Lasing ako nang maipadala ko sa dating asawa ko ang lokasyon ko at sabihing sunduin niya ako; makalipas ang labinlimang minuto, dumating siya kasama ang isang babaeng hindi ko kilala—ngunit nang ilapag nito ang isang makapal na folder sa mesa, nabunyag ang lihim na tatlong taon niyang itinago sa akin at kinilabutan ako.

Lasing ako nang maipadala ko sa dating asawa ko ang lokasyon ko at sabihing sunduin niya ako; makalipas ang labinlimang minuto, dumating siya kasama ang isang babaeng hindi ko kilala—ngunit nang ilapag nito ang isang makapal na folder sa mesa, nabunyag ang lihim na tatlong taon niyang itinago sa akin at kinilabutan ako.

Lasing ako nang maipadala ko sa dating asawa ko ang lokasyon ko at sabihing sunduin niya ako; makalipas ang labinlimang minuto, dumating siya kasama ang isang babaeng hindi ko kilala—ngunit nang ilapag nito ang isang makapal na folder sa mesa, nabunyag ang lihim na tatlong taon niyang itinago sa akin at kinilabutan ako.

Bahagi 1
Lasing na lasing ako nang mapagkamalan kong iisang pangalan ang dalawa.

Dahil sa nakasanayan, binuksan ko ang pinakapamilyar na chat, ipinadala ang lokasyon ko, saka nag-type:

“Hindi ako makauwi mag-isa. Sunduin mo ako.”

Halos agad-agad siyang sumagot.

“Nakalimutan mo bang kahapon ikaw mismo ang pumirma sa papeles ng paghihiwalay natin?”

Makalipas ang tatlong segundo, may sumunod pang mensahe.

“O iniisip mo pa rin na basta tawagin mo ako, tatakbo agad ako papunta sa’yo?”

Magsusungit na sana ako nang biglang may mga transparent na linya ng teksto na lumutang sa harap ng mga mata ko.

“Naku, ginugulo na naman ng kontrabida ang magandang eksena ng male lead!”

“Magko-confess na sana siya sa female lead!”

“Eksaktong ngayon pa talaga siya tumawag. Sinadya ba niya?”

“Hintayin n’yo. Sa pagkakataong ito, siguradong hindi na siya susunduin ng male lead.”

Napaupo ako nang tuwid.

Parang kalahati ng tama ng alak ko ay biglang nawala.

Kontrabida?

Male lead?

Ako?

Matagal kong tinitigan ang cellphone bago ako nanginginig na nag-type:

“Sorry. Wrong send.”

Akala ko doon na matatapos ang lahat.

Pero makalipas lang ang labinlimang minuto, isang itim na SUV ang huminto sa harap ng bar.

Ang unang bumaba ay ang dating asawa ko, si Gabriel.

Ang sumunod sa kanya ay isang dalagang nakasuot ng cream-colored na dress. Mahaba ang buhok niya at nakatali nang mababa. Mukha siyang napakabait, iyong tipong kahit tahimik lang siyang nakatayo, madaling magustuhan ng kahit sino.

Agad nagwala ang mga lumulutang na komento.

“Nandito na ang female lead!”

“Ang ganda niya!”

“Kapag hindi naging sila ngayong gabi, hindi na ako manonood!”

Mahigpit kong hinawakan ang baso ng tubig.

Wala pang dalawampu’t apat na oras mula nang maghiwalay kami, pero may bago na agad si Gabriel.

Ang bilis.

Mas mabilis pa kaysa sa pagpirma niya sa divorce papers namin.

Tatlong taon na ang nakalipas, pagkamatay ng nanay ko, si Gabriel ang naging tagapangasiwa ng trust fund na iniwan niya para sa akin.

Isa siyang batang abogado noon na tinulungan ng nanay ko sa pinakamahirap na panahon ng buhay niya.

Bago pumanaw si Mama, hinawakan niya ang kamay ni Gabriel at sinabi:

“Kapag may nangyari kay Mara balang araw, ipinagkakatiwala ko siya sa’yo.”

Makalipas ang isang buwan, ako mismo ang humila kay Gabriel papunta sa civil registry.

Tinanong pa niya ako:

“Sigurado ka ba?”

Ngumiti ako nang napakalaki.

“Siguradong-sigurado.”

Dahil mula pa noong nineteen ako, gusto ko na siya.

Ang hindi ko lang inaasahan, pagkatapos naming ikasal, saka ko napagtanto ang isang bagay.

Napakabuti ng pag-aalaga sa akin ni Gabriel.

Sobrang buti.

Pero hindi tulad ng isang asawa.

Mas katulad ng isang guardian.

Kapag nilalagnat ako, nagpupuyat siya buong gabi.

Kapag nawawala ang wallet ko, ibinibigay niya ang supplementary card niya.

Kapag may gusto akong kainin, kinabukasan nasa bahay na iyon.

Pero sa tuwing ako ang unang yumayakap sa kanya, naninigas ang katawan niya.

Sa tuwing tinatanong ko siya:

“Mahal mo ba ako?”

Iba ang pinag-uusapan niya.

Hanggang noong nakaraang linggo, nakita ko siyang nakaupo sa loob ng kotse kasama ang isang babaeng hindi ko kilala.

Umiiyak ang babae.

Iniabot ni Gabriel sa kanya ang panyo.

Napakalambing ng tingin niya noon.

Isang klaseng lambing na pakiramdam ko ay hindi ko kailanman natanggap mula sa kanya.

Nang gabing iyon, inilapag ko sa harap niya ang divorce papers.

Akala ko tatanungin niya kung bakit.

Inakala ko pa ngang pupunitin niya iyon.

Pero binasa lang ni Gabriel mula umpisa hanggang dulo saka pumirma.

Hindi ako pinigilan.

Hindi nagtanong.

Hindi tumutol.

Buong gabi akong tumawa na parang walang nangyari, pagkatapos ay nagkulong ako sa banyo at umiyak hanggang umaga.

At ngayon, ang babaeng nakita ko noong gabing iyon ay nakatayo sa tabi niya.

Lumapit si Gabriel sa harap ko.

“Kaya mong tumayo?”

“May mga paa ako.”

“Kung gano’n, tara.”

Sinadya kong kumapit sa braso ng isang lalaking staff na nakatayo malapit sa akin.

“Hindi kita kailangan. May maghahatid na sa akin.”

Agad nanlamig ang mukha ni Gabriel.

Tiningnan niya ang kamay kong nakakapit sa lalaki, saka tumingin diretso rito.

Isang tingin lang.

Agad binawi ng staff ang braso niya.

“Ma’am, may shift pa po ako.”

Pagkatapos ay mabilis siyang umalis.

Napangitngit ako sa galit.

“Bakit mo tinatakot ang tao ko?”

“Taong iyo?”

Bumaba ang tono ng boses ni Gabriel.

“Alam mo ba ang pangalan niya?”

Natigilan ako.

Hindi.

Hinubad ni Gabriel ang coat niya, ipinatong sa balikat ko, saka ako isinakay sa kotse.

Nasa passenger seat na ang babae.

Sinadya kong umupo sa pinakadulong bahagi ng likod, halos dumikit na sa bintana.

Lumingon siya at ngumiti.

“Hi. Ako si Camille.”

“Alam ko.”

Nagulat siya.

Tiningnan ko ang mga komentong nag-uunahan sa harap ng mga mata ko.

“Hinulaan ko lang.”

Napatawa si Camille.

“Sabi ni Gabriel, interesting ka raw.”

Agad akong tumingin sa lalaking nagmamaneho.

“Pinagkukuwentuhan mo rin pala ako sa bago mo?”

Bahagyang humigpit ang hawak ni Gabriel sa manibela.

“Huwag kang magsalita ng kung anu-ano.”

Muling lumitaw ang mga komento.

“Walang hiya talaga ang kontrabida.”

“Si Camille ang totoong mahal niya!”

“Hintayin n’yo lang mamayang gabi. Uuwi ang male lead kasama ang female lead.”

“Doon malalaman ng kontrabida kung gaano siya kawalang halaga.”

Napatawa ako nang malamig.

Sige.

Tingnan natin kung hanggang saan nila kayang ituloy ang eksenang ito.

Pero hindi huminto ang kotse sa condo ni Gabriel.

Huminto ito sa bahay na dati naming tinitirhan bilang mag-asawa.

Kumunot ang noo ko.

“Bakit mo ako dinala rito?”

“Hindi mo pa nakukuha lahat ng gamit mo.”

Bumaba rin si Camille.

Agad lumubog ang sikmura ko.

Siyempre.

Dinala niya ang bagong babae sa dating bahay ng asawa niya.

Ang bilis talaga.

Diretso akong pumasok, binuksan ang lahat ng ilaw sa sala, saka itinuro ang hagdan.

“Nasa kaliwa ang master bedroom.”

Natigilan si Camille.

Lumingon sa akin si Gabriel.

“Mara.”

Ngumiti ako.

“Bakit? Ang generous ko nga, hindi ba?”

Lumapit ako kay Camille at sinadya kong akbayan siya na parang matalik kaming magkaibigan.

“Kung ikaw na ang bago niya, huwag kang mahiya. Bagong palit ang bedsheet. Halos nalinis ko na rin ang cabinet sa kanan.”

Bumuka ang bibig ni Camille na parang may gustong sabihin.

Pero malamig na nagsalita si Gabriel.

“Tama na.”

Agad nag-ingay ang mga lumulutang na komento.

“Galit na ang male lead!”

“Sa wakas, pinoprotektahan na niya ang female lead!”

“Ipakita mo sa kontrabida kung saan siya lulugar!”

Tumingin ako kay Gabriel.

Hindi ko alam kung bakit biglang mahapdi ang mga mata ko.

“Takot kang mapahiya ko siya?”

Nanahimik si Gabriel.

Mas lalo akong ngumiti.

“Relax. Aalis na ako.”

Talikod na sana ako para kunin ang bag ko sa taas nang biglang hawakan ni Camille ang kamay ko.

“Sandali.”

Tiningnan ko siya.

Mukhang naiilang siya.

“Baka may malaking misunderstanding dito.”

“Misunderstanding?”

Tumingin siya kay Gabriel.

“Hindi mo pa sinabi sa kanya?”

Biglang nagbago ang mukha ni Gabriel.

“Camille.”

Pero binuksan na ng babae ang bag niya at inilabas ang isang makapal na folder.

“Ako ang financial consultant na humahawak sa transfer ng trust fund na iniwan sa’yo ng nanay mo.”

Nanigas ako.

Biglang nawala ang lahat ng lumulutang na komento sa harap ko.

Walang natira kahit isang salita.

Inilapag ni Camille ang folder sa mesa.

“Pinapabilis ni Gabriel ang proseso para mailipat sa’yo ang buong control ng assets bago maging final ang divorce.”

Tumingin ako sa kanya.

“Ano… ang ginawa mo?”

Nagpatuloy si Camille.

“May ibinenta rin siyang bahagi ng sarili niyang assets para punan ang nalugi sa investment fund mo dalawang taon na ang nakalipas.”

Hindi ko na halos marinig ang mga sumunod niyang sinabi.

Si Gabriel lang ang tinitigan ko.

“Ibinenta mo ang sarili mong ari-arian para sa akin?”

Hindi siya sumagot.

Lumapit ako.

“Kung gano’n, bakit pumayag kang makipaghiwalay?”

Iniwas ni Gabriel ang tingin.

Matagal bago siya sumagot.

“Kasi sinabi mong napapagod ka nang mabuhay kasama ako.”

“Galit lang ako noon!”

“Alam ko.”

“Alam mo pero pumirma ka pa rin?”

Tahimik siya.

Bigla kong naalala ang isang bagay.

“Sandali.”

Hinila ko pataas ang manggas niya.

May malaking pasa sa pulsuhan ni Gabriel.

Mukha itong bakas ng IV line.

“Bakit may ganito ka?”

Biglang nagbago ang mukha ni Camille.

“Gabriel, hindi mo pa rin sinabi sa kanya?”

Mabilis siyang sinigawan ni Gabriel.

“Camille!”

Pero sa pagkakataong ito, hindi na siya tumigil.

“Tatlong linggo na ang nakalipas, nawalan siya ng malay sa opisina.”

Parang napako ako sa kinatatayuan.

“Sabi ng doktor, kailangan niyang maoperahan sa lalong madaling panahon.”

Biglang natahimik ang buong bahay.

Tumingin ako kay Gabriel.

Tumingin din siya sa akin.

At sa sandaling iyon, ang mga lumulutang na komentong akala ko ay tuluyan nang nawala ay biglang bumalik.

Pero iba na ang laman.

“Sandali… bakit lumilihis ang plot?”

“Hindi tama! Hindi dapat magkasakit ang male lead sa parteng ito!”

“Kung gano’n, hindi si Camille ang female lead?”

Pagkatapos, isang huling linya ang dahan-dahang lumitaw sa harap ko:

“Babala: Nadiskubre ng kontrabida ang sikreto nang mas maaga ng 47 chapters.”

Hindi ko pa nauunawaan ang ibig sabihin noon nang biglang mahulog sa sahig ang cellphone ni Gabriel.

Napakapit siya sa gilid ng mesa.

Nawalan ng kulay ang mukha niya.

“Gabriel?”

Patakbo akong lumapit nang bumagsak ang matangkad niyang katawan diretso sa akin.

Bago siya tuluyang mawalan ng malay, mahigpit niyang hinawakan ang pulsuhan ko.

Paos ang boses niya, halos hindi ko marinig.

“Mara… huwag mong pirmahan ang huling dokumento.”

BAHAGI 2

“Gabriel!”

Hindi ko alam kung paano ko nagawang saluhin siya.

Ang alam ko lang, isang segundo ay nakatayo pa siya sa harap ko, at sa susunod ay buong bigat ng katawan niya ang nakasandal sa akin.

“Camille! Tumawag ka ng ambulansya!”

Nanginginig ang mga kamay ko habang hinihimas ko ang mukha niya.

“Gabriel, buksan mo ang mga mata mo. Huwag kang magbiro nang ganito.”

Pero hindi siya sumagot.

Sa gilid ng paningin ko, muling lumitaw ang mga komentong parang usok sa hangin.

“Hindi ito dapat mangyari!”

“Sa original plot, mamamatay ang male lead sa Chapter 52!”

“Hindi pa dapat alam ng kontrabida!”

Napatigil ako.

Mamamatay?

Parang may malamig na kamay na humawak sa puso ko.

Dumating ang ambulansya makalipas ang ilang minuto.

Sa biyahe papuntang ospital, hindi ko binitawan ang kamay ni Gabriel kahit isang segundo.

Doon ko unang napansin kung gaano kapayat ang mga daliri niya.

Parang bigla kong nakita ang lahat ng bagay na hindi ko napansin nitong mga nakaraang buwan.

Ang pamumutla niya.

Ang paulit-ulit niyang pagkansela ng hapunan.

Ang mga gabing sinasabi niyang may trabaho pa siya.

Akala ko noon, umiiwas lang siya sa akin.

Hindi ko naisip na baka nagpapagamot pala siya nang palihim.

Pagdating sa ospital, agad siyang dinala sa emergency room.

Ako naman ay naiwan sa hallway kasama si Camille.

“Anong sakit niya?”

Diretsahan kong tanong.

Napabuntong-hininga siya.

“May congenital heart condition siya. Matagal na niyang alam.”

Parang nabingi ako.

“Gaano katagal?”

“Bago pa kayo ikasal.”

Napaatras ako.

“Ano?”

“Stable naman dati. Pero nitong nakaraang taon, lumala. Tatlong linggo na ang nakalipas, bumagsak siya sa opisina. Sinabihan siyang huwag nang ipagpaliban ang surgery.”

“Bakit hindi niya sinabi sa akin?”

Tahimik na tumingin si Camille sa akin.

“Dahil takot siyang itali ka sa isang taong baka hindi makalabas nang buhay sa operating room.”

Napapikit ako.

Biglang sumikip ang dibdib ko.

Kaya pala.

Kaya pala sa tuwing lumalapit ako, umiiwas siya.

Kaya pala kapag nagtatanong ako tungkol sa hinaharap, tumatahimik siya.

Hindi dahil wala siyang nararamdaman.

Kundi dahil matagal na niyang pinaghandaan ang araw na mawawala siya.

Muling lumitaw ang mga komento.

“Hindi dapat ganito!”

“Dapat tuluyan nang umalis si Mara!”

“Kapag nanatili siya, mababago ang ending!”

Pinunasan ko ang luha ko at tumitig sa mga salitang iyon.

Sa unang pagkakataon, hindi ako natakot.

Nagalit ako.

Kung totoong may nakasulat nang ending para sa amin, wala akong pakialam.

Buhay ko ito.

At si Gabriel ang taong minahal ko.

Hindi ko hahayaang ilang lumulutang na salita ang magdesisyon para sa akin.

Makalipas ang halos dalawang oras, lumabas ang doktor.

“Kailangan naming operahan siya.”

“Gawin n’yo.”

Sumagot ako agad.

“Sabi ng pasyente noon, ayaw niyang ituloy hangga’t hindi kumpleto ang transfer ng assets.”

Napalingon ako kay Camille.

Tahimik niyang inilabas ang folder.

At doon ko naintindihan ang sinabi ni Gabriel bago siya mawalan ng malay.

Huwag mong pirmahan ang huling dokumento.

Binuksan ko ang folder.

Sa pinakahuling pahina ay may isang clause.

Kapag pinirmahan ko iyon, tuluyang mawawala kay Gabriel ang anumang legal responsibility sa trust fund—at kasabay nito, awtomatikong magiging final ang property settlement na inihanda niya para sa divorce.

Iniwan niya sa akin ang lahat.

Pati ang bahay.

Pati ang investments.

Pati ang perang sarili niyang pinaghirapan.

Parang naghahanda siya ng pamana.

Kinuha ko ang papel.

At sa harap ni Camille, pinunit ko iyon sa gitna.

“Mara!”

“Sabihin mo sa abogado niya na walang final settlement.”

Huminga ako nang malalim.

“At sabihin mo rin sa lalaking iyan, kapag nagising siya…”

Tumingin ako sa saradong pinto ng operating room.

“…ako mismo ang maniningil sa kanya sa lahat ng kasinungalingang ito.”

Sa harap ko, nagwala ang mga komento.

“ERROR.”

“PLOT DEVIATION.”

“ENDING UNKNOWN.”

At pagkatapos—

lahat sila ay biglang nawala.

BAHAGI 3

Anim na oras ang operasyon.

Anim na oras akong nakaupo sa malamig na hallway habang hawak ang coat na ipinatong ni Gabriel sa balikat ko noong gabing akala ko may iba na siyang babae.

Hindi ako natulog.

Hindi rin ako umalis.

Minsan ay pinipikit ko ang mga mata ko, pero sa tuwing ginagawa ko iyon, bumabalik sa isip ko ang lahat.

Ang araw ng kasal namin.

Ang unang beses niyang sinalubong ako sa ulan dahil nakalimutan kong magdala ng payong.

Ang paraan ng pag-aayos niya ng kumot ko sa gabi kahit akala niya tulog ako.

At ang pinakamasakit sa lahat—

ang paraan ng pagpayag niya sa divorce nang hindi man lang lumaban.

Akala ko noon wala siyang pakialam.

Ngayon alam ko na.

Mahal niya ako sa pinakamasamang paraan.

Mahal niya ako nang tahimik.

Mahal niya ako nang mag-isa.

Mahal niya ako hanggang sa puntong handa siyang mawala sa buhay ko basta siguraduhin niyang ligtas ako pagkatapos niya.

At gusto ko siyang sapakin dahil doon.

Bandang madaling-araw, bumukas ang pinto ng operating room.

Tumayo ako agad.

Lumapit ang surgeon.

“Successful ang procedure.”

Nanghina ang tuhod ko.

Napaupo ako at tinakpan ang mukha ko.

Doon lang ako umiyak nang totoong-totoo.

Hindi dahil sa takot.

Kundi dahil sa wakas, may pagkakataon pa akong sabihin sa kanya ang lahat ng hindi ko nasabi.

Dalawang araw bago nagising nang maayos si Gabriel.

Nang buksan niya ang mga mata niya, ako ang una niyang nakita.

Matagal niya akong tinitigan.

Pagkatapos ay paos siyang nagsalita.

“Bakit nandito ka?”

Tumaas ang kilay ko.

“Gusto mong sino ang nandito? Si Camille?”

Bahagyang napapikit siya.

“Mara…”

“Tumahimik ka.”

Lumapit ako sa kama.

“May tatlong bagay akong gustong sabihin.”

Mukhang pagod siya, pero tumango.

“Una, hindi ko pinirmahan ang huling dokumento.”

Agad siyang napatingin sa akin.

“Hindi mo dapat—”

“Pangalawa, kinausap ko ang abogado mo. Hindi pa final ang divorce.”

Nanigas siya.

“Mara.”

“At pangatlo…”

Napahinto ako.

Ito ang bagay na tatlong taon kong gustong marinig mula sa kanya.

Pero ngayon, ako muna ang magsasabi.

“Mahal kita.”

Tahimik ang kwarto.

Tumitig lang siya sa akin.

Kaya napairap ako.

“Kapag hindi ka nagsalita sa loob ng limang segundo, babawiin ko.”

“Mahal din kita.”

Napakurap ako.

Napakabilis ng sagot.

Sa tatlong taon naming pagsasama, hindi niya kailanman sinabi iyon nang direkta.

Ngayon, pagkatapos ng operasyon, halos wala pa siyang lakas, pero iyon ang unang malinaw niyang sinabi.

Napaupo ako sa tabi niya.

“Ulitin mo.”

“Mahal kita.”

“Ulit.”

Napangiti siya nang mahina.

“Mara.”

“Ulit.”

“Mahal kita.”

Doon tuluyang bumagsak ang mga luha ko.

Hinawakan niya ang kamay ko.

“Matagal na.”

“Gaano katagal?”

“Bago pa tayo ikasal.”

Napatigil ako.

“Sinungaling.”

“Hindi.”

“Kung mahal mo ako, bakit parang may allergy ka sa tuwing yayakapin kita?”

Napabuntong-hininga siya.

“Dahil ang huling bilin ng mama mo ay alagaan kita.”

“Eh ano?”

“Akala ko kung sasamantalahin ko ang pagkakataon para pakasalan ka dahil mahal kita, pagtataksil iyon sa tiwala niya.”

Napatingin ako sa kanya na parang gusto ko siyang sakalin.

“Gabriel.”

“Hm?”

“Ang talino mong abogado pero ang tanga mo sa pag-ibig.”

Sa unang pagkakataon pagkatapos ng maraming araw, natawa siya.

Mahina lang.

Pero totoo.

At bigla kong naramdaman kung gaano ko ka-miss ang tunog na iyon.

“Akala ko,” patuloy niya, “pagdating ng panahon, makakahanap ka ng taong mas malaya. Walang utang na loob sa pamilya mo. Walang sakit na kailangang itago.”

“Hindi ko kailangan ng mas malaya.”

Hinawakan ko ang mukha niya.

“Kailangan ko lang ng lalaking marunong magsabi ng totoo.”

Tumango siya.

“Sorry.”

“Hindi sapat.”

“Ano ang gusto mo?”

Nagkunwari akong nag-isip.

“Una, walang sikreto.”

“Okay.”

“Pangalawa, walang desisyong tungkol sa akin na ikaw lang ang gagawa.”

“Okay.”

“Pangatlo…”

Lumapit ako nang kaunti.

“Kapag sinabi kong yakapin mo ako, yayakapin mo ako.”

Bahagyang ngumiti siya.

“Doctor’s order ba iyan?”

“Ako ang order.”

Dahan-dahan niyang itinaas ang braso at hinila ako palapit.

Maingat akong yumakap sa kanya, iniiwasang maipit ang sugat.

At sa sandaling iyon, isang pamilyar na linya ang lumitaw sa gilid ng paningin ko.

Napatigil ako.

Akala ko nawala na ang mga komento.

Pero may isang natira.

“Final correction in progress…”

Napakapit ako kay Gabriel.

May sumunod.

“Original ending deleted.”

Pagkatapos:

“New ending generated.”

Huminga ako nang malalim.

At lumitaw ang huling pangungusap:

“Ang babaeng tinawag nilang kontrabida ang naging dahilan kung bakit nabuhay ang male lead.”

Pagkatapos noon, tuluyan nang nawala ang lahat.

Wala nang komento.

Wala nang spoiler.

Wala nang kung sinong nagsasabi kung ano ang dapat kong gawin.

Kami na lang.

Makalipas ang tatlong buwan, nakauwi si Gabriel.

Mahigpit ang bilin ng doktor na bawal siyang magtrabaho nang sobra.

Kaya ginawa ko ang tungkulin ko bilang responsableng asawa—

kinuha ko ang laptop niya tuwing alas-sais ng gabi at itinago ko.

“Mara.”

“Hindi.”

“Isang email lang.”

“Hindi.”

“Importanteng client.”

“Mas importante ang puso mo.”

Kapag nakikipagtalo siya, ipinapaalala ko:

“Pwede kitang hiwalayan ulit.”

Agad siyang tumatahimik.

Hindi dahil natatakot siya sa divorce.

Kundi dahil natutunan na niyang kapag sinabi kong galit ako, minsan gusto ko lang marinig na pipigilan niya ako.

At ngayon, pinipigilan na niya.

Hindi na siya iyong lalaking nakatayo lang habang umaalis ako.

Isang gabi, habang kumakain kami, inilabas niya ang isang envelope.

Napatingin ako rito.

“Ano ’yan?”

“Basahin mo.”

Binuksan ko.

Application iyon para bawiin ang divorce petition.

Sa ibaba, may pirma na niya.

At isang bakanteng linya para sa akin.

Napangiti ako.

“Akala ko ba abogado ka? Hindi mo alam na kailangan munang tanungin ang kabilang partido?”

Tumingin siya sa akin.

“Tinatanong kita ngayon.”

“Ano?”

Huminga siya nang malalim.

Sa kabila ng tatlong taon naming kasal, bigla siyang mukhang mas kinakabahan kaysa noong una kaming nagpakasal.

“Mara, pwede ba kitang pakasalan ulit?”

Napatawa ako.

“Hindi pa naman tayo legally divorced.”

“Alam ko.”

“Bakit kailangan pang magpakasal ulit?”

“Dahil noong una, pinakasalan kita dahil akala ko iyon ang tamang paraan para tuparin ang pangako ko sa mama mo.”

Hinawakan niya ang kamay ko.

“Ngayon gusto kitang pakasalan dahil mahal kita.”

Nawala ang ngiti ko.

Hindi dahil nalungkot ako.

Kundi dahil may mga salitang hinihintay mo nang napakatagal na kapag dumating na sila, hindi mo alam kung paano tatanggapin nang hindi umiiyak.

“May kondisyon ako.”

“Ano?”

“Hindi engrande.”

Tumango siya.

“Okay.”

“Walang limang daang bisita.”

“Okay.”

“Walang reporters.”

“Okay.”

“At ako ang pipili ng cake.”

Ngumiti siya.

“Iyon ang pinakamahirap na kondisyon.”

Sinipa ko siya sa ilalim ng mesa.

Makalipas ang dalawang buwan, nagkaroon kami ng maliit na ceremony sa garden ng bahay.

Ilang malalapit na kaibigan lang.

Naroon si Camille.

Nang makita niya akong papalapit, bulong niya:

“Para malinaw lang, never akong naging female lead.”

Napatawa ako.

“Alam ko na.”

“Good. Kasi engaged na ako.”

Itinaas niya ang kamay at ipinakita ang singsing.

Napanganga ako.

“Bakit hindi mo sinabi?”

Ngumisi siya.

“Masaya akong makita kang magselos noon.”

“Camille!”

Tumawa siya at tumakbo palayo.

Sa harap ng altar, naghihintay si Gabriel.

Hindi na siya kasing payat.

May kulay na ulit ang mukha niya.

At nang makita niya ako, hindi niya itinago ang emosyon sa mga mata niya.

Walang guardian.

Walang utang na loob.

Walang pangako sa yumao.

Isang lalaking naghihintay lang sa babaeng mahal niya.

Pagdating ko sa harap niya, bumulong ako:

“Sigurado ka?”

Ngumiti siya.

“Siguradong-sigurado.”

Parehong salita na sinabi ko sa kanya ilang taon na ang nakalipas.

Tumawa ako.

Pagkatapos ng seremonya, ibinalik sa akin ni Camille ang isang maliit na kahon na natagpuan niya sa mga lumang dokumento ng trust.

Sa loob ay may sulat mula kay Mama.

Maikli lang.

Para kay Gabriel.

“Kung binabasa mo ito, malamang matigas pa rin ang ulo ng anak ko. Alagaan mo siya kung kaya mo. Pero huwag mong pakasalan dahil lang sa utang na loob. Kung mahal mo siya, sabihin mo. Kung hindi, pakawalan mo. Ang gusto ko ay maging masaya kayong dalawa, hindi maging bilanggo ng pangako ko.”

Tatlong beses kong binasa iyon.

Pagkatapos ay ibinigay ko kay Gabriel.

Habang nagbabasa siya, unti-unting namula ang mga mata niya.

Napailing ako.

“Tatlong taon tayong nagpakahirap dahil hindi mo nakita ang sulat na ito.”

“Kasalanan ni Camille.”

Mula sa likod, sumigaw si Camille:

“Huwag n’yo akong idamay!”

Nagtawanan ang lahat.

Sumandal ako sa balikat ni Gabriel.

Sa loob ng mahabang panahon, inakala kong ang pinakamasakit na bagay sa mundo ay magmahal ng taong hindi ka mahal.

Nagkamali ako.

Mas masakit pala ang mahalin ang isa’t isa pero parehong natatakot magsabi ng totoo.

Buti na lang hindi pa huli ang lahat.

Pagkalipas ng isang taon, ganap nang bumuti ang kondisyon ng puso ni Gabriel.

Ako naman ang tuluyang humawak sa trust na iniwan sa akin ni Mama.

Hindi ko pinayagang ibalik ni Gabriel ang perang ginastos niya para saluhin ang investment loss ko.

Sa halip, ginawa ko siyang partner sa isang bagong foundation na tumutulong sa mga kabataang gustong mag-aral ng law pero walang kakayahang pinansyal.

“Bakit law students?” tanong niya minsan.

“Para magkaroon pa ng maraming abogado.”

“Bakit?”

Ngumiti ako.

“Para mapatunayan na hindi lahat ng abogado ay kasing tanga mo sa pag-ibig.”

Hinabol niya ako sa buong sala.

At habang tumatakbo akong tumatawa, naisip kong baka iyon talaga ang ending na nararapat sa amin.

Hindi isang perpektong pag-ibig.

Hindi isang kuwentong walang sakit.

Kundi isang buhay kung saan araw-araw naming pinipiling magsabi ng totoo, manatili, at humawak sa isa’t isa kahit walang sinumang nagsasabi kung ano ang susunod na mangyayari.

Dahil sa wakas, wala nang script.

Wala nang mga lumulutang na komento.

At higit sa lahat—

hindi na ako kontrabida sa kuwento ng ibang tao.

Ako na ang pangunahing tauhan sa sarili kong buhay.

At sa tabi ko, hawak ang kamay ko nang mahigpit, naroon ang lalaking minsang handang mawala para sa akin.

Ngayon, pinili na niyang mabuhay kasama ko.