Dati, naniniwala akong imposibleng kumuha ng litrato ang boyfriend kong piloto habang nasa ere—hanggang sa isang araw

Dati, naniniwala akong imposibleng kumuha ng litrato ang boyfriend kong piloto habang nasa ere—hanggang sa isang araw, nakita ko ang daan-daang kuhang mula sa cockpit sa lihim na account ng matalik kong kaibigan. Pero ang talagang nagpalamig sa dugo ko ay ang sinabi niya pag-uwi.

Bahagi 1

Ang dalawang taong pinakapinagkakatiwalaan ko pala ang pinakamatagal na nagsinungaling sa akin

May hika na ako mula pagkabata.

Kaya bihira akong makabiyahe nang malayo, lalo na sa mga lugar na malamig o mataas ang altitude.

Nang ma-promote bilang captain si Gabriel Reyes, ang boyfriend ko, sa isang domestic airline sa Pilipinas, masaya kong sinabi sa kanya:

“Kapag lumipad kayo ulit sa Palawan o Batanes, kuhanan mo naman ako ng ilang litrato mula sa taas.”

Habang inaalis niya ang relo niya, bahagya siyang sumimangot.

“Hindi puwede.”

“Mahigpit ang regulations sa cockpit. Kapag naka-duty, bawal gumawa ng anumang bagay na makaka-distract sa paglipad.”

Ang best friend kong si Camille Santos, na nagtatrabaho noon sa ground operations sa Ninoy Aquino International Airport, ay agad ding kumampi sa kanya.

“Mika, huwag mong pahirapan si Gabriel.”

“Mahigpit talaga ang airlines. Isang report lang, puwedeng maapektuhan ang buong career niya.”

Naniwala ako.

Sobra akong naniwala na nahihiya pa akong isipin na naging demanding ako.

Mula noon, kahit gustong-gusto kong makakita ng mga litrato ng ulap at tanawin mula sa himpapawid, hindi ko na muling binanggit iyon kay Gabriel.

Hanggang sa gabing iyon.

Hindi sinasadyang nakita ko ang isang secret Instagram account ni Camille.

At doon…

Mahigit tatlong daang litrato ang kuha mula mismo sa cockpit.

Mga ulap na bumabalot sa Mayon.

Pulang-pulang sunset sa ibabaw ng Cebu.

Maliliit na isla ng Palawan na parang mga hiyas na nakakalat sa dagat.

May mga kuha pa ng Manila sa gabi, kumikislap sa ibaba na parang ilog ng mga ilaw.

Nakatulala lang ako sa screen.

Hindi dahil sa sobrang ganda ng mga litrato.

Kundi dahil sa kanang sulok ng bawat isa ay may parehong watermark.

Isang maliit na whale na may korona.

At sa ilalim nito, dalawang letra:

M&G.

Nanlamig ang mga kamay ko.

Ako ang gumawa ng watermark na iyon.

Tatlong taon na ang nakalipas, paulit-ulit akong kinulit ni Gabriel na gumawa ng espesyal na simbolo para sa mga personal niyang litrato.

Whale lang sana ang inilagay ko.

Pero niyakap niya ako mula sa likod at pinilit akong idagdag ang M&G.

Mika at Gabriel.

Ngumiti pa siya noon.

“Para alam ng lahat na may nagmamay-ari na sa akin.”

“Walang makakaagaw.”

Noon, tawang-tawa ako sa sinabi niya.

Ngayon, habang nakikita ko ang parehong marka sa mga larawan ni Camille, pakiramdam ko may humihigpit sa leeg ko.

Binuksan ko ang pinakabagong post.

Eight hours ago.

Caption:

“Cold captain, 6’1 × mataray na airport girl.”

Sa ibaba ay screenshot ng usapan nila.

Camille:

“PR315, land safely. Hinihintay pa kitang manlibre ng dinner.”

Gabriel:

“Copy that, ma’am.”

May kasama pang nakangiting emoji.

Siyam na litrato ang naka-upload.

Sunrise sa ibabaw ng dagat ng ulap.

Mga bundok na kulay lila sa malayo.

At isang tasa ng kape sa tabi ng flight controls.

Halos sumabog ang comment section.

“Grabe, magpakasal na kayo!”

“Pilot × airport girl, ibang klase talaga ang chemistry!”

“Sa reply pa lang ni kuya, halatang spoiled si ate.”

May nagtanong pa:

“Gaano na kayo katagal magkakilala?”

Sumagot si Camille:

“Matagal na.”

“May isang tao lang talagang napagitna sa amin noon.”

Parang may bumagsak sa dibdib ko.

Binasa ko ang kasunod.

“Pero nakaraan na iyon.”

“Ang mahalaga, sa huli, ang mga taong para sa isa’t isa, nagbabalikan din.”

Matagal akong nakatitig sa screen.

Ako ba ang taong sinasabi niyang nakisawsaw?

Si Camille ang best friend ko mula noong dose anyos kami.

Nagpapalitan kami ng damit.

Magkatabi kaming matulog.

Hinahati namin ang isang supot ng manggang hilaw na may bagoong pagkatapos ng klase.

Noong high school at unang umamin sa akin si Gabriel, si Camille pa nga ang humarang sa kanya sa labas ng school.

“Hoy, Gabriel.”

“Mahina ang katawan ni Mika.”

“Kapag pinaiyak mo siya, ako ang unang hahabol sa’yo.”

Sumimangot noon si Gabriel.

“Girlfriend ko siya. Alam ko kung paano siya aalagaan.”

Madalas silang mag-away.

Akala ko pa nga noon, ako lang ang dahilan kung bakit kaya nilang maupo sa iisang mesa nang hindi nagtatalo.

Pero ngayon…

Ako pala ang hadlang sa kanila?

Nag-scroll pa ako pababa.

May litrato ng magkaparehong bracelets sa Boracay.

May magkatabing tsinelas sa labas ng resort sa Siargao.

May dalawang cocktail sa tabing-dagat.

At may isang kamay ng lalaki na may suot na pamilyar na silver ring.

Regalo ko iyon kay Gabriel noong ika-tatlumpung birthday niya.

Parang hindi ko na naririnig ang electric fan sa sala.

Pintig na lang ng puso ko ang malinaw.

Sa bawat litrato, may bakas niya.

Pero ang pinakamasakit…

Lahat ng biyahe ay tumapat sa mga araw na sinabi ni Gabriel na may extra flight siya.

O training.

O kailangan niyang mag-overnight sa hotel na inarrange ng airline.

May litrato si Camille sa El Nido.

Caption:

“Tatlong flights na siya pero pinilit pa rin niya akong dalhin dito para manood ng sunset.”

Noong araw na iyon, sinabi ni Gabriel sa akin na sobrang pagod niya at gusto lang niyang matulog.

Ako pa ang nagpadala ng pagkain sa hotel niya.

May isa pang litrato ng sunrise sa Sagada.

Caption ni Camille:

“Sabi niya, kailangan ko raw makita ang sea of clouds dito kahit isang beses sa buhay.”

Napakagat ako sa labi hanggang malasahan ko ang dugo.

Halos ganoon din ang sinabi sa akin ni Gabriel noon.

“Kapag mas okay na ang health mo, dadalhin kita sa Sagada.”

Apat na taon akong naniwala.

Akala ko talaga hinihintay lang niyang gumaling ako.

Hindi pala.

Hindi niya ako hinihintay.

Nauna lang niyang dalhin ang ibang babae.

Biglang may notification sa Instagram.

Nag-post ulit ng story si Camille.

Isang pulang bracelet na may maliit na krus.

Caption:

“Binili niya para sa akin sa Basilica sa Cebu.”

“Sabi niya, para raw lagi akong safe.”

Tumingin ako sa sarili kong pulsuhan.

Wala.

Hindi ako kailanman binilhan ni Gabriel ng ganoon.

Hindi dahil gusto ko ng regalo.

Kundi dahil kahapon lang, nag-message ako sa kanya:

“Kung mapapadaan ka malapit sa Basilica, bilhan mo naman ako ng maliit na bracelet. Ang cute kasi.”

Ang sagot niya:

“Hindi kaya.”

“Full schedule.”

Napatawa ako.

Pero habang tumatawa, tuloy-tuloy na ang luha ko.

Tinawagan ko si Gabriel.

Tatlong ring.

Sumagot siya.

“Bakit?”

Mababa ang boses niya, parang nasa saradong lugar.

Tumingin ako sa oras.

5:40 PM.

Kaninang umaga, sinabi niyang delayed ang flight at alas-siyete pa sila makaka-land.

Pinilit kong maging normal ang boses ko.

“Nasaan ka?”

Tahimik siya nang dalawang segundo.

“Pauwi.”

“Hindi ba alas-siyete pa landing mo?”

“Nagbago ang schedule.”

“Maaga kaming nakarating.”

Mas hinigpitan ko ang hawak sa phone.

“Gabriel.”

“Hmm?”

“May gusto ka bang sabihin sa akin?”

Mas matagal ang katahimikan niya ngayon.

Naririnig ko halos ang sarili kong tibok ng puso.

Pagkatapos ay bumuntong-hininga siya.

“Mika, pagod ako.”

“Pag-uwi na lang natin pag-usapan.”

Bago tuluyang maputol ang tawag…

May narinig akong tawa ng babae sa background.

Mahina lang.

Pero kilalang-kilala ko.

Si Camille.

Halos dalawang oras akong nakaupo sa sofa.

Hindi na umiiyak.

Hindi nagme-message.

Hindi tumatawag.

Isa-isa ko lang binuksan ang stories ni Camille at kinuhanan ng screenshot.

Pagkatapos, inilagay ko ang lahat sa isang folder.

Ang pangalan:

Tama na.

Bandang alas-otso, bumukas ang pinto ng condo.

Si Camille ang unang pumasok.

Yumuko siya at hinubad ang sapatos na parang sarili niyang bahay.

“Mika? Nandito ka pala?”

Pagkatapos, lumingon siya sa taong nasa likod niya.

“Sabi ko sa’yo, baka hindi pa siya kumakain.”

Pumasok si Gabriel.

Suot pa niya ang pilot uniform at may bitbit na paper bag.

Natural na natural na kumuha si Camille ng tsinelas mula sa cabinet at iniabot iyon sa kanya.

Napakasanay ng kilos nila.

At sa sandaling iyon, kakaiba ang nangyari.

Bigla akong kumalma.

Tumingin si Gabriel sa bakanteng mesa.

“Hindi ka nagluto?”

Tumingala ako.

“Ng ano?”

Kumunot ang noo niya.

“Sabi mo gagawa ka ng chicken adobo.”

Ah.

Oo nga.

Nag-message ako sa kanya kaninang umaga.

Sinabi kong lulutuin ko ang paborito niya.

Maaga pa akong namalengke.

Na-marinate ko na ang manok.

Nabalatan ko na ang bawang.

Nakahanda na pati ang bigas.

Pero matapos kong makita ang account ni Camille…

Itinapon ko lahat sa basurahan.

Napansin ni Gabriel ang namumula kong mga mata at agad siyang lumapit.

“Umiyak ka?”

“Sino’ng may ginawa sa’yo?”

Hindi pa ako nakakasagot nang sumingit si Camille.

“Huwag kang ganyan tumingin kay Mika.”

“Madaling ma-stress ’yan.”

Lumapit siya at akmang hahawakan ang kamay ko.

Umatras ako.

Bahagya siyang natigilan.

Pagkatapos ay ngumiti.

“Bakit?”

“Galit ka dahil kumain muna kami?”

“Sorry ha, sobrang gutom ko kasi.”

“May pasalubong pa nga si Gabriel para sa’yo.”

Lumingon siya sa kanya.

“Ilabas mo na.”

Iniabot ni Gabriel sa akin ang paper bag.

Isang kahon ng otap.

“Para sa’yo.”

Tiningnan ko ang bag.

Pagkatapos ay naalala ko ang pulang bracelet sa kamay ni Camille.

Mahina akong nagtanong:

“Ito lang?”

Sumimangot si Gabriel.

“Ano pa ba ang gusto mo?”

Agad na tumawa si Camille.

“Naku, Mika.”

“Buong araw nang lumilipad si Gabriel pero naalala ka pa rin niyang bilhan.”

“Huwag ka nang masyadong demanding.”

Parang biro ang tono niya.

Pero bawat salita ay parang karayom.

“Dapat maintindihan mo.”

“Captain na si Gabriel ngayon.”

“Ang daming babaeng nagkakagusto sa kanya.”

“Kung lagi kang ganyan…”

Bahagya siyang yumuko, saka ngumiti.

“Paano kung mapagod talaga siya sa’yo balang araw?”

Tiningnan ko siya.

Sa unang pagkakataon sa mahigit sampung taon naming pagkakaibigan, parang estranghero ang babaeng nasa harap ko.

“Camille.”

“Ano?”

“Tinuturuan mo ba ako kung paano ko dapat panatilihin ang boyfriend ko?”

Nanigas ang ngiti niya.

Agad na sumingit si Gabriel.

“Mika.”

“Huwag kang magsalita nang ganyan.”

Napatawa ako.

“Ganyan paano?”

“Masakit pakinggan?”

Tiningnan ko siya nang diretso.

“O dahil siya ang pinoprotektahan mo?”

Nagbago ang mukha ni Gabriel.

Mabilis na sumabat si Camille.

“Grabe naman, bakit biglang ganito?”

“Mika, nag-o-overthink ka.”

Isiniksik niya ang kahon ng otap sa kamay ko.

“Sige na.”

“Kunin mo na.”

“Binili namin ni Gabriel para sa’yo.”

Tiningnan ko ang kahon.

Pagkatapos ay tumingin ako sa kamay niya.

Nandoon pa rin ang pulang bracelet.

Mahina kong tinanong:

“Paano naman ’yung bracelet?”

Biglang tumahimik ang buong sala.

Namumutla si Camille.

Tumingin sa akin si Gabriel.

“Anong bracelet?”

Binuksan ko ang phone ko.

Ipinakita ko ang story ni Camille.

“Ito.”

“’Yung sinabi mong wala kang oras bilhin para sa akin.”

“Pero may oras kang bilhan siya.”

Nanginig ang labi ni Camille.

“Mika, kasi…”

Nag-swipe ako sa susunod na picture.

Cockpit.

Whale watermark.

M&G.

“At ito?”

Biglang inagaw ni Gabriel ang phone ko.

Namuti ang mukha niya.

Tiningnan ko siya at dahan-dahang nagsalita.

“Sinabi mong violation ang pagkuha ng litrato habang naka-duty.”

“Sinabi mong hindi mo puwedeng gawin para sa akin.”

“Kung ganoon…”

“Bakit may mahigit tatlong daang litrato si Camille?”

Hindi siya sumagot.

Nag-swipe ulit ako.

Boracay.

Siargao.

Sagada.

“’Yung mga araw na sinabi mong naka-duty ka…”

“Kasama mo ba siya?”

Biglang umiyak si Camille.

“Mika, mali ang iniisip mo.”

“Hindi kami ganoon.”

Lumingon ako sa kanya.

“Kung hindi ganoon…”

“Ano kayo?”

Kinagat niya ang labi niya.

“Kami kasi…”

Biglang sumigaw si Gabriel.

“Tama na!”

Ibinato niya ang phone ko sa sofa.

Pagkatapos ay humakbang siya at tumayo sa harap ni Camille.

Parang reflex.

Parang sa lahat ng nangyari…

Siya pa rin ang unang kailangan niyang protektahan.

Nakatayo lang ako.

Tiningnan ako ni Gabriel na parang ako ang gumagawa ng gulo.

“Pinakialaman mo ang private account ni Camille?”

Akala ko mali ang narinig ko.

“Ano?”

“Tinatanong kita kung bakit mo siya ini-stalk.”

Napatawa ako nang malakas.

“Gabriel.”

“Ako ang sinisisi mo?”

Mariing napakuyom ang panga niya.

“Gusto ko lang na kumalma ka.”

“Walang ginawang mali si Camille.”

Tiningnan ko siya.

“Walang mali?”

“Oo.”

At saka niya sinabi ang mga salitang tuluyang nagpalamig sa buong katawan ko.

“Ang dapat humingi ng tawad ngayong gabi…”

Itinuro niya ako.

“…ikaw.”

“Mag-sorry ka kay Camille.”

Hindi pa ako nakakagalaw nang hilahin ni Camille ang manggas niya.

“Gabriel, tama na.”

“Huwag mong pilitin si Mika.”

Pero sa pulsuhan niya…

Kumikislap pa rin sa ilaw ang pulang bracelet na binili ng boyfriend ko para sa kanya.

At si Gabriel…

Nakatayo pa rin sa harap niya.

Parang ako ang nanggulo sa buhay nilang dalawa.

Malamig niyang inulit:

“Mika.”

“Humingi ka ng tawad sa kanya.”

Bahagi 2 — Ang Paghingi Ko ng Tawad ang Hindi Nila Inaasahan

“Humingi ka ng tawad sa kanya.”

Ilang segundo akong nakatitig kay Gabriel.

Pagkatapos…

Ngumiti ako.

Hindi iyong ngiting pilit kapag gusto kong itago ang sakit.

Kundi isang ngiting sobrang kalmado na biglang nawala ang galit sa mukha niya.

Lumapit ako kay Camille.

“Mika…” mahina niyang tawag.

Tumango ako.

“Sige.”

Napakurap si Gabriel.

Marahil inakala niyang sa wakas ay natauhan ako.

Huminga ako nang malalim at tumingin diretso kay Camille.

“Sorry.”

Nanlaki ang mga mata niya.

“Sorry dahil mahigit sampung taon kitang tinawag na best friend.”

Nawala ang kulay sa mukha niya.

“Sorry dahil noong wala kang pambayad sa dorm, ako ang nagsinungaling kay Mama para mapahiram kita.”

“Sorry dahil noong gusto mong mag-apply sa trabaho sa airport, ako ang nagpuyat para ayusin ang résumé mo.”

“At higit sa lahat…”

Tumingin ako sa pulang bracelet sa pulsuhan niya.

“Sorry dahil napakatagal bago ko napagtantong hindi mo pala gusto ang buhay ko.”

“Gusto mo lang ang lahat ng nasa loob nito.”

“Mika!”

Napataas ang boses ni Gabriel.

Pero hindi ko na siya tiningnan.

Kinuha ko ang phone ko mula sa sofa.

“Camille, burahin mo man ang account mo ngayong gabi, huli na.”

Ipinakita ko sa kanila ang folder.

Tama na.

“Naka-save lahat.”

Mga caption.

Mga petsa.

Mga litrato.

Pati screenshots kung saan malinaw na makikita ang cockpit habang nasa flight si Gabriel.

Biglang namutla si Gabriel.

“Mika, huwag mong idamay ang trabaho ko.”

Napatawa ako.

Iyon pala ang kinatatakutan niya.

Hindi mawala ako.

Kundi mawala ang trabaho niya.

Lumapit siya sa akin.

“Mika, makinig ka muna. Hindi mo naiintindihan—”

“Lumayo ka.”

Dalawang salita lang iyon.

Pero unang pagkakataon yata sa buong relasyon namin na hindi niya ako sinalungat.

“Hindi ko alam kung ano ang eksaktong nangyari sa inyong dalawa,” sabi ko.

“At sa totoo lang, ayoko nang malaman.”

“Dahil kahit sabihin ninyong walang nangyari…”

Itinaas ko ang phone.

“Tatlong daang kasinungalingan ang nandito.”

Tahimik si Gabriel.

Si Camille naman ay umiiyak na.

“Best friend mo ako…”

Mahina ang boses niya.

“Hindi mo naman talaga sisirain ang buhay namin dahil lang dito, ’di ba?”

Napatigil ako.

Buhay namin.

Hindi “buhay niya.”

Hindi “trabaho ni Gabriel.”

Kundi…

Buhay namin.

Napansin din iyon ni Gabriel.

Agad siyang lumingon kay Camille.

“Anong ibig mong sabihin?”

Pero huli na.

Nakatitig ako sa kanilang dalawa.

Biglang tumigil sa pag-iyak si Camille.

“Camille,” sabi ko.

“Gaano na katagal?”

Walang sumagot.

Kaya tumango ako.

“Okay.”

Hindi ko na kailangan ng sagot.

Pumasok ako sa kuwarto.

Narinig kong sumunod si Gabriel.

“Mika, anong ginagawa mo?”

Hinila ko palabas ang maleta sa ilalim ng kama.

Doon siya tuluyang nataranta.

“Hoy.”

“Mika.”

“Sandali.”

Binuksan ko ang cabinet at nagsimulang maglagay ng damit.

Hinawakan niya ang braso ko.

Mabilis kong binawi iyon.

“Walang hahawak sa akin.”

Parang tinamaan siya.

“Bahay natin ’to.”

“Hindi.”

Tumingin ako sa kanya.

“Condo mo ito.”

“Ang bahay, lugar kung saan ligtas ka.”

“Matagal na palang hindi ito bahay ko.”

Tahimik siyang napaatras.

Hindi ko dinala lahat.

Ilang damit.

Laptop.

Mga gamot.

Passport.

At ang maliit na kahong kinalalagyan ng mga dokumento ko.

Sa pinakailalim ng drawer, nakita ko ang framed photo naming tatlo noong graduation.

Ako sa gitna.

Si Camille sa kanan.

Si Gabriel sa kaliwa.

Pareho silang nakahawak sa balikat ko.

Napangiti ako nang mapait.

Hindi ko iyon isinama.

Paglabas ko, naghihintay pa rin sila sa sala.

“Mika, saan ka pupunta?” tanong ni Gabriel.

“Sa kapatid ko.”

“Hindi ka puwedeng umalis nang ganito.”

Tumingin ako sa kanya.

“Kanina gusto mong humingi ako ng tawad.”

“Ngayon ayaw mong umalis ako.”

“Ano ba talaga ang gusto mo, Gabriel?”

Hindi siya nakasagot.

Kinuha ko ang susi sa keychain ko.

Tinanggal ko ang susi ng condo at inilapag iyon sa mesa.

Kasabay noon, inalis ko rin ang singsing na ilang taon ko nang suot.

Hindi engagement ring.

Isang simpleng couple ring lang.

Pero dati, pakiramdam ko iyon ang simbolo ng hinaharap namin.

Inilagay ko iyon sa tabi ng susi.

“Hindi kita paghihigantihan.”

Mahina akong nagsalita.

“Hindi ko rin kayo sisiraan sa social media.”

Bahagyang nakahinga nang maluwag si Camille.

Pero agad kong idinugtong:

“Pero kung may nilabag kang safety regulations, Gabriel…”

“Hindi ako magsisinungaling para protektahan ka.”

Nanigas siya.

Binuksan ko ang pinto.

Sa likod ko, biglang sinabi ni Camille:

“Mika!”

Huminto ako.

“Kung aalis ka ngayon…”

“Nasa akin na si Gabriel.”

Marahil gusto niya akong saktan sa huling pagkakataon.

Marahil gusto niyang marinig akong umiyak.

Hindi ako lumingon.

Ngumiti lang ako.

“Camille.”

“Ang babaeng nanalo ay iyong nakakuha ng lalaking tapat.”

“At kung siya ang premyo mo…”

“Congratulations.”

Isinara ko ang pinto.

Sa loob ng elevator, saka lang ako nanghina.

Nanginginig ang mga kamay ko.

Parang wala akong maramdamang hangin.

Hinugot ko agad ang inhaler sa bag.

Isang puff.

Dalawa.

Huminga ako nang dahan-dahan.

Pagbukas ng elevator sa ground floor, tumunog ang phone ko.

Akala ko si Gabriel.

Pero isang email ang dumating.

Galing sa isang publishing company sa Makati na tatlong buwan ko nang hinihintay.

Binuksan ko iyon habang nanginginig pa ang mga daliri ko.

Congratulations, Ms. Mika Villanueva.

We would like to offer you the position of Senior Illustrator…

Napahinto ako sa gitna ng lobby.

Tatlong buwan na ang nakalipas, muntik ko nang tanggihan ang interview na iyon.

Dahil sabi ni Gabriel:

“Bakit kailangan mo pang mag-full-time? Okay naman tayo.”

Pero palihim pa rin akong nag-apply.

At ngayong gabing pakiramdam ko nawala sa akin ang buong buhay ko…

May isang pinto palang tahimik na bumukas.

Hindi ko napigilang umiyak.

Ngunit sa unang pagkakataon noong gabing iyon…

Hindi iyon luha para kay Gabriel.

Luha iyon para sa sarili ko.

Dahil sa wakas…

May pupuntahan pala ako.

Bahagi 3 — Sa Huling Paglipad, Ako Naman ang Pumili ng Sarili Kong Langit

Tatlong buwan matapos akong umalis sa condo ni Gabriel, hindi ko pa rin binubuksan ang folder na Tama na.

Hindi dahil nakalimutan ko na.

Kundi dahil hindi ko na kailangang saktan ang sarili ko araw-araw para patunayang niloko nila ako.

Nakatira na ako noon sa isang maliit na apartment sa Mandaluyong.

Hindi malaki.

Walang magandang city view.

Wala ring granite countertop tulad ng condo ni Gabriel.

Pero bawat gamit sa loob ay pinili ko.

Maging ang dilaw na tasa sa kusina.

Maging ang halaman sa bintana.

Maging ang kurtinang palaging sumasayaw kapag mahangin.

Sa unang pagkakataon pagkatapos ng maraming taon, may lugar akong hindi kailangang hingan ng permiso para maging sarili ko.

Tinanggap ko ang trabaho bilang Senior Illustrator.

Sa unang buwan, nahirapan ako.

May deadlines.

May revisions.

May mga araw na halos madaling-araw na ako nakakauwi.

Pero bawat sweldo, bawat compliment ng art director, bawat design na nakikita kong ginagamit sa totoong campaign…

Unti-unting ibinalik sa akin ang isang bagay na matagal kong nawala.

Kumpiyansa.

At saka ko napagtanto kung gaano kaliit ang mundo ko noong kami pa ni Gabriel.

Iniikot ko ang schedule ko sa flights niya.

Kinakansela ko ang plano kapag bigla siyang may free day.

Natutulog akong hawak ang phone kapag delayed ang landing niya.

At kapag may gusto akong gawin, lagi kong iniisip:

Okay kaya ito kay Gabriel?

Ngayon, ang una kong tanong ay:

Gusto ko ba ito?

Hindi naging mabilis ang paghilom.

May mga gabi pa ring nagigising ako at naiisip kung alin sa mga alaala namin ang totoo.

May mga pagkakataong napapadaan ako sa airport at naninikip ang dibdib ko kapag nakakakita ng pilot uniform.

At minsan, kapag may notification ang Instagram, bumabalik sa isip ko ang pulang bracelet ni Camille.

Pero sa therapy, natutunan kong hindi ko kailangang makuha ang lahat ng sagot para makapagpatuloy.

Hindi ko kailangang malaman kung kailan sila unang nagsinungaling.

Hindi ko kailangang malaman kung sino ang unang umamin.

Hindi ko kailangang malaman kung naging pisikal ba ang relasyon nila habang kami pa.

Ang alam ko lang…

Kapag ang isang tao ay paulit-ulit kang ginagawang tanga, hindi mo kailangang hintayin ang pinakamasamang ebidensya bago umalis.

Isang hapon, habang nasa office ako, tumawag ang hindi kilalang numero.

Hindi ko sana sasagutin.

Pero tatlong beses itong tumawag.

“Hello?”

“Mika?”

Nanigas ako.

Si Gabriel.

Iba ang boses niya.

Pagod.

Paos.

“Maaari ba tayong mag-usap?”

“Wala tayong pag-uusapan.”

“Mika, please.”

Papatayin ko na sana ang tawag nang sabihin niya:

“Suspended ako.”

Napahinto ako.

Ayon sa kanya, may anonymous report na natanggap ang airline tungkol sa cockpit photos.

May internal investigation.

Nakita rin ang ilang uploads ni Camille.

May mga litrato raw na maaaring kuha habang critical phase of flight, bagay na seryosong tinitingnan ng kumpanya.

“Mika, hindi ikaw ang nag-report, alam ko.”

Hindi ako sumagot.

Hindi talaga ako iyon.

Hindi ko ipinadala ang screenshots kahit kanino.

Kalaunan, nalaman kong isa pala sa followers ni Camille ang nagpadala ng screenshots matapos nitong makita ang aircraft details sa ilang post.

“Mika…”

Bumagsak ang boses ni Gabriel.

“Iniwan ako ni Camille.”

Hindi ko inaasahan iyon.

Pero wala akong naramdamang saya.

Wala ring lungkot.

Parang balita tungkol sa taong matagal ko nang hindi kilala.

“Ano’ng gusto mong gawin ko?”

“Wala.”

Huminga siya nang malalim.

“Gusto ko lang sabihin…”

“Sorry.”

Tahimik ako.

“Ilang buwan kong sinisisi ka,” patuloy niya.

“Akala ko selosa ka.”

“Akala ko kaya kong kontrolin lahat.”

“Pero noong umalis ka…”

Naputol ang boses niya.

“Doon ko lang naintindihan na matagal na pala kitang tinatrato na parang siguradong nandiyan ka.”

Napasandal ako sa upuan.

Dati, ito ang hinihintay kong marinig.

Isang paghingi ng tawad.

Isang pag-amin.

Isang senyales na alam niyang nasaktan niya ako.

Kung narinig ko iyon noong gabing umalis ako, baka bumalik ako.

Pero ngayon…

Wala na.

“Gabriel.”

“Hmm?”

“Pinapatawad na kita.”

Natahimik siya.

Narinig kong bumilis ang paghinga niya.

“Mika…”

“Pero hindi ibig sabihin noon na babalik ako.”

Mas matagal ang katahimikan.

“May iba ka na ba?”

Napangiti ako.

Iyon pa rin pala ang unang iniisip niya.

“Hindi mahalaga.”

“Ang mahalaga, wala na akong ikaw.”

Pinatay ko ang tawag.

At hindi na siya muling tumawag.

Tungkol naman kay Camille…

Isang taon bago kami muling nagkita.

Hindi planado.

May exhibit ang publishing company namin sa isang hotel sa Pasay.

Pagkatapos ng event, lumabas ako para maghintay ng Grab.

Doon ko siya nakita.

Nakatayo sa kabilang bahagi ng lobby.

Mas maikli na ang buhok niya.

Wala na ang pulang bracelet.

Nagkatitigan kami.

Akala ko iiwas siya.

Pero lumapit siya.

“Mika.”

“Camille.”

Hindi ko siya tinawag na Cam.

Dati, iyon ang tawag ko sa kanya.

Parang napansin niya.

“Ang ganda mo.”

“Salamat.”

Tahimik kami.

Pagkatapos ay bigla siyang ngumiti nang mapait.

“Hindi kami nagtagal ni Gabriel.”

“Alam ko.”

Nagulat siya.

“Sinabi niya?”

“Hindi.”

“May mga kaibigan pa rin tayong pareho.”

Tumango siya.

“Pagkatapos mong umalis, akala ko magiging masaya na ako.”

“Akala ko…”

Napatawa siya nang mahina.

“Akala ko nanalo ako.”

Hindi ako nagsalita.

“Pero iba pala kapag wala ka na sa gitna.”

Tumingin siya sa sahig.

“Wala nang kailangang patunayan.”

“Wala nang kailangang agawan.”

“Doon ko nakita kung gaano kami kasama sa isa’t isa.”

Napatingin siya sa akin.

“Alam kong wala akong karapatang humingi ng tawad.”

“Pero sorry.”

Sa loob ng maraming taon, inisip kong kapag dumating ang araw na iyon, gusto kong makita siyang magsisi.

Gusto kong maramdaman niyang mas masakit ang dinanas niya kaysa sa akin.

Pero habang nakatayo siya sa harap ko…

Wala akong ganoong pagnanais.

Pagod na akong dalhin ang galit.

“Kilala mo ba kung ano ang pinakamasakit?” tanong ko.

Napaluha siya.

“Ano?”

“Hindi si Gabriel.”

“Hindi rin iyong mga litrato.”

“Ang pinakamasakit…”

“Kapag may magandang nangyari sa akin noon, ikaw ang una kong gustong tawagan.”

Napapikit siya.

Tumulo ang luha niya.

“At noong ikaw ang dahilan kung bakit gumuho ang buhay ko…”

“Wala akong best friend na matatawagan.”

Tinakpan niya ang bibig niya.

“Mika…”

“Pinapatawad kita, Camille.”

Napatingin siya agad.

“Pero hindi na tayo babalik sa dati.”

Tumango siya habang umiiyak.

“Naiintindihan ko.”

At iyon ang huling beses naming nag-usap.

Hindi dramatic.

Walang sigawan.

Walang sampalan.

Walang paghihiganti.

Minsan pala, ang tunay na pagtatapos ay hindi kapag nakaganti ka.

Kundi kapag kaya mo nang tumingin sa taong sumira sa iyo…

At wala ka nang gustong kunin pabalik.

Lumipas pa ang dalawang taon.

Sa panahong iyon, maraming nagbago.

Na-promote ako bilang creative lead.

Nagkaroon ako ng sarili kong maliit na illustration studio sa weekends.

At higit sa lahat…

Mas naging maayos ang kalusugan ko.

Hindi nawala ang hika ko.

Pero sa tulong ng doktor, regular na gamot, at mas maayos na lifestyle, mas marami na akong nagagawa.

Isang araw, ipinatawag ako ng boss namin.

May project daw para sa tourism campaign.

Batanes.

Napangiti ako nang makita ko ang brief.

Batanes.

Isa sa mga lugar na dati kong hinihintay dalhin ako ni Gabriel.

“Can you travel?” tanong ng boss ko.

Dati, awtomatiko sana akong sasagot:

Hindi kaya ng katawan ko.

Pero naalala ko ang sinabi ng pulmonologist ko sa huling checkup.

Puwede.

Basta maayos ang preparation.

Basta dala ang gamot.

Basta hindi ako pabaya.

Kaya sa unang pagkakataon…

Sinabi ko:

“Yes.”

Kinabukasan, nag-book ako ng ticket.

Hindi business class.

Hindi espesyal na flight.

Regular na upuan lang sa tabi ng bintana.

Pag-upo ko sa eroplano, bahagyang nanginginig ang kamay ko.

Hindi dahil sa takot sa paglipad.

Kundi dahil sa bigat ng alaala.

Nang magsara ang pinto ng cabin, isinandal ko ang ulo ko sa bintana.

May lalaking nakaupo sa kabilang aisle na napansin yata ang kaba ko.

“First time?” tanong niya.

Napangiti ako.

“Parang ganoon na nga.”

“Takot ka?”

Nag-isip ako.

Pagkatapos ay umiling.

“Hindi na.”

Siya si Adrian Navarro, isang documentary photographer na kasama rin pala sa tourism campaign.

Hindi ko alam noon na magiging mahalaga siya sa buhay ko.

Sa unang meeting namin, hindi siya charming.

Hindi rin siya mysterious.

At lalong hindi siya iyong tipong kailangan kong hulaan kung ano ang iniisip.

Kapag busy siya, sinasabi niyang busy siya.

Kapag may ayaw siya, sinasabi niya.

Kapag gusto niya akong makita…

Diretso niyang sinasabi:

“Mika, libre ka sa Sabado? Gusto kitang yayain mag-kape.”

Walang mind games.

Walang secret accounts.

Walang pangakong kailangang hulaan kung totoo.

Kaya siguro noong una, nanibago ako.

Akala ko boring.

Hanggang sa napagtanto ko…

Hindi pala boring ang katahimikan.

Safe pala iyon.

Unti-unti kaming naging magkaibigan.

Pagkatapos ng walong buwan, saka lang niya ako niligawan.

Hindi niya ako minadali.

Nang ikuwento ko ang tungkol kay Gabriel at Camille, hindi niya sinabi:

“Hindi ako ganoon.”

Sa halip, sinabi niya:

“Hindi mo kailangang paniwalaan agad ang kahit anong sabihin ko.”

“Hayaan mong actions ko ang magpatunay.”

At ginawa niya.

Isang taon pagkatapos noon, bumalik kami sa Batanes.

Hindi para sa trabaho.

Para sa sarili namin.

Umaga noon nang umakyat kami sa Marlboro Hills.

Mahangin.

Malamig.

Pero malinaw ang langit.

Dala ko ang inhaler ko.

Dala rin ni Adrian ang camera niya.

Pagdating namin sa tuktok, unti-unting sumilip ang araw sa likod ng mga burol.

Parang ginintuang tela ang liwanag sa damuhan.

Napatigil ako.

Dati, hinihingi ko lang ang ganitong tanawin sa isang litrato.

Dati, akala ko hanggang screen lang ang kaya kong makita.

Ngayon…

Nakatayo ako mismo sa loob nito.

“Mika.”

Lumingon ako.

Nakatutok sa akin ang camera ni Adrian.

“Picture?”

Napatawa ako.

“Akala ko landscape photographer ka?”

“Mas maganda subject ko ngayon.”

“Corny.”

“Effective naman.”

Tinakpan ko ang mukha ko habang tumatawa.

Click.

Kinuha niya ang litrato.

Pagkatapos ay ibinaba niya ang camera.

“May regalo ako sa’yo.”

“Ano?”

May inilabas siyang maliit na envelope mula sa bag.

Pagbukas ko…

Isang printed photo.

Ako.

Nakatayo sa airport window noong unang biyahe namin.

Nakatingin sa runway.

Sa ibaba ng litrato ay may maliit na drawing.

Isang whale.

Napahinto ako.

Pero walang korona.

Walang M&G.

Sa halip, may nakasulat na isang salita:

Mika.

Napatingin ako sa kanya.

“Bakit whale?”

“Dati mong sinabi na paborito mong iguhit iyon.”

Napangiti ako.

“Hindi mo lalagyan ng initials natin?”

Umiling siya.

“Bakit?”

Lumapit siya sa tabi ko.

Doon, sa ilalim ng malawak na langit ng Batanes, sinabi niya:

“Dahil hindi kita pag-aari.”

“Hindi mo kailangan ng pangalan ko para maging buo ang isang bagay na ginawa mo.”

Hindi ko napigilan ang luha ko.

Agad siyang nataranta.

“Hoy, bakit ka umiiyak? Mali ba sinabi ko?”

Tumawa ako habang pinupunasan ang mukha ko.

“Hindi.”

“Tama lang.”

Hinawakan niya ang kamay ko.

Hindi mahigpit.

Hindi parang pagmamay-ari.

Parang tanong.

At ako ang pumili kung hahawakan ko rin siya.

Kaya ginawa ko.

Sa ibaba namin, walang katapusang berde ang mga burol.

Sa malayo, kumikislap ang dagat.

At sa unang pagkakataon sa buhay ko…

Hindi ko naisip kung ano kaya ang hitsura ng mundo mula sa cockpit.

Hindi ko naisip kung anong litrato ang kayang kunan ng ibang tao para sa akin.

Dahil naroon na ako.

Nakikita ko iyon gamit ang sarili kong mga mata.

Makalipas ang ilang buwan, nag-propose si Adrian.

Walang crowd.

Walang photographer.

Walang viral video.

Nasa maliit lang kaming café sa Quezon City kung saan kami unang nag-date.

Inilapag niya ang simpleng singsing sa mesa at sinabi:

“Mika, ayokong mangakong hinding-hindi kita masasaktan.”

“Hindi ko kayang ipangako iyon.”

“Pero maipapangako kong hindi kita gagawing tanga.”

“Kapag may problema, sasabihin ko.”

“Kapag natatakot ako, sasabihin ko.”

“At araw-araw, kung papayag ka…”

“Pipiliin kita.”

Umiyak ako bago pa niya matapos.

At siyempre…

Sinabi kong oo.

Sa kasal namin, walang engrandeng venue.

Malapit lang sa dagat.

Naroon ang pamilya ko.

Mga kaibigan kong nanatili noong pinakamahirap ang lahat.

Mga katrabahong naging bagong tahanan ko.

Hindi inimbitahan si Gabriel.

Hindi rin si Camille.

Hindi dahil galit pa ako.

Kundi dahil may mga taong bahagi ng dahilan kung bakit ka lumakas…

Pero hindi ibig sabihin noon ay kailangan pa rin silang maging bahagi ng saya mo.

Bago magsimula ang ceremony, ipinakita sa akin ng kapatid ko ang phone niya.

“May message para sa’yo.”

Isang unknown number.

Isang linya lang.

Masaya akong nakita mong muli ang sarili mong langit. Congratulations, Mika. — C

Matagal kong tiningnan ang mensahe.

Pagkatapos ay ngumiti ako.

Hindi ako sumagot.

Binura ko rin iyon.

Hindi dahil masakit.

Kundi dahil tapos na.

Nang maglakad ako papunta kay Adrian, humihip ang hangin mula sa dagat.

Sa unang hanay, umiiyak si Mama.

Ngumiti si Adrian nang makita ako.

At sa sandaling iyon, naalala ko ang gabing umalis ako sa condo na may isang maleta at inhaler sa kamay.

Akala ko noon, iyon na ang pinakamasamang gabi ng buhay ko.

Hindi ko alam…

Iyon pala ang unang gabi ng buhay na tunay na akin.

Marami akong nawala.

Isang boyfriend.

Isang best friend.

Isang kinabukasang matagal kong inakala na sigurado na.

Pero kapalit noon…

Nahanap ko ang sarili ko.

At minsan pala, kapag may dalawang taong sabay kang pinagtaksilan, hindi ibig sabihin na dalawang beses kang natalo.

Minsan…

Iyon lang ang paraan para sabay na maalis sa buhay mo ang dalawang taong matagal nang humahadlang sa pintong dapat sana ay binuksan mo para sa sarili mo.

Dati, hinihiling ko kay Gabriel na kunan ako ng litrato ng mundo mula sa langit.

Ngayon, sa tuwing sumasakay ako ng eroplano, ako na mismo ang nasa tabi ng bintana.

Ako ang kumukuha ng litrato.

Ako ang pumipili kung saan pupunta.

At sa bawat ulap na dumaraan sa labas, iisa na lang ang naiisip ko:

Buti na lang…

Hindi ako humingi ng tawad.