Sa gitna ng masalimuot na usapin ng pandaigdigang hustisya, isang malaking pagbabago sa ihip ng hangin ang nararamdaman ngayon. Ang International Criminal Court (ICC), na dating kinatatakutan ng mga lider ng maliliit na bansa, ay kasalukuyang nakasadlak sa isang krisis na maaaring humantong sa tuluyan nitong pagkabuwag. Ayon sa kilalang geopolitical analyst na si Professor Anna Malindoy, ang ICC ay mabilis na nawawalan ng kredibilidad o “losing ground” dahil sa hayagang pagpapatupad nito ng tinatawag na “selective justice.”

Ang “Trophy” sa Likod ng Kaso ni Duterte
Sa pagsusuri ni Prof. Malindoy, tila ginagamit na lamang ng ICC ang kaso ni dating Pangulong Rodrigo Duterte bilang isang “trophy” o simbolo ng kanilang tagumpay. Dahil hindi nila kayang banggain ang mga malalaking bansa, pilit nilang “pinipilipit” ang mga bansang tulad ng Pilipinas upang ipakita sa mundo na mayroon silang ginagawa. Ang pagpilit na magkaroon ng hurisdiksyon sa isang bansang pormal nang kumalas sa Rome Statute ay isang malinaw na indikasyon ng desperasyon ng korte na manatiling relevant sa mata ng publiko.

Gayunpaman, ang hakbang na ito ay naging mitsa lamang upang mabunyag ang kanilang kahinaan. Ang ICC ay madalas na inaatake dahil sa hindi nito pagrespeto sa “Principle of Subsidiarity”—isang legal na konsepto kung saan ang pandaigdigang korte ay dapat lamang gumana kung ang mga lokal na hukuman ng isang bansa ay napatunayang “unable or unwilling” na magbigay ng katarungan. Sa kaso ng Pilipinas, malinaw na gumagana ang ating hudikatura, ngunit pilit itong binubulag-bulagan ng mga banyagang tagausig.

Ang Pag-alsa ng mga Higante: Russia at Amerika
Ang tunay na dagok sa ICC ay hindi nanggaling sa maliliit na bansa, kundi sa dalawang pinakamakapangyarihang bansa sa mundo. Matapos maglabas ng warrant of arrest ang ICC laban kay President Vladimir Putin ng Russia, hindi nagpa-api ang huli. Bilang ganti, naglabas ang Russia ng kautusan na arestuhin ang mga hukom at piskal ng ICC.

Hindi rin nagpahuli ang Estados Unidos. Bagama’t hindi rin miyembro ng ICC ang US, nagpataw sila ng mabibigat na financial sanctions laban sa ilang opisyal ng korte. Dahil ang pondo ng ICC ay nakadepende sa US banking system at sa SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication), ang mga sanctions na ito ay parang pagputol ng hininga sa institusyon. Kapag walang pondo, hindi makakagalaw ang mga hukom, hindi makakabiyahe ang mga tagausig, at unti-unting mamamatay ang bawat kasong kanilang hinahawakan.

Krisis sa Pondo at ang “Cascade Effect”
Ang krisis na ito ay nagdulot ng “credibility crisis” na nagtulak sa iba pang mga bansa na mag-isip na ring kumalas. Ang Venezuela ay naghain na ng kanilang petisyon upang umalis, at inaasahan ang isang “cascade effect” o sunod-sunod na pag-alis mula sa mga bansang kabilang sa African Union at Latin American Union. Ang mga bansang ito ay matagal nang nakararamdam ng “hypocrisy” mula sa mga bansang sumusuporta sa ICC na mayroon din namang sariling mga rekord ng human rights violations.

Para sa mga tagasuporta ni Duterte, ito ay isang magandang balita. Kapag tuluyan nang gumuho ang suporta at pondo ng ICC, wala nang ibang patutunguhan ang kaso laban sa dating pangulo kundi ang basurahan. Ang mga banta ng pag-aresto sa tuwing bibiyahe si Duterte sa mga bansang miyembro ng ICC ay nananatiling “drawing” lamang dahil sa takot ng mga bansang ito na madamay sa gulo ng mga makapangyarihang pwersa.

Ang Wakas ng Mapiling Hustisya
Sa huli, ang aral na ibinibigay ng pagbagsak ng ICC ay simple: ang katarungan ay hindi dapat ginagamit bilang kasangkapan sa pulitika. Ang “selective justice” ay hindi kailanman magiging tunay na hustisya. Ang pagpupumilit ng ICC na arestuhin ang mga lider na may malakas na suporta mula sa kanilang mamamayan, habang nananahimik sa mga krimen ng ibang bansa, ang naging pinakamalaking pagkakamali nila.

“Bilang na ang mga araw ng ICC,” muling iginiit ng mga eksperto. Habang ang mga hukom ng ICC ay nahaharap sa mga personal na sanction at banta sa kanilang kalayaan, ang kaso ni “Tatay Digong” ay unti-unti nang nawawalan ng saysay. Ang soberanya ng bawat bansa ang dapat laging manaig, at ang pagguho ng ICC ang magiging huling patunay na ang Pilipinas ay para sa Pilipino lamang.

Nananatili ang pag-asa na ang katarungan ay makakamit sa loob ng ating sariling bansa, sa ilalim ng ating sariling mga batas, at hindi sa dikta ng mga banyagang may sariling agenda.