ANG KARMA NG ISANG SAKIM NA NEGOSYANTE NA SINUNOG ANG ISANG LUMANG BAHAY UPANG PALAYASIN ANG ISANG MATANDA, NGUNIT HULI NA NANG MATUKLASAN NIYANG NASA LOOB PALA ANG KANYANG SARILING ANAK

Umalingawngaw ang walang tigil na busina at ingay ng mga sasakyan sa kahabaan ng Sampaloc, Maynila. Sa gitna ng nagtataasang condominium at naglalakihang gusali, may isang lumang bahay na gawa sa kahoy at bato na tila naiwan ng panahon. Dito naninirahan si Aling Nena, isang pitumpung taong gulang na byuda na mahigpit na kumakapit sa bawat alaala ng kanyang yumaong asawa.

Para kay Arturo, isang kilalang real estate developer, ang bahay na iyon ay isang sagabal. Nabili na niya ang halos buong bloke. Napalayas na ang maliliit na tindahan, na-demolish na ang mga lumang apartment. Isang lote na lang ang kulang para maitayo ang kanyang engrandeng “mega-mall”—ang lupang kinatitirikan ng bahay ni Aling Nena.

Ilang beses siyang nag-alok ng pera. Dinagdagan pa niya ang halaga. Nagpadala ng abogado. Nagpadala ng tauhan. Ngunit iisa ang sagot ng matanda: “Hindi nabibili ang alaala.”

Sa likod ng malamig na ngiti ni Arturo ay unti-unting kumukulo ang galit. Hindi siya sanay na tinatanggihan. Sa mundo niya, lahat may presyo.

Isang gabi, nabuo ang plano. Susunugin ang bahay. Palalabasin na aksidente—faulty wiring, kandilang naiwan, kahit ano. Sa isip niya, makakalabas ang matanda. Matibay pa naman ito. Ang mahalaga, mawawasak ang istruktura at mapipilitan itong sumuko.

Madaling araw. Tahimik ang eskinita. Nakasuot si Arturo ng itim, may dalang dalawang galon ng gasolina. Walang CCTV sa mismong likuran ng bahay. Maingat niyang ibinuhos ang likido sa mga kahoy na haligi.

Page: SAY – Story Around You | Original story

Isang posporo ang sinindihan. Isang iglap. At biglang sumiklab ang apoy na parang matagal nang naghihintay pakawalan.

Mabilis na kumalat ang apoy sa dingding at kisame. Umatras si Arturo, pinanood ang pagliyab ng bahay na matagal niyang kinamuhian. Sa loob-loob niya, tapos na ang problema.

Ngunit pagpasok niya sa SUV, tumunog ang cellphone.

“Asan si Clara?!” umiiyak na sigaw ng kanyang asawa. “Wala siya sa kwarto! Nabasa ko ang diary niya—Arturo, lihim siyang tumutulong kay Aling Nena! May lagnat daw ang matanda kaya doon siya natulog ngayong gabi!”

Parang may sumuntok sa dibdib niya.

Dahan-dahan siyang napatingin sa rearview mirror. Sa di kalayuan, umaakyat ang makapal na usok sa langit.

Hindi na siya nag-isip. Pinaharurot niya ang sasakyan pabalik. Pagdating, nagkakagulo na ang mga tao. Ang bahay ay isa nang naglalagablab na impiyerno.

“Clara!” sigaw niya, pilit sumusugod ngunit hinaharang ng init at apoy.

Dumating ang mga bumbero. Ilang minuto na parang oras ang lumipas.

Biglang bumagsak ang likurang pinto. Sa gitna ng usok, may aninong lumabas—si Aling Nena, sugatan at nanginginig, hawak-hawak ang walang malay na si Clara. Nakabalot sa basang kumot ang dalaga, ngunit kita ang paso sa kalahati ng kanyang mukha.

Agad silang isinakay sa ambulansya.

Sa ospital, sinabi ng doktor na may second-degree burns si Clara sa kaliwang bahagi ng mukha at leeg. Hindi ito nakamamatay, ngunit mangangailangan ng operasyon at mahabang gamutan. May posibilidad ng peklat.

Naupo si Arturo sa labas ng ICU, nanginginig ang mga kamay. Buhay ang anak niya—ngunit ang pinsala ay tatak na habambuhay.

Kinabukasan, dumating ang mga pulis.

Isang CCTV mula sa hardware store sa kabilang kanto ang nakahuli sa kanya habang bumibili ng gasolina ilang oras bago ang sunog. Hindi siya nakaligtas sa imbestigasyon. Inaresto siya sa mismong ospital, sa harap ng asawa at anak.

Habang ginagamot si Clara, tahimik itong nakahiga. Nang magising, ang unang hinanap ay si Aling Nena.

“Buhay po ba siya?” mahina nitong tanong.

Oo. Nasa kabilang ward ang matanda, may paso sa braso at nalanghap na usok ngunit ligtas.

Doon tuluyang nabasag ang puso ni Arturo.

Hindi lang niya halos ikapahamak ang anak—sinunog niya ang tanging taong tinulungan nito nang lihim. Ang anak na pinalaki niyang komportable at mayaman ay may pusong mas malawak pa kaysa sa kanya.

At dumating pa ang huling dagok.

Isang abogado ang nagpakita at ibinalita na bago pa ang insidente, nailipat na ni Aling Nena ang titulo ng lupa sa National Historical Commission bilang donasyon. Gagawin itong heritage site. Hindi na ito maaaring bilhin o tayuan ng mall kailanman.

Kahit nasunog ang bahay, sasagutin ng insurance at pondo ng gobyerno ang pagpapatayo muli nito bilang museo.

Walang mall na maitatayo roon. Wala nang lupang mabibili. At ngayon, wala na rin siyang kalayaan.

Habang dinadala siya ng mga pulis, nakita niya si Clara sa wheelchair, may benda ang mukha. Hindi galit ang tingin nito—kundi lungkot.

“Bakit, Dad?” mahinang tanong ng dalaga.

Wala siyang naisagot.

Ang apoy na sinindihan niya upang tupukin ang tahanan ng iba ay siya ring sumunog sa kanyang dangal, pangalan, at pamilya. Buhay ang anak niya—ngunit may marka sa mukha na araw-araw magpapaalala kung ano ang kayang gawin ng kasakiman.

Sa huli, hindi kamatayan ang naging karma niya.

Mas masakit.

Habambuhay na pagsisisi habang nakikita ang peklat na siya mismo ang may kasalanan.