Sa mabilis na takbo ng mundo ng social media, isang kisapmata lamang ay maaaring magbago ang ihip ng hangin para sa sinumang kilalang personalidad. Sa nakalipas na mga araw, hindi na naman magkamayaw ang mga netizen sa sunod-sunod na pagkalat ng mga video na kinatatampukan ng isa sa pinakakontrobersyal at pinakamakulay na pigura sa pulitika ng Pilipinas—si Senator Imee Marcos. Mula sa mga seryosong pahayag sa Senado hanggang sa kanyang mga viral na vlog na tila ba isang lifestyle show, tila walang tigil ang pag-usbong ng mga usap-usapan. Ano nga ba ang nilalaman ng mga video na ito na pilit na binabalikan at pinagdidiskitahan sa internet? Bakit sa kabila ng dami ng mga isyung kinakaharap ng bansa, ang kanyang bawat galaw ay nananatiling nasa ilalim ng mikroskopyo ng publiko?

Ang pag-usbong ng digital age ay nagbigay ng bagong mukha sa pulitika. Kung dati ay sa telebisyon at radyo lamang natin naririnig ang mga boses ng ating mga lider, ngayon ay abot-kamay na natin sila sa pamamagitan ng Facebook, TikTok, at YouTube. Si Senator Imee Marcos ay isa sa mga mabilis na nakasabay sa agos na ito. Ang kanyang mga video, na madalas ay may temang “masang-masa” o kung minsan naman ay tila ba isang patama sa kanyang mga kritiko, ay mabilis na nagiging “viral.” Ngunit sa likod ng bawat like, share, at comment, mayroong mas malalim na diskurso na nagaganap sa bawat tahanang Pilipino.

Hindi na bago ang konsepto ng paggawa ng video content para kay Senator Imee. Matatandaang naging sentro siya ng atensyon noong panahon ng kampanya dahil sa kanyang mga serye ng video na tila sumasagot sa mga isyu sa paraang masining at kung minsan ay may halong komedya. Ngunit ang mga pinakabagong video na kumakalat ngayon ay tila may ibang timpla. Marami sa mga ito ay nagpapakita ng kanyang pakikipagsalamuha sa mga ordinaryong mamamayan sa iba’t ibang panig ng Pilipinas. Makikita ang senadora na kumakain sa turo-turo, nakikipagkwentuhan sa mga magsasaka, at namimigay ng tulong sa mga nasalanta ng kalamidad. Sa unang tingin, ito ay tipikal na gawain ng isang lingkod-bayan, ngunit sa mata ng internet, bawat frame ay may kahulugan.

Para sa kanyang mga tagasuporta, ang mga video na ito ay patunay ng kanyang pagiging “Super Ate” sa gobyerno—isang lider na handang bumaba sa lebel ng karaniwang tao para makinig at tumulong. Ang pagiging aktibo niya sa social media ay nakikita bilang isang epektibong paraan upang maipaabot ang kanyang mga programa at adbokasiya. Sa kabilang banda, ang kanyang mga kritiko ay hindi rin nagpapahuli. Para sa kanila, ang mga video na ito ay bahagi lamang ng isang malaking “branding machine” na layuning pabanguhin ang pangalan ng pamilya Marcos at itago ang mga mas malalim na isyung dapat pag-usapan. Ang pagkakahati na ito ng opinyon ang mismong nagpapasiklab sa apoy ng pagiging viral ng kanyang mga content.

Isang aspeto na dapat nating sipatin ay ang kalidad ng pagkaka-produce ng mga video na ito. Hindi ito basta-basta bidyo na kinuha sa cellphone lamang. Mayroong malinaw na direksyon, maayos na editing, at madalas ay may mga “hooks” na talagang kukuha sa atensyon ng sinumang nag-i-iscroll sa kanilang feed. Ang paggamit ng mga sikat na kanta, ang tamang timing ng mga punchline, at ang pagpili ng mga emosyonal na sandali ay nagpapakita na mayroong isang team ng mga eksperto sa likod nito. Ito ay isang paalala na sa modernong panahon, ang pulitika ay hindi na lamang tungkol sa plataporma; ito ay tungkol na rin sa storytelling o pagkukwento.

Ngunit bakit nga ba tayo “magugulat” o bakit nga ba natin sinasabing “sobrang lala” ng pagkalat nito? Ito ay dahil sa bilis ng algorithmic distribution. Sa sandaling i-click mo ang isang video ni Imee Marcos, asahan mo na ang iyong feed ay mapupuno na ng mga katulad na content. Dito pumapasok ang panganib at pagkakataon. Sa gitna ng dagsa ng impormasyon, paano nga ba malalaman ng isang ordinaryong mamamayan kung alin ang tunay na balita at alin ang sadyang ginawa para sa promosyon? Ang mga video na kumakalat ay madalas ding lagyan ng mga clickbait na caption ng mga fan pages at maging ng mga bashers, na lalong nagpapagulo sa tunay na konteksto ng mga kaganapan.

Dapat din nating tignan ang nilalaman ng kanyang mga vlog na tumatalakay sa kasaysayan at kultura. Madalas siyang maglabas ng mga video tungkol sa mga “legacy” ng kanyang ama, ang dating Pangulong Ferdinand Marcos Sr. Ang mga video na ito ay naglalayong magbigay ng “ibang pananaw” sa mga kaganapan noong Martial Law at sa mga proyektong naipatayo noong panahong iyon. Dito nagiging emosyonal ang usapan. Para sa mga nakaranas ng hirap noong panahong iyon, ang mga video na ito ay tila ba pagtatangkang baguhin ang kasaysayan. Ngunit para sa mga kabataan na hindi inabot ang panahong iyon, ito ay nagsisilbing bagong impormasyon na madalas nilang tanggapin nang walang pag-aalinlangan dahil sa ganda ng presentasyon.

Ang epekto ng mga video na ito sa ating lipunan ay hindi matatawaran. Nagagawa nitong kontrolin ang naratibo. Sa halip na pag-usapan ang mga mahahalagang batas na dapat ipasa sa Senado, madalas ay nauuwi ang diskusyon sa kung ano ang suot ng senadora sa kanyang huling video o kung sino ang kanyang pinatamaan sa kanyang huling vlog. Ito ang tinatawag nating “distraction politics” sa makabagong panahon. Gayunpaman, hindi natin maiaalis na bahagi ito ng kalayaan sa pagpapahayag sa isang demokratikong bansa. Ang mahalaga ay ang kakayahan ng publiko na maging mapanuri sa bawat pinapanood.

Sa huli, ang mga kumakalat na video ni Senator Imee Marcos ay sumasalamin sa kasalukuyang estado ng ating bansa sa digital na mundo. Tayo ay nasa isang panahon kung saan ang bawat post ay may kapalit na reaksyon, at ang bawat reaksyon ay nagiging basehan ng susunod na hakbang ng mga nasa kapangyarihan. Ang kanyang pagiging “viral” ay hindi lamang dahil sa kanyang pangalan, kundi dahil sa husay ng kanyang paggamit sa teknolohiya para manatiling relevant sa mata ng publiko.

Habang patuloy na kumakalat ang mga video na ito, marapat lamang na tayo ay tumigil sandali at mag-isip. Huwag basta-basta magpapadala sa bugso ng emosyon na dulot ng isang headline o ng isang maikling clip. Ang katotohanan ay madalas na matatagpuan sa pagitan ng mga linya at sa labas ng mga edited na video. Si Senator Imee Marcos ay mananatiling isang malaking bahagi ng ating kasaysayan at kasalukuyan, at ang kanyang mga video ay isa lamang sa maraming paraan kung paano natin siya masusubaybayan. Ang hamon sa atin ay kung paano natin gagamitin ang ating mga gadget at internet para mas mapalalim ang ating pag-unawa sa bayan, sa halip na maging biktima lamang ng mga viral na kaganapan na madalas ay panandalian lamang ang ningning.

Sa darating na mga araw, tiyak na mayroon na namang panibagong video na lalabas. Maaaring ito ay tungkol sa isang bagong batas, isang bagong travel destination, o isang panibagong patama sa mga kalaban sa pulitika. Anuman ang nilalaman nito, ang sigurado ay pag-uusapan ito, pagdedebatehan, at kakalat na parang apoy sa social media. Ito ang bagong normal sa Pilipinas—isang bansa na laging nakatutok sa screen, naghahanap ng susunod na kuwentong kakapitan, kakamanghaan, o katatawanan. At sa gitna ng lahat ng ito, si Imee Marcos ay naroroon, nakangiti sa harap ng camera, handa sa susunod na “viral” moment na yayanig sa ating mga newsfeed.