Muntik na akong mamatay sa allergy sa hipon, pero kinukulong ako ng sarili kong ina sa loob ng bahay.

Sabi niya nagkukunwari lang daw ako para makuha ang atensyon niya.

Nang tumawag ang ospital sa kalagitnaan ng gabi ay saka lang talaga nag-panic ang buong pamilya ko…

 

Sabi ng nanay ko, imposible raw na may Pilipinong lumaki malapit sa dagat na hindi nakakakain ng seafood.

 

Kaya para “gamutin ang pagiging pihikan” ko, sinimulan niyang lagyan ng hipon ang lahat ng pagkain ko.

 

Pancit canton na may dinurog na tuyong hipon.

 

Sinigang na niluto sa sabaw ng hipon.

 

Pati lugaw kapag may lagnat ako, nilalagyan niya ng pinulbos na hipon.

 

Dalawampu’t dalawang taon.

 

Tatlong beses akong naospital.

 

Minsan pa nga, nag-anaphylactic shock ako sa gitna ng isang mall sa Cebu City.

 

Pero hindi pa rin naniwala ang nanay ko.

 

Isa lang lagi ang sinasabi niya:

 

“Lahat ng babae nakakakain niyan. Ikaw lang ang sobrang maarte at mahina.”

 

Hanggang sa gabing iyon.

 

Kakauwi ko lang mula sa ospital matapos ma-confine dahil sa matinding internal bleeding dulot ng allergy ko, pero ang unang inilapag niya sa hapag ay isang mainit na seafood fried rice.

 

……

 

1

 

Paglabas pa lang ng amoy ng butter garlic at seafood, agad sumikip ang sikmura ko.

 

May halong maliliit na orange na hipon ang dilaw na kanin.

 

Hindi naman marami.

 

Pero kahit tingnan ko lang, para nang nasusunog ang lalamunan ko.

 

Lumabas ang nanay ko mula sa kusina na nakangiti pa.

 

“Fresh pa ’yang hipon. Kaninang madaling-araw ko pa binili sa Carbon Market.”

 

Nasa sala naman si Papa at nanonood ng TV.

 

Pagkarinig niya, lumingon siya sa akin.

 

“Kakagaling mo lang sa ospital. Kumain ka nang marami para lumakas.”

 

Natigilan ako sa harap ng hapag.

 

Masakit pa rin ang katawan ko dahil ilang araw akong naka-dextrose sa Chong Hua Hospital.

 

Tumingin ako kay Mama.

 

“Ma… malinaw naman po ang sinabi ng doktor.”

 

Biglang nawala ang ngiti niya.

 

“Ayan ka na naman?”

 

“Ako ang nagpalaki sa ’yo. Sa tingin mo hindi ko kilala katawan mo?”

 

“Napakasustansya ng hipon. Walang taong namamatay dahil lang diyan.”

 

Nanginginig kong kinuyom ang mga kamay ko.

 

Dalawampu’t dalawang taon.

 

Parang torture ang bawat pagkain sa bahay namin.

 

Kapag hindi ako kumain, iiyak si Mama.

 

Kapag sumagot ako, magagalit si Papa.

 

Kapag nagsuka ako, sasabihin nilang nag-aacting lang ako.

 

Umupo ako sa mesa.

 

Kumuha ng ibang ulam.

 

Maliban sa seafood fried rice.

 

“Ma, puwede bang ibang pagkain na lang?”

 

“Hindi puwede.”

 

Mabilis ang sagot niya.

 

“Lahat ng anak marunong kumain nang maayos. Ikaw lang ang nagpapahirap sa magulang mo.”

 

“Ako na nga itong gumigising nang alas-kuwatro para magbenta sa palengke, tapos aartehan mo lang ang pagkain?”

 

Naiinis na si Papa.

 

Kumuha siya ng malaking sandok ng fried rice at ibinagsak sa plato ko.

 

“Kainin mo!”

 

“Isang hipon lang ’yan kung makaasta ka parang lason.”

 

“Hanggang kailan kami mag-aadjust sa kaartehan mo?”

 

Nakatitig ako sa plato.

 

Diretsong umakyat sa ulo ko ang amoy ng seafood.

 

Kasabay no’n ang pagbuhos ng mga alaala.

 

Dose anyos ako noon.

 

Bigla akong hindi makahinga sa classroom matapos kumain ng tinapay na may shrimp spread.

 

Nangitim ang labi ko.

 

Nag-panic ang buong klase.

 

Pero kahit noon, nakikipagtalo pa rin si Mama sa doktor.

 

“Umaarte lang ’yan.”

 

Hanggang ngayon hindi pa rin siya naniniwala.

 

Dahan-dahan kong ibinaba ang kutsara.

 

Kinuha ko sa bag ang allergy test results, hospital bills, at mga litrato ng namamaga kong lalamunan sa ospital.

 

“Ma.”

 

“Paano kung ma-ICU na naman ako?”

 

Saglit na natigilan si Papa.

 

Pero si Mama, tinapunan lang ng tingin ang mga papel at malamig na tumawa.

 

“Pananakot lang ng mga doktor ’yan para kumita.”

 

“Ako ang nagsilang sa ’yo. Mas kilala kita kaysa sa kanila.”

 

Pagkasabi noon, kumuha siya ng isang malaking subo ng kanin at inilapit sa bibig ko.

 

“Buksan mo ang bibig mo.”

 

Umiwas ako.

 

Tumama ang kutsara sa pisngi ko at kumirot ang gilid ng labi ko.

 

Biglang tumayo si Papa at malakas na hinampas ang mesa.

 

“Nagpakumbaba na nga nanay mo, ano pa bang gusto mo?!”

 

“Isang subo lang ’yan! Mamamatay ka ba?!”

 

Umalingawngaw ang sigaw niya sa maliit naming bahay.

 

Sa labas, malakas nang bumabagsak ang ulan sa bubong na yero.

 

Tinitigan ko silang dalawa.

 

Ang isa ay sarili kong ina.

 

Ang isa ay sarili kong ama.

 

Pero sa mga tingin nila sa akin, para akong suwail na anak na kailangan nilang durugin ang loob.

 

Bigla akong nilamig.

 

2

 

Hindi pa rin ako kumain.

 

Pumasok ako sa kuwarto at nagkulong.

 

Hatinggabi.

 

Nauhaw ako kaya bumaba ako sa kusina.

 

Bukas pa rin ang ilaw.

 

Paglapit ko sa pintuan, narinig ko ang boses ni Mama habang may kausap sa telepono si Aling Linda, ang kaibigan niyang nagbebenta rin ng seafood sa palengke.

 

“Hinaluan ko ng sabaw ng hipon ang lugaw niya kanina.”

 

“Hindi naman namatay.”

 

“Sabi ko naman sa ’yo, nag-iinarte lang talaga ’yon.”

 

Parang nanigas ako sa kinatatayuan ko.

 

Tumawa si Aling Linda sa kabilang linya.

 

“Dapat kasi tinuturuan nang mabuti ang mga bata.”

 

“Anak ko dati allergic sa alimango, pero pinakain ko lang nang pinakain hanggang nasanay.”

 

“Huwag kang magpapadala sa drama.”

 

“Kapag masyadong bine-baby, lalong nagiging pasaway.”

 

Nanlamig ang mga kamay ko.

 

Ibig sabihin…

 

Hindi aksidente ang lahat.

 

Sinasadya ng nanay ko.

 

Sinasadya niyang lagyan ng hipon ang pagkain ko para “gamutin” ako.

 

Nanginginig ang buong katawan ko.

 

Napaatras ako pero aksidenteng nabangga ko ang pinto.

 

“Ano’ng ginagawa mo riyan?”

 

Mabilis na lumingon si Mama.

 

Saglit siyang natigilan.

 

Pero isang segundo lang.

 

Pagkatapos noon, muli siyang sumimangot.

 

“Mabuti nang narinig mo.”

 

“Bukas sisimulan kitang sanayin ulit.”

 

“Hindi puwedeng lahat sa bahay na ’to mag-adjust sa gawa-gawa mong sakit.”

 

Tinitigan ko siya.

 

Sa unang pagkakataon sa buong buhay ko…

 

Parang hindi ko na kilala ang babaeng nasa harap ko.

 

“Gusto mo ba talaga akong mamatay?”

 

Pagkasabi ko noon, biglang nagalit si Mama.

 

Malakas niyang ibinagsak ang sandok sa stainless na mesa.

 

“Ako pa ngayon ang mamamatay-tao?!”

 

“Buong buhay kitang pinalaki, tapos ganyan ang isusumbat mo?!”

 

Dahil sa ingay, bumaba si Papa mula sa kuwarto.

 

Pagkarinig niya sa nangyari, hindi man lang niya ako tinanong.

 

Diretso niya akong pinagalitan.

 

“Ginagawa lang ’yan ng nanay mo dahil nag-aalala siya sa ’yo.”

 

“Huwag kang bastos!”

 

Pagkatapos no’n, pinilit niya akong umupo sa hapag kahit dis-oras na ng gabi.

 

May isang mangkok ng mainit na lugaw sa harap ko.

 

Mukhang ordinaryo.

 

Pero pagyuko ko pa lang, naamoy ko na agad ang hipon.

 

Bigla akong napatingin kay Mama.

 

“Nilagyan mo ng hipon, ’di ba?”

 

“Wala.”

 

Mabilis niyang sagot.

 

Pero umiwas ang tingin niya.

 

Tumayo agad ako para umalis.

 

Pero hinawakan ni Papa ang balikat ko.

 

“Maupo ka.”

 

“Ngayong gabi kakain ka.”

 

Pumiglas ako.

 

“Hindi ko kaya!”

 

“Mamamatay talaga ako!”

 

“Tumahimik ka!”

 

Sigaw niya.

 

“Ginugulo mo ang buong bahay dahil lang sa kaartehan mong ’yan!”

 

Pagkatapos no’n, mahigpit niyang hinawakan ang dalawang kamay ko.

 

Habang si Mama…

 

Dahan-dahang lumapit hawak ang kutsara ng lugaw.

 

Isa.

 

Dalawa.

 

Tatlong hakbang.

 

Galit at matinding pagpipilit ang makikita sa mukha niya.

 

“Buksan mo ang bibig mo.”

 

Todo iling ako habang tumutulo ang luha ko.

 

Pero lalo lang siyang lumapit.

 

Palapit nang palapit ang amoy ng hipon.

 

Nagsimula nang mangati ang lalamunan ko kahit hindi ko pa natitikman.

 

At nang itapat na ni Mama ang kutsara sa bibig ko…

 

Biglang may malakas na kumatok sa pinto.

 

Sunod-sunod.

 

Parang desperado.

 

Isang babae ang sumisigaw habang bumubuhos ang ulan sa labas.

 

“Marites! Buksan mo ang pinto!”

 

“Patay na ang nanay ni Ben sa palengke!”

 

“Pinilit din niyang pakainin ng seafood ang anak niya dahil akala niya nagkukunwari lang ang allergy nito!”

Napatigil ang lahat sa loob ng bahay.

Pati si Papa ay napabitaw sa mga kamay ko.

Si Mama naman ay natigilan habang hawak pa rin ang kutsara ng lugaw.

Mabilis na binuksan ni Papa ang pinto.

Bumungad si Aling Mercy mula sa kabilang eskinita, basang-basa sa ulan at halos hindi makahinga sa kaiiyak.

“Patay na si Lina…”

“Hindi kinaya ng puso niya…”

Nanlaki ang mga mata ni Mama.

“Anong ibig mong sabihin?”

Humagulgol si Aling Mercy.

“Akala rin niya nag-iinarte lang si Ben!”

“Pinilit niyang pakainin ng crab soup kanina!”

“Nag-collapse ang bata!”

“Habang sinusugod sa ospital, si Lina naman ang inatake sa puso!”

Parang biglang nawala ang kulay sa mukha ni Mama.

Unti-unti niyang ibinaba ang kutsara.

Sa unang pagkakataon…

nakita kong natakot siya.

Tahimik ang buong sala.

Tanging malakas na ulan at hingal ni Aling Mercy lang ang maririnig.

Tumingin si Mama sa akin.

Pagkatapos sa lugaw.

Pagkatapos sa nanginginig kong mga kamay.

Pero kahit ganoon…

mahina pa rin niyang sinabi:

“Hindi puwedeng pareho sila ng kaso.”

Parang may kung anong naputol sa loob ko.

Dalawampu’t dalawang taon.

Tatlong beses akong muntik mamatay.

Dose-dosenang allergy tests.

Ilang doktor na ang nagsabi.

Pero mas pinili pa rin niyang paniwalaan ang sarili niya kaysa sa akin.

Tumayo ako nang dahan-dahan.

Masakit pa rin ang tiyan ko.

Mahina pa rin ang katawan ko.

Pero sa pagkakataong iyon, parang unang beses kong naramdamang wala na akong dapat ipaglaban pa sa bahay na iyon.

Tinanggal ko ang kamay ni Papa sa balikat ko.

“At kapag ako naman ang namatay?”

Mahinang tanong ko.

Walang sumagot.

Napatingin lang si Papa kay Mama.

At si Mama naman ay umiwas ng tingin.

Umakyat ako sa kuwarto.

Habang pababa ang ulan sa labas ng bahay namin sa Cebu, tahimik kong inilabas ang maliit na backpack ko mula sa ilalim ng kama.

Dalawang damit.

Mga gamot.

Allergy test results.

At kaunting perang naipon ko mula sa online sideline ko.

Hindi ko alam kung saan ako pupunta.

Ang alam ko lang…

kapag nanatili pa ako roon, balang araw totoong mamamatay ako.

Pagkababa ko ulit, nadatnan kong tahimik pa rin silang lahat.

Nakaupo si Mama sa mesa.

Hindi na niya ako pinigilan.

Siguro dahil sa balitang narinig niya.

O siguro dahil ngayon lang niya nakita na seryoso na talaga ako.

Huminto ako sa may pintuan.

“Ma.”

Dahan-dahan siyang napatingin sa akin.

Kapansin-pansin ang pamumutla ng mukha niya.

“Pagod na pagod na ako.”

Nanginig ang labi niya.

Pero bago pa siya makapagsalita, lumabas na ako ng bahay.

Malamig ang ulan.

Pero mas malamig ang pakiramdam ng maglakad palayo sa sariling pamilya.

3

Tatlong araw akong tumira sa maliit na apartment ng kaibigan kong si Carla malapit sa IT Park.

Doon ko unang naranasang kumain nang walang takot.

Walang pilitan.

Walang sigawan.

Walang magtatago ng hipon sa pagkain ko.

Unang gabi pa lang, umiyak ako habang kumakain ng simpleng itlog at fried chicken.

Tahimik lang akong pinanood ni Carla.

“Ganito pala pakiramdam ng normal na pagkain…”

Mahina kong sabi.

Doon tuluyang bumagsak ang lahat ng emosyon na dalawampu’t dalawang taon kong kinimkim.

Makalipas ang ilang araw, tumawag si Lola.

Mahina ang boses niya.

“Nasa ospital ang mama mo.”

Biglang bumigat ang dibdib ko.

“Ano pong nangyari?”

“Collapsed due to stress daw.”

Napapikit ako.

Hindi ko alam kung ano dapat kong maramdaman.

Galit?

Awa?

Pagod?

Pagdating ko sa ospital, nadatnan kong payat na payat si Mama sa higaan.

Parang ilang taon agad ang itinanda niya sa loob lang ng isang linggo.

Tahimik lang si Papa sa gilid.

Pagkakita nila sa akin, parehong namula ang mata nila.

Pero walang nagsalita agad.

Hanggang si Mama na mismo ang unang umiyak.

Mahina.

Paos.

Punong-puno ng guilt.

“Nakita ko…”

“Nakita ko ’yung video ni Ben.”

Napakunot-noo ako.

Lumapit si Papa at iniabot ang cellphone.

Isang CCTV footage mula sa barangay.

Makikita roon ang batang si Ben na hirap na hirap huminga habang pilit siyang sinusubuan ng nanay niya.

Parehong-pareho ng nangyari sa akin.

Parehong takot.

Parehong desperado.

Parehong walang makinig.

At ilang minuto matapos ang video…

dumating ang ambulansya.

Napaupo ako.

Nanlalamig ang mga daliri ko.

Habang si Mama ay tuluy-tuloy sa pag-iyak.

“Akala ko tama ako…”

“Akala ko pinapalaki ka lang naming matatag…”

“Hindi ko alam na ganoon na pala kalala…”

Unang beses ko siyang narinig magsalita nang ganoon.

Walang sigaw.

Walang galit.

Walang pangmamaliit.

Tanging pagsisisi lang.

Pero kahit ganoon…

masakit pa rin.

Dahil hindi isang beses nangyari iyon.

Hindi isang aksidente.

Dalawampu’t dalawang taon niya akong hindi pinaniwalaan.

Tahimik akong tumingin sa kanya.

“Ma.”

“Alam mo bang tuwing kakain ako sa bahay…”

“pakiramdam ko baka iyon na ’yung huling pagkain ko?”

Humagulhol siya lalo.

Tinakpan niya ang mukha niya habang nanginginig.

Kahit si Papa ay napaupo at napayuko.

Sa unang pagkakataon sa buhay ko…

nakita kong parehong durog ang mga magulang ko.

4

Makalipas ang isang buwan, hindi na ako bumalik sa bahay.

Nagtrabaho ako full-time online habang nagre-review para sa nursing board exam.

Si Carla ang tumulong sa akin sa lahat.

Unti-unti kong natutunang mabuhay nang hindi natatakot sa bawat subo.

Pero hindi rin tuluyang nawala si Mama.

Araw-araw siyang nagpapadala ng message.

Sa umpisa hindi ko sinasagot.

Pero hindi siya tumigil.

Hanggang isang araw…

nagpadala siya ng litrato.

Isang mahabang mesa.

Puno ng pagkain.

Pero walang seafood.

May maliit na note sa gitna.

“Lahat safe para sa ’yo. Tinuruan ako ng nutritionist.”

Biglang kumirot ang dibdib ko.

Pagkatapos no’n, nagsimula siyang mag-attend ng counseling kasama si Papa.

Doon lang namin nalaman na lumaki pala si Mama sa sobrang hirap.

Kapag may pagkain dati, bawal tumanggi.

Kapag ayaw mo kumain, sasabihin nilang walang utang na loob ka.

At dahil lumaki siyang ganoon…

akala niya ang pagpipilit ay paraan ng pagmamahal.

Hindi excuse iyon.

Pero kahit paano…

doon ko unang naintindihan kung bakit siya naging ganoon.

Makalipas ang anim na buwan, pumayag akong makipagkita sa kanila.

Sa isang maliit na restaurant sa may Lahug.

Pagdating ko roon, agad tumayo si Mama.

Halatang kabado.

Pag-upo ko, maingat niyang inilayo ang menu ng seafood sa harap ko.

“M-May allergy warning na rin ako lagi sa bag…”

mahina niyang sabi habang ipinapakita ang maliit na card tungkol sa shellfish allergy.

Natigilan ako.

“Kapag may handaan sa palengke, ako na mismo nagsasabi sa mga tao ngayon na seryoso ang allergy.”

“Tama ang mga doktor.”

“Tama ka.”

Namula agad ang mata niya.

“At sobrang mali ko.”

Tahimik akong nakatingin sa kanya.

Pagkatapos ng lahat…

iyon lang naman talaga ang gusto kong marinig buong buhay ko.

Hindi depensa.

Hindi galit.

Kundi paniniwala.

Dahan-dahan kong inabot ang baso ng tubig.

At sa unang pagkakataon matapos ang dalawampu’t dalawang taon…

nakahinga ako nang maluwag habang kumakain kasama ang pamilya ko.

Walang pilitan.

Walang takot.

At wala nang hipon na nakatago sa pagkain ko kailanman muli.