ANG MAYAMANG MAY-ARI NG WATER STATION NA IPINASARA ANG NAG-IISANG POSO NG MGA MAHIHIRAP DAHIL MADUMI DAW ITO AT PINILIT SILANG BUMILI NG KANYANG MAMAHALING MINERAL WATER, NGUNIT LUMUHOD SIYA SA UHAW NANG MA-TRAP SIYA SA LOOB NG KANYANG SASAKYAN SA GITNA NG DISYERTO

Si Don Ricardo ay ang hari ng tubig sa probinsya ng Tarlac. Siya ang may-ari ng “Crystal Clear Water Station,” ang kumpanyang nagsu-supply ng mineral water sa halos lahat ng bayan. Para kay Ricardo, ang tubig ay ginto. At ayaw niya ng kompetisyon, kahit na galing pa ito sa kalikasan.

Isang mainit na tanghali, dinespadya niya ang kanyang mga tauhan sa Sitio Maligaya, isang mahirap na komunidad sa gilid ng bukid. Ang target nila: ang nag-iisang poso (hand pump) na pinagkukunan ng libreng tubig ng mga residente.

“Ser, huwag naman po,” pakiusap ni Mang Selo, ang pinakamatanda sa sitio. “Ito lang po ang pinagkukunan namin ng pang-inom at panlaba. Kung ipapasara niyo ito, wala kaming pambili ng mineral water niyo.”

Bumaba si Ricardo sa kanyang air-conditioned na pickup truck. Naka-shades, puting polo, at amoy mamahaling pabango. Tinitigan niya ang kalawanging poso.

“Tignan niyo nga ‘yan! Kalawang! Putik!” pandidiri ni Ricardo. “Concern lang ako sa kalusugan niyo. Ang tubig na galing diyan ay puno ng bacteria. Lason ‘yan! Kaya ko ipapasara ‘to para matuto kayong uminom ng malinis. Bumili kayo sa station ko, may discount naman para sa mahihirap—dos pesos bawat galon.”

“Dos pesos? Ser, pang-ulam na namin ‘yun,” sagot ni Mang Selo.

“Edi magtiis kayo sa uhaw kaysa mamatay kayo sa cholera!” bulyaw ni Ricardo. Senenyasan niya ang kanyang mga tauhan. “Sige, sementuhan na ‘yan! Putulin ang tubo!”

Walang nagawa ang mga taga-sitio habang sinisira ang kanilang poso. Umiiyak ang mga bata. Galit ang mga matatanda. Pero si Ricardo, nakangisi lang habang pinapanood ang pagtulo ng huling patak ng tubig mula sa gripo.

Kinabukasan, nagpasya si Ricardo na bisitahin ang isang lupaing bibilhin niya sa dulong bahagi ng probinsya—isang malawak na lahar area na planong tayuan ng bagong planta. Dahil gusto niyang makatipid sa oras, dumaan siya sa isang shortcut, isang lumang daan na napapaligiran ng tuyong damo at buhangin. Walang signal, walang tao, walang kabahayan.

Tanghaling tapat. Tirik na tirik ang araw. Temperatura: 39 degrees Celsius.

Habang binabagtas niya ang maalikabok na daan, biglang umusok ang makina ng kanyang pickup. BOOM. Pumutok ang radiator hose dahil sa sobrang init at kalumaan ng maintenance. Tumirik ang sasakyan sa gitna ng kawalan.

“Bwisit!” mura ni Ricardo. Kinuha niya ang cellphone niya. No Service.

Binuksan niya ang pinto. Sinalubong siya ng init na parang pugon. Sinubukan niyang ayusin ang makina, pero napaso lang siya. Tumingin siya sa paligid. Puro buhangin at talahib. Walang puno.

Bumalik siya sa loob ng sasakyan para uminom. Pero laking gulat niya—ang kanyang insulated water jug ay naiwan pala niya sa opisina dahil sa pagmamadali. Wala siyang dalang tubig. Kahit isang patak.

Lumipas ang isang oras. Dalawang oras. Tatlong oras.

Nagsimulang mahilo si Ricardo. Tuyot na ang lalamunan niya. Ang pawis niya ay natuyo na sa balat. Dehydration. Nagsimula siyang mag-hallucinate. Nakikita niya ang mukha ng mga taong inalipusta niya.

“Tubig… tubig…” bulong niya. Ang dila niya ay parang papel de liha sa gaspang. Ang labi niya ay bitak-bitak na.

Ang ironiya ng buhay: Ang lalaking may-ari ng libo-libong galon ng tubig ay mamamatay sa uhaw.

Page: SAY – Story Around You | Original story

Papadilim na nang may maaninag siyang anino sa malayo. Isang kariton na hila ng kalabaw. May nakasakay na matanda.

Pinilit ni Ricardo na lumabas ng sasakyan. Gumapang siya sa mainit na buhangin. Kumaway siya, kahit nanghihina. “Tulong… tubig…”

Huminto ang kariton. Bumaba ang matanda. Si Mang Selo. Galing ito sa pangunguha ng kahoy sa bundok at pauwi na sa Sitio Maligaya.

Nakita ni Mang Selo ang kalagayan ni Ricardo. Ang dating matapobreng don ay mukha nang pulubi—puno ng alikabok, namumutla, at halos hindi na makadilat.

“Ser Ricardo?” gulat na tanong ni Mang Selo.

“Selo… parang awa mo na… tubig…” paos na pakiusap ni Ricardo. Hinawakan niya ang paa ng matanda. Yung paang tinawag niyang madumi noon.

Kinuha ni Mang Selo ang isang lumang galon ng toyo na ginawa niyang lalagyan ng tubig. Luma na ito, may gasgas, at hindi mukhang “sanitary” sa paningin ng isang mayaman.

“Ser, tubig poso lang ito. Yung galing sa kabilang sitio kasi sinimento niyo na yung sa amin,” sabi ni Mang Selo. “Baka po maselan kayo. Sabi niyo po lason ito?”

Sa puntong iyon, wala nang pakialam si Ricardo sa bacteria, sa cholera, o sa pride. Ang kailangan niya ay mabuhay.

“Hindi… hindi… pahingi… please…” iyak ni Ricardo.

Inabot ni Mang Selo ang galon. Walang baso. Uminom si Ricardo direkta sa bibig ng galon. Ang tubig ay medyo mainit dahil sa araw, at may lasang kalawang, pero para kay Ricardo, ito ang pinakamasarap na inumin sa buong mundo. Inubos niya ang laman. Naramdaman niya ang pagdaloy ng buhay sa kanyang katawan.

Napaiyak si Ricardo habang nakaupo sa buhangin, hawak ang walang laman na galon. Ang tubig na nilait niya, ang tubig na ipinagkait niya sa iba, ay siya ring tubig na nagligtas sa kanya.

Isinakay ni Mang Selo si Ricardo sa kariton dahil hindi na aandar ang sasakyan nito. Hinatid niya ito hanggang sa highway kung saan may signal.

Bago dumating ang sundo ni Ricardo, tinawag niya si Mang Selo.

“Tay Selo,” sabi ni Ricardo, nakayuko sa hiya. “Patawad. Patawad sa kahayupan ko. Tama kayo. Ang tubig ay buhay, hindi negosyo.”

Kinuha ni Ricardo ang kanyang wallet at inabot ang lahat ng laman kay Mang Selo, pero umiling ang matanda.

“Ser, libre ang tubig sa poso. Kaya libre ko ring ibibigay sa inyo. Ang hiling ko lang, ibalik niyo ang gripo namin.”

Kinabukasan, dumating ang mga truck ng Crystal Clear Water Station sa Sitio Maligaya. Hindi para magbenta, at hindi para manira. Nagbaba sila ng mga bagong tubo, semento, at isang heavy-duty filtration system.

Ipinagpagawa ni Ricardo ng bagong water pump ang sitio—mas malalim, mas malinis, at may libreng filter. At higit sa lahat, tinanggal niya ang semento na nagkukulong sa luma nilang poso.

Mula noon, hindi na “Water King” ang tawag kay Ricardo, kundi “Kuya Carding.” Madalas na siyang makita sa sitio, nakikipagkwentuhan, at umiinom ng tubig galing sa poso kasama ni Mang Selo—ang paalala na sa gitna ng uhaw, walang mayaman o mahirap, lahat tayo ay umaasa sa grasya ng kalikasan.