“ANG BATA NAMAN NG HIPAG KO!”—IYAN ANG SINABI KO NANG MAKITA KO ANG ASAWA KONG MAY KALONG NA SEKRETARYA SA EROPLANO, PERO HINDI NIYA ALAM NA ANG ISANG MENSAHE SA AKING TELEPONO ANG TULUYANG SISIRA SA KANILANG DALAWA
“Kuya, ang bata naman ng hipag ko!”
Iyan ang sinabi ko sa sarili kong asawa habang nasa eroplano kami, mahigit tatlumpung libong talampakan sa ibabaw ng lupa.
Namutla siya nang makita ako. Ang babaeng nakahiga sa kandungan niya ay biglang napabalikwas.
Pero ang pinakamasakit? Ilang minuto lang ang nakalipas, tinawag ng flight attendant na “asawa” ang babaeng iyon—at hindi man lang itinama ng mister ko.
Ang pangalan ko ay Andrea Villanueva, tatlumpu’t dalawang taong gulang. Purchasing manager ako sa isang malaking trading company sa Makati.
Limang taon na kaming kasal ni Marco Villanueva, tatlumpu’t limang taong gulang, sales director sa isang technology company sa Bonifacio Global City.
Sa paningin ng ibang tao, perpekto ang buhay namin.
May condominium kami sa Pasig, may sariling sasakyan, maayos ang trabaho, at sapat ang kinikita para makapagbakasyon paminsan-minsan.
Kapag anniversary namin, may bulaklak. Kapag birthday ko, may regalo. Buwan-buwan, naghuhulog siya sa joint account namin.
Pero may isang bagay na matagal ko nang kinikimkim.
Ang sekretarya niya.
Si Bianca Reyes, dalawampu’t walong taong gulang, maganda, palangiti, at palaging nakadikit sa asawa ko.
Una ko siyang nakilala sa Christmas party ng kompanya nila.
Nakasuot siya ng pulang bestida at halos buong gabi ay nakakapit sa braso ni Marco.
“Sir Marco, tikman mo ito!”
“Sir Marco, picture tayo!”
“Sir Marco, sabay na tayo!”
Nang gabing iyon, kinausap ko ang asawa ko.
“Hindi ka ba naiilang na mas mukha pa kayong mag-asawa ng sekretarya mo?”
Tumawa lang siya.
“Professional relationship lang iyon, Andrea. Huwag kang selosa.”
Dahil mahal ko siya, pinili kong maniwala.
Pero sa nakaraang anim na buwan, nagbago ang lahat.
Dati, isang beses lang siyang bumibiyahe para sa trabaho bawat buwan. Ngayon, halos linggo-linggo na.
Madalas siyang umuwi nang hatinggabi. May mga pagkakataong hindi na siya umuuwi.
Kapag tumatawag ako, abala raw siya sa meeting.
Kapag nagtatanong ako, galit ang sagot niya.
“Trabaho ko ito, Andrea! Hindi mo ba maintindihan?”
Hanggang sa dumating ang araw na hindi ko kailanman malilimutan.
Pinapunta ako ng kompanya namin sa Cebu para ayusin ang problema sa isang supplier.
Alas-otso ng umaga ang flight ko mula Manila.
Pagkaupo ko sa window seat, nag-text ako kay Marco.
“Love, papunta na akong Cebu. Bukas ng gabi ang balik ko.”
Mabilis siyang sumagot.
“Ingat, hon. Message ka paglapag. Love you.”
Napangiti pa ako.
Pero bago ko ma-airplane mode ang telepono, may narinig akong pamilyar na boses.
“Bianca, dito ka sa bintana. Ako na sa gitna.”
Nanigas ang buong katawan ko.
Dahan-dahan akong sumilip sa pagitan ng mga upuan.
At doon ko nakita ang asawa ko.
Suot niya ang navy-blue blazer na regalo ko noong birthday niya.
Katabi niya si Bianca, na nakasuot ng puting blouse at maong.
Masaya silang nagtatawanan habang inaayos ni Marco ang bag ng babae.
Dalawang hanay lang ang layo nila sa akin.
Hindi nila ako nakita.
Napahawak ako sa dibdib ko.
Bakit nasa flight sila papuntang Cebu?
Noong nakaraang gabi, sinabi ni Marco na may client meeting siya sa Batangas.
Pero pinilit kong maging kalmado.
Baka nagbago ang schedule. Baka may emergency meeting. Baka nagkataon lang.
Hanggang sa lumipad ang eroplano.
Pagkalipas ng halos dalawampung minuto, nakita kong ipinatong ni Bianca ang ulo niya sa balikat ni Marco.
Hindi siya umiwas.
Sa halip, inilagay pa niya ang braso sa balikat ng babae.
Maya-maya, humiga si Bianca nang pahilis sa mga upuan at ipinatong ang ulo sa kandungan niya.
Marahan pang hinaplos ni Marco ang buhok nito.
Parang may kutsilyong unti-unting tumutusok sa puso ko.
Naalala ko ang huling pagkakataong hinaplos niya ang buhok ko.
Hindi ko na maalala kung kailan.
Dumating ang flight attendant na may dalang mga inumin.
Nakita niya si Bianca na mahimbing na nakahiga sa kandungan ni Marco.
“Sir, would your wife like a blanket?”
Naghintay ako.
Hinihintay kong sabihin ni Marco na hindi niya asawa ang babaeng iyon.
Pero ngumiti lang siya.
“Yes, please. Thank you.”
Kinuha niya ang kumot at maingat na ibinalot kay Bianca.
Doon tumulo ang una kong luha.
Limang taon akong naging asawa niya.
Pero sa loob ng ilang segundo, hinayaan niyang maagaw ng ibang babae ang tawag na iyon.
Pinunasan ko ang mukha ko.
Tumayo ako.
At lumapit sa kanilang dalawa.
“Kuya!”
Paglingon ni Marco, para siyang nakakita ng multo.
“Andrea?”
Ngumiti ako nang buong tamis.
“Kuya, ang bata naman ng hipag ko!”
Biglang bumangon si Bianca.
Nalaglag ang kumot sa sahig.
“Ma’am Andrea!”
“Ay, kilala mo pala ako?” tanong ko. “Akala ko nakalimutan mo nang may asawa ang boss mo.”
“Hon, hindi ito ang iniisip mo,” nanginginig na sabi ni Marco.
“Talaga? Eh bakit kanina, nang tawagin siyang asawa mo, hindi mo itinama?”
Walang sumagot.
Napatingin ang ilang pasahero.
Lumapit ang flight attendant, halatang hindi alam kung ano ang gagawin.
Ngumiti ako sa kaniya.
“It’s okay, Miss. Mukhang nagkamali lang kayo. Ako kasi ang legal wife niya.”
Pagkatapos, bumalik ako sa upuan ko.
Hindi ako sumigaw.
Hindi ko sinabunutan si Bianca.
Hindi ko rin sinampal si Marco.
Dahil alam kong mas mahalaga ang gagawin ko pagkatapos ng flight.
Paglapag namin sa Cebu, sinadya kong magpahuli sa pagbaba.
Pero pagdating ko sa airport corridor, naghihintay na si Marco.
Nasa likuran niya si Bianca, namumugto ang mga mata.
“Andrea, kailangan nating mag-usap.”
“Hindi ba may meeting ka sa Batangas?”
“Biglaang nagbago ang schedule.”
“Pati ba ang schedule ng pagkandong ng sekretarya mo?”
“Wala kang dapat ipagselos!”
“Kung ganoon, bakit hindi mo sinabi na kasama mo siya?”
Tahimik siya.
Lumapit si Bianca.
“Ma’am Andrea, sorry po. Pagod lang po kasi ako sa biyahe.”
Tinitigan ko siya.
“Bianca, kapag pagod ako, natutulog ako sa upuan. Hindi sa kandungan ng asawa ng iba.”
Namula siya.
Biglang humawak si Marco sa braso ko.
“Tama na! Pinapahiya mo kami!”
Dahan-dahan kong inalis ang kamay niya.
“Hindi ako ang gumawa ng nakakahiya, Marco.”
Bago pa siya makasagot, tumunog ang telepono ko.
Isang mensahe mula sa hindi kilalang numero.
May kasamang litrato.
Nasa larawan si Marco at Bianca sa isang hotel lobby, magkayakap habang naghihintay sa reception.
Sa ibaba nito, may nakasulat:
“Ma’am Andrea, hindi po ito ang unang beses nilang magkasama. At kung gusto ninyong malaman kung bakit talaga sila pumunta sa Cebu, huwag muna kayong uuwi. Pumunta kayo sa Grand Meridian Hotel mamayang alas-siyete.”
Nang makita ni Marco ang pangalan ng hotel sa screen ko, bigla niyang sinubukang agawin ang telepono.
“ANDREA! SINO ANG NAGPADALA NIYAN?”
Pero bago ko pa maitago ang telepono, may pumasok na pangalawang mensahe.
“Huwag ninyong sasabihin sa asawa ninyo. May plano silang dalawa ngayong gabi. At may kinalaman iyon sa perang pinaghirapan ninyong ipunin sa loob ng limang taon.”
Napatigil ako.
Dahil ang joint savings namin ni Marco ay may lamang halos ₱2.8 milyon.
At noong nakaraang linggo, pinapirma niya ako sa ilang dokumentong sinabi niyang para lamang sa bagong investment namin.
Dahan-dahan akong tumingin sa asawa ko.
“Marco…”
Nanlalamig ang boses ko.
“Anong ginawa mo sa pera natin?”
At sa unang pagkakataon, hindi si Bianca ang tiningnan niya.
Kundi ang telepono ko.

BAHAGI 2 — BUONG KARUGTONG PARA SA WEBSITE
Hindi agad sumagot si Marco.
Sa halip, tumingin siya kay Bianca, na biglang umiwas ng tingin.
“Anong pera?” tanong niya sa wakas.
Napatawa ako nang mahina.
“Marco, huwag mo akong gawing tanga. Bakit may taong nagsasabing may kinalaman sa savings natin ang pagpunta ninyo rito?”
“Baka scammer lang iyan!”
“Kung scammer, bakit alam niya kung saang hotel kayo pupunta?”
Wala siyang naisagot.
Sinubukan niyang hawakan ang kamay ko.
“Andrea, umuwi na tayo. Magpapaliwanag ako.”
“Hindi. May trabaho ako rito. At mukhang may sarili ka ring lakad.”
Iniwan ko silang dalawa sa airport.
Pero habang papalayo ako, alam kong hindi na simpleng pagtataksil ang kinakaharap ko.
May mas malalim na bagay na itinatago ang asawa ko.
Pagdating sa hotel na binayaran ng kompanya ko, agad kong binuksan ang banking application.
Nandoon pa rin ang joint savings namin.
₱2,843,650.
Nakahinga ako nang bahagya.
Pero nang tingnan ko ang transaction history, napansin kong may dalawang malalaking withdrawal request na nakabinbin.
Parehong may nakalakip na dokumentong nangangailangan ng verification.
Ang beneficiary ay isang kompanyang hindi ko kilala.
BR Ventures Trading Corporation.
BR.
Bianca Reyes?
Nanginig ang mga daliri ko.
Tinawagan ko ang bangko at hiniling na huwag munang iproseso ang anumang withdrawal hangga’t hindi ko nave-verify ang mga dokumento.
Ipinaliwanag ng representative na may nakabinbing fund-transfer instruction, ngunit kailangan pa nilang suriin ang aking authorization at ang mga pirma.
Humiling ako ng kopya ng mga dokumento at nagpa-file ng formal dispute.
Pagkatapos, tinawagan ko ang kaibigan kong si Atty. Patricia Mendoza.
Magkaklase kami noong college. Isa na siyang abogado sa Makati.
“Patricia, kailangan ko ng tulong.”
Pagkarinig niya sa kuwento ko, agad siyang naging seryoso.
“Andrea, huwag kang pipirma ng kahit ano. I-save mo lahat ng messages. At huwag kang haharap sa kanila nang mag-isa.”
“May meeting daw sila mamayang alas-siyete.”
“Pumunta ka, pero siguraduhin mong nasa ligtas kang lugar. Ako ang tatawag sa contact kong abogado sa Cebu.”
Bago mag-alas-siyete, nakatanggap ako ng panibagong mensahe.
“Ma’am, nasa coffee lounge po ako ng Grand Meridian. Blue polo ang suot ko. Ako po si Daniel.”
Pagdating ko, nakita ko ang isang lalaking nasa edad kuwarenta, nakaupo malapit sa salaming bintana.
Tumayo siya.
“Ma’am Andrea?”
Tumango ako.
“Ako si Daniel Cruz. Dating finance supervisor ng kompanya ni Sir Marco.”
“Bakit mo ako tinutulungan?”
Huminga siya nang malalim.
“Dahil ayokong may isa pang taong mawalan ng lahat dahil sa kanila.”
Inilapag niya sa mesa ang isang makapal na envelope.
Sa loob ay mga kopya ng hotel bookings, flight itineraries, at ilang corporate documents.
“Anim na buwan na silang may relasyon,” sabi niya.
Parang tumigil ang mundo ko.
Kahit matagal ko nang pinaghihinalaan, iba pa rin pala kapag narinig mo ang katotohanan mula sa ibang tao.
“Paano mo nalaman?”
“Ako ang nagproseso ng ilang reimbursements nila noon. Akala ko business trips. Hanggang sa napansin kong magkapareho ang hotel room at personal expenses.”
Pinakita niya ang isang larawan.
Nasa beach sina Marco at Bianca.
Magkayakap.
May caption pa sa screenshot mula sa isang pribadong social media account:
“Someday, hindi na natin kailangang magtago.”
Napapikit ako.
“Bakit hindi mo sinabi noon?”
“Wala akong sapat na ebidensiya. At nang magtanong ako tungkol sa mga expenses, tinanggal ako sa trabaho.”
Tumahimik siya sandali.
“Pero hindi lang relasyon nila ang problema.”
Itinuro niya ang corporate registration documents.
Ang BR Ventures ay bagong kompanyang nakapangalan kay Bianca bilang pangunahing shareholder.
Si Marco naman ay nakalista sa ilang internal business proposals bilang consultant.
“May plano silang magtayo ng sariling distribution business. Kailangan nila ng kapital.”
“Pera namin?”
Tumango siya.
“May kopya ako ng proposal nila. ₱2.5 milyon ang inaasahan nilang initial funding.”
Nanlambot ang mga tuhod ko.
Limang taon kaming nag-ipon.
Hindi kami bumili ng mamahaling gamit. Madalas kaming kumain sa bahay. Nag-overtime ako para makapagtabi ng pera.
Pangarap naming bumili ng bahay na may maliit na hardin.
At ngayon, gusto pala niyang gamitin ang pinaghirapan namin para magsimula ng negosyo kasama ang kabit niya.
“Pero bakit Cebu?” tanong ko.
“May investor meeting sila rito bukas. At ngayong gabi, may private dinner sila kasama ang isang potential partner.”
“Alam ba ng investor na kasal si Marco?”
Umiling si Daniel.
“Ang ipinakilala niyang fiancée ay si Bianca.”
Hindi ko napigilan ang mapatawa.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil napakasakit.
Sa eroplano, asawa ang tawag kay Bianca.
Sa investor, fiancée naman.
At ako?
Ako ang babaeng nagtrabaho at nag-ipon habang naghahanda siyang palitan ako.
“May isa pa,” sabi ni Daniel.
Naglabas siya ng photocopy ng isang authorization letter.
Nandoon ang pangalan ko.
At isang pirmang kahawig ng akin.
Nanlamig ang buong katawan ko.
“Hindi ko pinirmahan ito.”
“Sigurado kayo?”
“Oo. Ang pinirmahan ko noong nakaraang linggo ay investment information sheet. Hindi ito.”
Tinitigan ko ang dokumento.
Ang halaga: ₱2,500,000.
Ang recipient: BR Ventures Trading Corporation.
Napahawak ako sa gilid ng mesa.
“Gusto niyang kunin ang halos lahat.”
“Ma’am, hindi ko masasabi kung sino ang gumawa ng pirmang iyan. Pero kailangan itong maimbestigahan.”
Tumango ako.
Hindi ko hahayaang mapunta sa kanila ang perang iyon.
At lalong hindi ko hahayaang baluktutin nila ang katotohanan.
Kinagabihan, sinamahan ako ng isang lokal na abogado na inirekomenda ni Patricia sa hotel restaurant kung saan gaganapin ang dinner.
Hindi kami basta pumasok sa private function.
Sa halip, naghintay kami sa pampublikong lounge at nagpadala ako ng mensahe kay Marco.
“Nasa Grand Meridian ako. Kailangan nating mag-usap. Ngayon.”
Makalipas ang ilang minuto, lumabas siya.
Kasunod si Bianca.
Nang makita nila akong may kasamang abogado, parehong nagbago ang kanilang mukha.
“Andrea, ano na naman ito?” galit na tanong ni Marco.
Inilapag ko ang mga dokumento sa mesa.
“BR Ventures. ₱2.5 milyon. Authorization letter na hindi ko pinirmahan. Alin ang gusto mong unahin?”
Biglang namutla si Bianca.
“Marco, sabi mo—”
“Tumahimik ka!” singhal niya.
Napatingin ako sa kaniya.
“Ano ang sinabi niya sa iyo, Bianca?”
Hindi agad sumagot ang babae.
“Bianca,” mahinahon kong ulit, “alam mo bang joint savings naming mag-asawa ang gagamitin ninyo?”
Nagsimulang mangilid ang luha niya.
“Sabi niya po, hiwalay na kayo.”
Parang may sumabog sa dibdib ko.
“Ano?”
“Sabi niya, matagal na kayong hindi nagsasama. Inaayos na lang ang papeles.”
Tumingin ako kay Marco.
“Limang taon tayong kasal. Kaninang umaga, nag-text ka pa ng ‘Love you.’ Kailan mo ako hiniwalayan?”
“Hindi ganoon kasimple, Andrea!”
“Kung ganoon, ipaliwanag mo.”
Hinawakan niya ang noo niya.
“Pagod na ako sa pagsasama natin!”
Tahimik akong nakatingin.
“Palagi kang trabaho. Palagi kang pagod. Wala na tayong oras sa isa’t isa.”
Napangiti ako nang mapait.
“Habang nag-overtime ako para sa pangarap nating bahay, may oras kang magbakasyon kasama ang ibang babae?”
“Hindi mo naiintindihan!”
“Hindi, Marco. Ngayon ko lang lubos na naiintindihan.”
Biglang nagsalita si Bianca.
“Sir, sinabi mo sa akin na pera mo iyon. Na investment mo iyon bago kayo ikasal.”
Napalingon si Marco.
“Bianca, huwag kang makialam!”
“Pero pangalan ko ang nasa kompanya! Paano kung magkaroon ng kaso?”
Doon ko nakita ang tunay nilang relasyon.
Hindi lang pagmamahalan.
May kasinungalingan din silang ipinakain sa isa’t isa.
Huminga ako nang malalim.
“Marco, hindi ako nandito para makipag-agawan. Hindi ko rin kailangang makipagsigawan. Nandito ako para sabihin na pinapahinto ko ang transfer at ipinapasuri ko ang lahat ng dokumento.”
Tumingin ang abogado ko kay Marco.
“May mga dokumentong kailangang ipaliwanag. Iminumungkahi naming idaan ninyo ito sa tamang legal na proseso.”
“Sinisiraan ninyo ako!” sigaw ni Marco.
“Hindi,” sagot ko. “Gusto ko lang malaman ang totoo.”
Tumayo ako.
Pero bago ako makaalis, biglang nagsalita si Bianca.
“Ma’am Andrea, sandali po.”
Inilabas niya ang telepono niya.
“May kailangan po kayong makita.”
Ipinakita niya ang kanilang conversation.
May isang mensahe mula kay Marco, tatlong linggo ang nakalipas.
“Once the funds are transferred, we can finally start over. Andrea won’t be able to stop us.”
Sumunod ang isa pa.
“Don’t worry about the documents. I’ll handle her signature.”
Napapikit ako.
Hindi ko alam kung alin ang mas masakit.
Ang makita silang magkayakap sa eroplano.
O ang malaman na habang hinahalikan ako ng asawa ko bago matulog, pinagpaplanuhan na niya kung paano kukunin ang perang pinag-ipunan namin.
“Bakit mo ipinapakita ito?” tanong ko kay Bianca.
Umiiyak na siya.
“Dahil ngayon ko lang nalaman kung gaano kalaki ang kasinungalingan niya.”
Hindi ko siya niyakap.
Hindi ko rin siya pinatawad.
“Bianca, alam mong may asawa siya noong nagsimula kayo. May pananagutan ka rin sa ginawa ninyo.”
Yumuko siya.
“Opo.”
Tumingin ako kay Marco sa huling pagkakataon.
“Alam mo, ang pinakamasakit? Hindi iyong mas bata siya. Hindi iyong mas maganda siya. Kundi iyong nagtiwala ako sa iyo kahit may dahilan na akong magduda.”
Hindi siya makatingin sa akin.
“Hindi mo lang sinira ang kasal natin. Sinubukan mo ring kunin ang kinabukasan ko.”
At tuluyan akong umalis.
Kinabukasan, natapos ko pa rin ang meeting sa supplier namin.
Kahit puyat ako at namamaga ang mga mata, ginawa ko ang trabahong dahilan ng pagpunta ko sa Cebu.
Pagbalik ko sa Manila, nakipagkita agad ako kay Patricia.
Nag-file kami ng mga kinakailangang reklamo at kahilingan para maprotektahan ang mga asset, at sinimulan ang legal na proseso ng paghihiwalay ng aming mga pinansyal na interes at pagharap sa aming kasal sa ilalim ng naaangkop na batas.
Hindi naging madali ang mga sumunod na buwan.
May mga gabing umiiyak ako sa banyo.
May mga umagang gusto ko na lang manatili sa kama.
May mga kaibigang nagsasabing patawarin ko na si Marco dahil limang taon din naman ang pinagsamahan namin.
Pero may pagkakaiba ang pagpapatawad at pagbabalik sa taong hindi na mapagkakatiwalaan.
Sa pagsusuri ng bangko, hindi natuloy ang ₱2.5 milyong transfer. Napanatiling ligtas ang pondo habang inaayos ang mga usaping legal.
Ang pinagdududahang authorization letter ay isinailalim sa imbestigasyon.
Samantala, hindi natuloy ang investor agreement ng BR Ventures matapos lumabas ang mga problemang may kaugnayan sa pinagmulan ng kanilang kapital.
Hindi ko alam kung nagpatuloy pa ang relasyon nina Marco at Bianca.
At sa totoo lang, dumating ang panahong hindi ko na gustong malaman.
Isang hapon, makalipas ang halos walong buwan, nakatanggap ako ng mensahe mula kay Marco.
“Andrea, sorry. Ngayon ko lang naintindihan kung ano ang nawala sa akin. Pwede ba tayong mag-usap?”
Matagal kong tinitigan ang screen.
Noong araw na iyon sa eroplano, halos mamatay ako sa sakit nang makita siyang yakap ang ibang babae.
Pero ngayon, wala na akong naramdamang galit.
Wala na ring pagnanais na maghiganti.
Sumagot ako.
“Marco, sana matutunan mong maging tapat sa susunod na taong mamahalin mo. Pero hindi na ako ang taong iyon. Tungkol sa mga natitirang usapin, sa abogado na tayo mag-usap.”
Pagkatapos, ibinaba ko ang telepono.
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming buwan, nakatulog akong mahimbing.
Makalipas ang isang taon, nakalipat ako sa isang maliit na bahay sa Antipolo.
May simpleng hardin sa harap.
May mga halamang gumamela, isang maliit na mesa, at dalawang upuan.
Dati, pinangarap kong doon kami magkakape ni Marco tuwing Linggo.
Ngayon, mag-isa akong umiinom ng kape roon.
Pero hindi ako malungkot.
Dahil natutunan kong ang katahimikan ay hindi kawalan ng pagmamahal.
Minsan, iyon ang unang senyales na bumabalik na ang pagmamahal mo sa sarili mo.
Isang umaga, habang pinagmamasdan ko ang pagsikat ng araw, naalala ko ang sinabi ko sa eroplano.
“Kuya, ang bata naman ng hipag ko!”
Napangiti ako.
Noong araw na iyon, akala ko ang pinakamalaking pagkatalo ko ay ang maagawan ng asawa.
Pero mali pala ako.
Ang tunay na pagkatalo sana ay kung hinayaan kong mawala pati ang respeto ko sa sarili ko para lamang manatili sa isang kasal na puno ng kasinungalingan.
Hindi ko kailangang maging mas bata kaysa kay Bianca.
Hindi ko kailangang maging mas maganda.
Hindi ko kailangang patunayang mas karapat-dapat akong mahalin.
Dahil ang isang taong tunay na nagmamahal ay hindi naghahanap ng dahilan para ipagpalit ka.
At ang isang babaeng marunong nang pahalagahan ang sarili niya ay hindi kailangang makipagpaligsahan para sa katapatan na dapat kusang ibinibigay.
MENSAHE SA MGA MAMBABASA:
Hindi lahat ng taong nawawala sa buhay natin ay kawalan. May mga taong kailangang mawala upang maibalik natin ang kapayapaan, dignidad, at tiwala sa sarili.
Huwag matakot magsimulang muli, kahit pakiramdam mo ay huli na ang lahat. Ang limang taon, sampung taon, o kahit ilang dekadang pinagsamahan ay hindi dahilan para tanggapin ang paulit-ulit na panloloko.
Dahil mas mabuting mamuhay nang mag-isa na may dignidad kaysa manatiling may kasama ngunit araw-araw namang nawawala ang sarili.
At tandaan: Hindi mo kailangang ipaglaban ang isang lugar sa puso ng taong tunay na nagmamahal sa iyo. Dapat noon pa man, nakalaan na iyon para sa iyo.