Bahagi 3

Lumuhod ako sa semento nang ilang segundo.

Manhid ang tuhod ko sa sakit.

Pero ang mensahe sa screen ang tuluyang gumising sa akin.

Hindi ito AI.

Hindi ito misunderstanding.

Hindi rin ito simpleng kayabangan ni Andrea.

Totoong nailipat ang ari-arian ko.

At alam iyon ni Paolo.

Pinulot ko ang phone ko, pinunasan ang alikabok sa screen, at tumayo.

Niyakap pa rin ni Paolo si Andrea.

Maya-maya, bumaba rin si Lorna mula sa isa pang sasakyan.

Karga niya ang batang si Nico.

Tiningnan niya ako na para bang ako ang may kasalanan.

—Mariel, ano ba ang ginagawa mo? Kung may problema sa pamilya, pinag-uusapan iyon sa loob ng bahay. Bakit kailangan mong ipahiya si Paolo sa kalye?

Tinitigan ko siya.

Dati, itinuring ko siyang parang tunay na ina.

Binilhan ko siya ng gamot.

Sinamahan ko siya sa check-up.

Buwan-buwan akong nagpapadala ng allowance.

Ibinigay ko pa sa kanya ang spare key ng bahay namin dahil akala ko pamilya siya.

Pero ngayon, karga niya ang anak ng kabit ng asawa ko, nakatayo sa harap ng ari-arian ko, at sinasabing ako ang nagpapahiya sa kanila.

Tinanong ko siya:

—Alam ninyo bang nagpakasal sila sa Cebu dalawang taon na ang nakalipas?

Iniwas ni Lorna ang tingin niya.

Iyon lang, sapat na.

Alam ko na ang sagot.

Karga ni Andrea ang anak niya. Nanginginig ang boses niya, pero puno ng panalo ang mga mata niya.

—Huwag mong pilitin si Mommy Lorna. Mahal niya ako dahil binigyan ko siya ng apo na lalaki. Ikaw, isang anak na babae lang ang naibigay mo, tapos ang hilig mo pang kumapit sa property at kumpanya. Sinong lalaki ang matutuwa sa ganoon?

Napatawa ako.

—Kaya kinuha ninyo ang ari-arian ko para gantimpalaan siya dahil nanganak siya ng lalaki?

Ngumisi nang madiin si Paolo.

—Tama na, Mariel. Dalawang commercial unit lang iyan. Hindi naman tayo naghihirap. Isipin mo na lang na regalo iyon kay Nico.

Tiningnan ko siya na parang hindi ko na siya kilala.

—Tayo?

Itinuro ko si Andrea.

—Aling tayo? Ang pamilyang palihim mong binuo sa Cebu? O ang pamilyang gumagamit ng ginto ng anak ko para sa anak ng kabit mo?

Nawalan ng pasensiya si Paolo.

—Huwag mong kalimutan, ako ang nagpapatakbo ng Santos Holdings ngayon. Kapag ipinagpatuloy mo ito, marami akong paraan para wala kang matira.

Pagkasabi niya noon, bumaba mula sa isang gray car ang abogado ko, si Attorney Ramirez.

Kasama niya ang dalawang assistant at isang lalaking naka-itim na suit na may dalang makapal na folder.

Pagkakita ni Paolo kay Attorney Ramirez, nagbago agad ang mukha niya.

—Attorney Ramirez? Bakit kayo nandito?

Hindi siya pinansin ni Attorney Ramirez.

Lumapit ito sa akin at bahagyang yumuko.

—Miss Mariel, gusto ba ninyong tumawag na kami ng police at barangay officials?

Sinabi ko:

—Tumawag kayo.

Nag-panic si Andrea.

—Bakit kailangan ng police? Family matter ito!

Lumingon ako sa kanya.

—Noong isinuot mo ang ginto ng anak ko, giniba mo ang unit ko, at gumamit ka ng pekeng dokumento para kunin ang property ko, tumigil na itong maging family matter.

Suminghal si Paolo.

—Huwag kang magsalita ng kung anu-ano sa harap ng abogado.

Binuksan ni Attorney Ramirez ang folder at naglabas ng ilang printed documents.

—Mr. Paolo, na-check na namin ang records sa Registry of Deeds. Ang transfer ng dalawang commercial unit ay ginawa gamit ang isang notarized Special Power of Attorney. Pero sa petsa at oras na sinasabing pinirmahan iyon ni Miss Mariel, nasa St. Luke’s siya kasama ang anak niya. May hospital CCTV, resibo ng gamot, at medical records.

Namuti ang mukha ni Paolo.

Mas mahigpit na niyakap ni Lorna ang bata.

Nagpatuloy si Attorney Ramirez.

—Bukod pa roon, ang notary public office na humawak sa dokumento ay may koneksyon sa isang dating empleyado ng Santos Holdings. Nasuspinde na ang taong iyon ngayong umaga dahil sa unauthorized access sa personal documents at scanned IDs ni Miss Mariel.

Tiningnan ko si Paolo.

—Paano mo nakuha ang pirma ko?

Hindi siya sumagot.

Pero biglang nagsalita si Lorna.

—Mariel, kadugo rin naman ng Reyes si Nico. Huwag ka namang masyadong malupit. Dalawang unit lang iyan. Ano bang masama kung ibigay sa bata? Si Mika, paglaki niyan at nag-asawa, mapupunta rin sa ibang pamilya.

Ang linyang iyon ang huling kutsilyong pumutol sa natitirang awa ko.

Lumapit ako kay Lorna.

—Hindi ibang pamilya si Mika. Ang ibang pamilya ay ang batang itinataas ninyo gamit ang perang ninakaw ninyo sa amin.

Sumigaw si Andrea.

—Tumahimik ka! Anak na lalaki ni Paolo ang anak ko!

Tiningnan ko ang batang karga ni Lorna.

Wala siyang kasalanan.

Alam ko iyon.

Pero ang mga matatandang nakapaligid sa kanya ang may sala.

Malamig kong sinabi:

—Kung anak ni Paolo si Nico, si Paolo ang bumuhay sa kanya. Hindi ako. Hindi ang anak ko. At lalong hindi ang ari-arian ko.

Dumating ang police at barangay officials makalipas ang sampung minuto.

Sa harap ng lahat, ibinigay ko ang screenshots, videos sa lugar, mga dokumentong dala ng abogado ko, at ang gintong pulseras na naagaw ni Paolo pero nahulog sa upuan ng SUV niya habang nagkakagulo.

Isa sa mga trabahador ang nagbigay rin ng pahayag.

Sabi niya, sinabi raw ni Andrea:

—Ayos na ang papeles. Asawa ko na ang bahala. Gibain ninyo na lahat.

Tinawagan din ng abogado ko ang dating tenant ng unit.

Pagdating niya, umiyak agad siya nang makita ako.

—Miss Mariel, akala ko po talaga ibinenta ninyo ang unit. Si Sir Paolo ang nagdala ng compensation agreement. Sabi niya may sakit daw kayo kaya siya ang authorized na pumirma.

Tinanong ko siya:

—May natanggap na ba kayong bayad?

Umiling siya.

—Wala pa po. Sabi niya, end of the month daw niya ise-send.

Tiningnan ko si Paolo.

Isang kasinungalingan ang tinakpan ng isa pang kasinungalingan.

Isang bitag ang dinugtungan ng isa pang bitag.

Hindi lang niya kinuha ang ari-arian ko para ibigay sa kabit niya.

Ginamit pa niya ang pangalan ko para paalisin ang tenant ko at gawing tapos na ang lahat bago ko pa malaman.

Noong gabing iyon, hindi ako umuwi sa bahay namin.

Dinala ko si Mikaela sa lumang bahay ng mga magulang ko sa Alabang.

Nang makita niya ang benda sa tuhod ko, natakot siya.

—Mommy, masakit po ba?

Niyakap ko siya.

—Kaunti lang, anak. Pero hindi na hahayaan ni Mommy na may kumuha ng gamit mo.

Yumakap siya sa leeg ko at mahina niyang tinanong:

—Ayaw po ba sa akin ni Lola kasi girl ako?

Napahinto ang paghinga ko.

Hindi ko akalaing naririnig ng limang taong gulang na bata ang mga bagay na pilit itinatago ng matatanda.

Hinaplos ko ang buhok niya.

—Hindi mo kasalanan iyon. Mali ang mga matatanda.

Kinabukasan, nagsampa si Attorney Ramirez ng civil at criminal complaint sa ngalan ko.

Na-seal ang dalawang commercial unit.

Agad na natigil ang renovation.

Na-freeze ang internal access ni Paolo sa Santos Holdings.

Ang tatay ko, na matagal nang nagretiro sa operasyon ng kumpanya, personal na dumalo sa board meeting.

Isang pangungusap lang ang sinabi niya:

—Ipinamahala ko ang kumpanya sa manugang ko, hindi ko ibinigay sa kanya para gawing bahay ng kabit.

Sa loob ng tatlong araw, tinanggal si Paolo bilang CEO.

Isa-isang in-audit ang suspicious transactions sa nakaraang dalawang taon.

May apatnapu’t dalawang transfer kay Andrea ang nakita.

Umabot iyon sa mahigit 15 milyong Philippine peso.

Kasama roon ang pera ng kumpanya, pera mula sa family account, at pera mula sa pagbenta ng bahagi ng gintong nakapangalan kay Mikaela.

Noong una, tumatawag pa si Lorna at umiiyak.

—Mariel, patawarin mo na si Paolo. Lahat naman ng lalaki nagkakamali. Gusto lang niya ng anak na lalaki.

Sinagot ko siya:

—Kung gusto ninyo ng anak na lalaki, kayo ang gumastos. Huwag ninyong gamitin ang pera ko.

Pagkatapos noon, blinock ko siya.

Hindi na rin nag-post si Andrea ng kahit anong pagyayabang.

Ang mga taong nang-insulto kay Mikaela online ay nagsimulang mag-delete ng comments.

Pero na-save ko na ang lahat.

Nagpadala ang abogado ko ng demand letter sa bawat account na nag-post ng picture ng anak ko.

May ilan na akala nila puwedeng magsalita ng kahit ano online, pero nang makatanggap sila ng legal notice, bigla silang nag-message at humingi ng tawad.

Hindi ako pumayag.

Hindi dahil maliit ang puso ko.

Kundi dahil hindi laruan ang anak ko na puwedeng yurakan ng matatanda para lang matawa ang internet.

Makalipas ang isang linggo, nakita ko ulit si Paolo sa opisina ng abogado.

Pumayat siya.

Magulo ang balbas niya.

Pula ang mga mata niya.

Pagkakita niya sa akin, agad siyang tumayo.

—Mariel, nagkamali ako. Naloko lang ako ni Andrea. Sabi niya kailangan lang niya ng pangalan para sa anak. Naging mahina lang ako.

Umupo ako sa tapat niya.

—Naloko ka niya hanggang sa nagpagawa ka ng pekeng Special Power of Attorney gamit ang pirma ko?

Hindi siya nakasagot agad.

—Pinilit din ako ni Mama. Sabi niya kailangan ng pamilya Reyes ng anak na lalaki.

Tiningnan ko siya at bigla akong natawa.

—Paolo, hanggang ngayon, sa mga babae mo pa rin ipinapasa ang kasalanan. Si Mama mo ang namilit. Si Andrea ang nanloko. Ako ang hindi marunong umunawa. Ikaw ano? Bata ka bang hinila lang papunta sa pagnanakaw?

Yumuko siya.

Matagal bago siya muling nagsalita.

—Ayokong makipaghiwalay. Mahal pa rin kita.

Inilapag ko sa mesa ang divorce at legal separation papers na pirmado ko na.

—Ang mahal mo ay ang ari-arian ko.

Napatingala siya bigla.

Nagpatuloy ako:

—Babalik sa akin ang dalawang commercial unit, ang ginto ni Mika, lahat ng perang kinuha mo, at ang full custody ng anak ko. Ikaw naman, humarap ka sa korte.

Nanginginig ang boses niya.

—Talaga bang itutulak mo ako sa wala?

Tiningnan ko siya sa huling pagkakataon.

—Hindi. Binabawi ko lang ang daang sinubukan mong nakawin sa amin ng anak ko.

Makalipas ang tatlong buwan, lumabas ang temporary court order.

Bumalik sa pangalan ko ang dalawang commercial unit.

Nabawi ang ilang piraso ng ginto, at ang hindi na makita ay ipinasok sa monetary compensation.

Inimbestigahan si Paolo dahil sa falsification of documents, estafa, breach of trust, at illegal transfer of property.

Nawala kay Andrea ang condo na tinitirhan niya dahil napatunayang binili iyon gamit ang perang ilegal na kinuha mula sa kumpanya.

Si Lorna ay lumipat sa bahay ng kapatid ni Paolo at hindi na naglakas-loob na humarap sa akin.

Ang dalawang commercial unit sa Tomas Morato, hindi ko na pinaupahan ulit.

Ang isa, ginawa kong maliit na children’s bookstore.

Ang isa naman, ginawa kong weekend art class para kay Mikaela at sa mga kaibigan niya.

Noong araw ng opening, nakasuot si Mikaela ng light yellow dress.

Nakatayo siya sa harap ng shop at napakaliwanag ng ngiti niya.

Tinanong niya ako:

—Mommy, akin na po ba ito someday?

Lumuhod ako sa harap niya para magpantay ang mata namin.

—Hindi, anak. Lugar ito na iingatan ni Mommy para sa iyo. Pero ang pinakamahalagang ibibigay ko sa iyo ay hindi bahay, hindi ginto, at hindi pera.

Tumagilid ang ulo niya.

—Ano po iyon?

Hinawakan ko ang kamay niya at tiningnan ang bagong wooden sign sa harap ng shop.

Walang pangalan ni Paolo roon.

Walang apelyidong Reyes.

May maliit lang na nakasulat:

“Casa ni Mika — isang lugar kung saan minamahal nang tama ang bawat bata.”

Ngumiti ako at sinabi:

—Iyon ay ang malaman mo na walang sinuman ang may karapatang gawing estranghero ka sa sarili mong buhay.