema naming magkasintahan ito!”
“Ex,” sagot ko. “Ex-girlfriend mo na ako.”
Parang sampal ang salitang iyon sa kanya.
“Bianca, hindi mo puwedeng tapusin ang tatlong taon dahil sa galit.”
“Hindi ko tinatapos dahil galit ako.”
“Tinatapos ko dahil gising na ako.”
Tumalikod ako at naglakad papunta sa counter kasama si Gabriel.
Ngunit bago kami makarating, tinawag muli ako ni Adrian.
“Hindi ka puwedeng basta magpakasal sa kanya!”
Lumingon ako.
“Bakit hindi?”
“Dahil hindi mo siya mahal!”
Marahan akong ngumiti.
“Hindi rin pala sapat ang pagmamahal para pakasalan ka.”
Sa pagkakataong iyon, si Gabriel naman ang nagsalita.
“Hindi ko kailangan na mahalin niya ako ngayong araw.”
Napatingin ako sa kanya.
Kalmado ang mukha niya.
“Ang kailangan ko lang ay maging malaya ang desisyon niya.”
“Kung pagkatapos naming pumirma ay magpasya siyang kailangan niya ng panahon, bibigyan ko siya.”
“Kung gusto niyang manatiling hiwalay ang bahay, pera, negosyo, at personal na buhay namin, igagalang ko.”
“Kung dumating ang araw na ayaw na niyang ipagpatuloy ang kasal, hindi ko siya ipapahiya para lang manatili.”
Tahimik ang buong waiting area.
Walang matatamis na pangako sa mga sinabi ni Gabriel.
Walang dramatic na pag-amin.
Ngunit sa unang pagkakataon sa loob ng tatlong taon, may lalaking nagsalita tungkol sa akin na para bang tao ako, hindi ari-ariang kailangang sanayin.
Nang makarating kami sa counter, sinuri ng registrar ang mga dokumento namin.
“Sir, ma’am, kailangan po naming makumpirma na boluntaryo ang desisyon ninyong dalawa.”
“Opo,” sagot ni Gabriel.
Napatingin sa akin ang empleyado.
Huminga ako nang malalim.
“Boluntaryo po.”
Sa likuran, narinig kong nagtaas ng boses si Adrian.
“Bianca, kapag ginawa mo ito, wala nang balikan!”
Bumaling ako sa kanya.
“Iyan ang dahilan kung bakit ko ito ginagawa.”
“Dahil wala na akong balak bumalik.”
Nagsimulang magtanong ang empleyado tungkol sa aming personal details.
Habang pinipirmahan ko ang unang pahina, napansin kong bahagyang nanginginig ang kamay ko.
Tahimik na inilapit ni Gabriel ang isang basong tubig.
“Hindi pa huli para tumigil,” bulong niya.
“Hindi kita pipilitin dahil lang tinawagan mo ako.”
Tiningnan ko siya.
“Bakit ka dumating agad?”
Bahagya siyang ngumiti.
“Dahil tatlong taon na ang nakalipas, sinabi kong darating ako kapag tinawag mo ako.”
Naalala ko ang huling pag-uusap namin bago ko pinili si Adrian.
Hindi nagalit si Gabriel.
Hindi niya ako sinumbatan.
Sinabi lang niya noon:
“Hindi kita hahabulin kung iba ang gusto mo. Pero kapag dumating ang araw na kailangan mo ng taong hindi ka pagtatawanan habang nasasaktan ka, tawagan mo ako.”
Akala ko noon, malamig siya.
Ngayon ko naunawaan na respeto pala iyon.
Bago ko pirmahan ang huling pahina, muling nagkagulo sa likuran.
May dalawang security guard na dumating, kasunod ang isang lalaking naka-barong at may hawak na folder.
Nakilala ko siya agad.
Si Attorney Mateo Lim, legal counsel ng pamilya namin.
“Ma’am Bianca,” sabi niya, “pasensiya na po. Sinabi ng inyong ama na dalhin ko agad ang mga dokumentong ito.”
Inilapag niya ang folder sa harap ko.
“Nakumpirma na po ng auditors ang unauthorized transfers mula sa personal investment account ninyo patungo sa Velasco Logistics.”
Sumigaw si Adrian.
“Authorized iyon!”
“Ang walong milyon, oo,” sagot ni Attorney Lim. “Ngunit ang karagdagang apat na milyon, hindi.”
Namutla ako.
“Apat na milyon?”
Tumango siya.
“May scanned signature po kayong ginamit sa dalawang loan guarantees at isang property acquisition.”
Unti-unting napalingon ang lahat kay Adrian.
Nagsimula siyang umatras.
“Hindi ko ginawa iyon.”
Binuksan ng abogado ang folder.
“Nasa amin ang email trail, CCTV footage mula sa inyong office, at statement ng finance officer na inutusan ninyong huwag ipaalam kay Ma’am Bianca.”
Napahawak si Trina sa bibig niya.
“Adrian… totoo ba?”
Hindi sumagot si Adrian.
Si Clarissa ang biglang nagsalita.
“Sinabi mong alam niya!”
Lumingon sa kanya si Adrian.
“Tumahimik ka!”
“Sinabi mong parte iyon ng wedding arrangement ninyo!” sigaw ni Clarissa. “Sinabi mong kapag kasal na kayo, magiging marital assets din ang lahat!”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa buong katawan ko.
Kaya pala gustong ituloy ni Adrian ang kasal kahit paulit-ulit niya akong pinapahiya.
Hindi niya ako pakakasalan dahil mahal niya ako.
Kailangan niya ang pirma ko.
Kailangan niya ang pangalan ko.
Kailangan niyang maging asawa ko bago ko matuklasan ang mga obligasyong isinabit niya sa akin.
Napapikit ako.
Tatlong taon kong ipinagtanggol ang lalaking naghihintay lamang na makuha ang lahat ng puwede niyang gamitin.
Lumapit si Adrian.
“Bianca, makinig ka. Maaayos natin ito.”
Umatras ako.
“Huwag mo akong hawakan.”
“Ginawa ko iyon para sa future natin!”
“Hindi.”
Tumingin ako kay Clarissa.
“Para sa future ninyo.”
Naglabas ng formal notice si Attorney Lim.
“Mr. Velasco, suspended na ang lahat ng financial assistance at credit guarantees na konektado kay Ma’am Bianca. Ang unauthorized transactions ay isasailalim sa legal investigation.”
“Hindi mo puwedeng gawin ito sa akin!” sigaw ni Adrian.
“Kaya kong ibalik ang pera!”
“Hindi pera ang pinakamalaking nawala sa akin,” sagot ko.
“Tatlong taon iyon.”
“Tatlong taon na hindi mo na kayang ibalik.”
Tumalikod ako.
Sa pagkakataong iyon, hindi na niya ako sinundan.
Marahil dahil alam niyang hindi na ako ang babaeng matatakot kapag nagbanta siyang iiwan ako.
Makalipas ang ilang minuto, natapos ang pagpirma namin ni Gabriel.
Walang grand wedding.
Walang bulaklak.
Walang champagne.
Isang tahimik na opisina lamang, dalawang pirma, at isang desisyong ginawa ko para iligtas ang natitira kong dignidad.
Paglabas namin ng civil registry, hindi agad ako hinawakan ni Gabriel.
Naglakad lang siya sa tabi ko.
“Ano ang gusto mong gawin ngayon?” tanong niya.
“Umuwi.”
“Sa bahay mo o sa bahay ng pamilya mo?”
“Sa sarili kong condo.”
Tumango siya.
“Ihahatid kita.”
“Hindi ka ba magagalit kung sabihin kong hindi pa ako handang tumira kasama ka?”
“Hindi.”
“Kung ayaw kong ipaalam agad sa publiko ang kasal?”
“Hindi rin.”
“Kung kailangan ko ng mahabang panahon bago kita pagkatiwalaan?”
Huminto siya at tumingin sa akin.
“Bianca, ang tiwala ay hindi hinihingi dahil may marriage certificate.”
“Pinagtatrabahuhan iyon.”
Sa unang gabi ng aming kasal, hindi kami natulog sa iisang bahay.
Iniwan niya ako sa tapat ng condo ko, sinigurong nakapasok ako nang ligtas, at umalis nang walang hinihinging kapalit.
Sa mga sumunod na buwan, naharap si Adrian sa kasong fraud, falsification, at unauthorized use of financial documents.
Ibinalik ni Clarissa ang condo matapos malaman niyang maaari rin siyang maisama sa reklamo.
Nagsumite si Trina ng mahabang liham ng paghingi ng tawad.
Hindi ko siya agad pinatawad.
Ngunit pagkalipas ng panahon, natutuhan kong ang pagpapatawad ay hindi nangangahulugang kailangang ibalik ang dating relasyon.
Maaari kong bitawan ang galit nang hindi muling binubuksan ang pintuan.
Samantala, hindi ako minadali ni Gabriel.
Tinulungan niya akong ayusin ang legal na gulo, ngunit hindi niya kailanman ginamit iyon para hingin ang pagmamahal ko.
Kapag may desisyon tungkol sa negosyo, tinatanong niya ang opinyon ko.
Kapag may lakad siya, sinasabi niya nang maayos—hindi dahil obligasyon, kundi dahil ayaw niyang mag-alala ako.
At kapag may hindi kami pagkakaunawaan, hindi niya ako ginagawang katatawanan sa harap ng iba.
Isang taon matapos ang araw sa civil registry, muli niya akong dinala sa parehong lugar.
Sa labas ng gusali, may hawak siyang maliit na bouquet ng puting sampaguita.
“Bianca,” sabi niya, “isang taon na tayong legal na mag-asawa.”
“Pero hindi pa kita natanong nang maayos.”
Lumuhod siya sa harap ko.
Walang audience.
Walang barkadang tumatawa.
Walang pustahan.
“Ngayong kilala mo na ako, at ngayong malaya kang tumanggi…”
“Pipiliin mo pa rin ba akong maging asawa?”
Tumulo ang luha ko.
Hindi dahil sa sakit.
Kundi dahil sa wakas, may taong nagbigay sa akin ng pagpili.
Iniabot ko ang kamay ko.
“Oo.”
“Sa pagkakataong ito, hindi dahil kailangan kong tumakas.”
“Kundi dahil gusto kong manatili.”
Makalipas ang tatlong buwan, nagdaos kami ng maliit na seremonya sa Tagaytay.
Naroon lamang ang pamilya at mga taong tunay na masaya para sa amin.
Walang nagbiro tungkol sa pagiging desperado ko.
Walang nagsabing masyado akong nakakapit.
Dahil sa tamang tao, ang pagmamahal ay hindi isang kahinaan na gagamitin laban sa iyo.
Isa itong tahanang hindi mo kailangang paghirapang karapat-dapat kang pasukin.
Minsan, ang pinakamatapang na desisyon ay hindi ang manatili dahil matagal mo nang minahal ang isang tao. Ang tunay na tapang ay ang umalis kapag ang pag-ibig ay wala nang respeto—at piliing magsimula muli nang hindi isinusuko ang iyong dignidad.