Sa Harap ng Board at Buong Pamilya, Ginamit Ko ang...

Sa Harap ng Board at Buong Pamilya, Ginamit Ko ang Kanilang Sariling Kasunduan Para Bawiin ang Pangalan, Anak, at Buhay Ko Muli

Bahagi 3: Sa Harap ng Board at Buong Pamilya, Ginamit Ko ang Kanilang Sariling Kasunduan Para Bawiin ang Pangalan, Anak, at Buhay Ko Muli

Hindi ako umuwi upang magtago.

Dumiretso ako sa lumang printing shop ni Papa sa Sampaloc.

Nasa labas ang dalawang lalaking nakaamerikana. May dala silang sobre, business cards at nakahandang mga salitang “cooperation,” “internal review” at “confidential matter.”

Ngunit nang dumating ako kasama si Janelle, nawala ang kumpiyansa sa kanilang mga mukha.

—Hindi namin inaasahang kasama ninyo si Mrs. Alcantara.

—Hindi rin ninyo inaasahang may dala siyang mga resibo, sagot ko.

Hindi ko tinanggap ang notice nang walang abogado.

Tinawagan ko si Atty. Isabel Sison, dating kaklase ko sa kolehiyo at ngayo’y gumagawa ng commercial fraud at labor cases. Hindi kami matalik na magkaibigan, ngunit ilang beses ko na siyang natulungan mag-review ng procurement records para sa kanyang mga kliyente.

Dumating siya makalipas ang apatnapung minuto.

Binasa niya ang notice at saka tumingin sa dalawang lalaki.

—Hindi ito subpoena. Hiling lamang ito ng pribadong kumpanya. Hindi ninyo maaaring pilitin ang kliyente ko na magbigay ng pahayag nang walang kumpletong dokumento ng inyong audit.

—Kailangan lang naming linawin—

—Mas malinaw kung ibibigay ninyo ang full transaction ledger, vendor accreditation file at authorization records na sinasabing pirmado niya.

Walang naibigay ang dalawang lalaki.

Umalis sila na mas tahimik kaysa pagdating.

Pagkasara ng pinto, umupo si Papa sa lumang monoblock chair.

Payat na siya kumpara noong malakas pa siyang magbuhat ng mga kahon ng papel. Nanginginig ang kaliwang kamay niya mula nang ma-stroke noong nakaraang taon.

—Anak, ginamit ba nila ang tindahan natin?

—Ginamit nila ang pangalan, Pa. Pero hindi ko hahayaang tayo ang managot.

Tahimik siyang tumingin kay Janelle.

Kilala niya ito.

Ilang Pasko rin itong kumain sa mesa namin.

—Ikaw ba ang asawa ni Adrian?

Napayuko si Janelle.

—Opo.

Huminga nang malalim si Papa.

—Marami pala akong hindi alam sa batang pinalaki ko.

Hindi ko kayang tingnan ang sakit sa mukha niya.

Si Papa ang nagbayad ng tuition ni Adrian sa community college nang walang kakayahang bilhan ako ng bagong laptop.

Si Papa ang nagturo rito kung paano makitungo nang maayos sa kliyente.

Kapag tinatanong noon ni Adrian kung paano siya makakabawi, iisa ang sagot ni Papa.

“Kapag ikaw naman ang may kakayahang tumulong, huwag mong isara ang pinto.”

Hindi lamang niya isinara ang pinto.

Ginamit niya ang bahay namin bilang pagtataguan.

—May itatago akong matagal nang hindi ko nabubuksan, sabi ni Papa.

Pumunta siya sa likod ng shop at inilabas ang lumang external hard drive.

—Lahat ng print jobs natin, may backup. Kahit hindi nabayaran, hindi ko agad binubura.

Dalawang taon bago ang pekeng kasal namin, may malaking rush order na ipinagawa ang isang events company na konektado sa Alcantara.

Marriage forms.

Supplier accreditation documents.

Board resolutions.

Mga blankong authorization letter.

May folder na pinangalanang MV-Signature Samples.

Nang buksan namin iyon, naroon ang scan ng passport ko, driver’s license, tax identification card at tatlong bersiyon ng pirma ko.

Ang mga dokumentong ibinigay ko kay Adrian upang “ihanda ang kasal.”

Nandoon din ang email instruction mula sa assistant ni Celeste.

“Please ensure signature consistency across all forms. Ms. Villanueva must appear as the beneficial owner.”

Napahawak si Isabel sa mesa.

—Ito ang nag-uugnay sa fake wedding at sa ghost supplier.

—Sapat ba ito para mapatunayan na wala akong kinalaman?

—Malakas, pero kailangan natin ng orihinal na metadata, payment trail at taong handang magsalita.

Tumingin kaming lahat kay Janelle.

Namula ang kanyang mga mata.

—Magsasalita ako.

—Kapag ginawa mo iyon, mawawala ang panaderya mo, sabi ko.

—Alam ko.

—Maaari ka ring kasuhan.

—Alam ko rin.

—Bakit ngayon?

Tumingin siya sa peklat sa braso ko.

—Dahil noong iniligtas mo ako, wala kang tinanong kung may maibabayad ako. Ngayon lang ako nagkaroon ng pagkakataong pumili sa pagitan ng takot at tamang gawin.

Hindi ko siya pinatawad.

Ngunit tinanggap ko ang affidavit niya.

Sa loob ng sumunod na limang araw, hindi ako nakatulog nang maayos.

Habang sumasakit ang balakang ko at nasusuka ako sa madaling-araw, sinusuri namin ang bawat dokumento.

Lumabas sa bank records na ang pera mula sa relocation fund ay dumaan sa tatlong supplier.

Isa roon ang pekeng kumpanya gamit ang pangalan ni Papa.

Mula roon, ipinadala ang pera sa panaderya ni Janelle, sa isang luxury events company, at sa personal foundation ni Celeste.

May ₱800,000 ding inilabas isang araw bago kami nagkita sa café.

Ang description sa transaction ay “medical settlement—MV.”

Ako iyon.

Hindi pala sariling pera ni Celeste ang inihagis niya sa harap ko.

Pera iyon ng mga pamilyang mawawalan ng bahay dahil sa proyekto nila.

Hindi lang niya gustong burahin ang anak ko.

Ginamit pa niya ang pondong para sa mga maralitang pamilyang ililipat sa relocation site.

Nakipag-ugnayan si Isabel sa independent director ng Alcantara Corporation, si Atty. Benjamin Lacuesta, na namumuno sa audit committee.

Hindi namin agad ibinigay ang lahat.

Tatlong dokumento lamang ang ipinadala namin: ang email instruction tungkol sa pirma ko, isang bank transfer mula sa relocation fund patungo sa foundation ni Celeste, at ang affidavit ni Janelle.

Makalipas ang dalawang oras, tumawag si Benjamin.

—May annual board and bondholders’ presentation kami sa BGC sa susunod na linggo. Kapag totoo ang mga ito, kailangan ninyo roong humarap.

—Nandoon ba ang pamilya Alcantara?

—Lahat sila.

Bago ang meeting, ginawa ko ang bagay na hindi nila inaasahan.

Tinawagan ko ang family lawyer na ilang araw nang naghahabol sa akin.

—Handa na akong tanggapin ang settlement.

Biglang bumait ang boses niya.

—Matalino pong desisyon iyan.

—Pero gusto kong malinaw ang lahat sa kasulatan.

—Anong mga kondisyon?

—Na kinikilala nilang may relasyon kami ni Adrian. Na buntis ako sa anak niya. Na walang bisa ang seremonyang ipinagawa nila. At na kapalit ng pera, titigil ako sa anumang reklamo tungkol sa pekeng kasal at sa mga dokumentong ginamit ang pangalan ko.

Nag-atubili siya.

—Napakaraming detalye niyan.

—Kung gusto ninyong pumirma ako ng waiver, gusto ko ring protektado ako.

Kinagabihan, dumating ang draft settlement.

Hindi nila ginamit ang salitang “fraud.”

Ngunit nakasulat doon na ang “private ceremonial union” namin ni Adrian ay hindi rehistrado.

Nakasulat ding hindi ako maaaring maghabol bilang asawa.

May clause na nagbabawal sa akin na kuwestiyunin ang paggamit ng Villanueva Print and Packaging Services sa mga transaksyon ng kumpanya.

At may probisyong nagsasabing matatanggap ko ang walong daang libong piso matapos magsumite ng medical certification na wala na ang pagbubuntis.

Binasa iyon ni Isabel nang dalawang beses.

—Sila mismo ang nagbigay sa atin ng dokumentong nag-uugnay sa pagbubuntis, pekeng kasal at supplier scheme.

—Masyado silang kampante, sabi ko.

—Hindi. Masyado silang sanay na walang tumatanggi.

Hindi ko pinirmahan ang settlement.

Ngunit sumagot ako sa email.

“Handa akong pumunta sa BGC upang tapusin ito sa harap ng awtorisadong kinatawan ng kumpanya.”

Akala nila, pupunta ako upang sumuko.

Ang annual presentation ay ginanap sa ballroom ng isang five-star hotel.

Nasa lobby ang mga investor, banker at executive. Sa malalaking screen ay umiikot ang video ng bagong township sa Cavite—maluluwang na kalsada, parke at masayang pamilyang naglalakad sa ilalim ng mga puno.

Walang ipinakitang mga pamilyang mawawalan ng bahay.

Dumating ako kasama si Isabel, si Papa at si Janelle.

Nang makita kami ng assistant ni Celeste, mabilis siyang lumapit.

—Ms. Villanueva, sa kabilang meeting room po ang settlement.

—Hindi ako narito para sa settlement.

—Hindi kayo maaaring pumasok sa ballroom.

Ipinakita ni Isabel ang invitation mula sa audit committee.

—Maaari siya.

Pagpasok namin, nasa harap si Roberto Alcantara.

Sa tabi niya si Celeste, nakasuot ng puting ternong moderno ang hiwa. Si Adrian ay nasa unang hanay kasama ang ibang senior executives.

Nang makita niya ako, tumayo siya.

Nakita rin niya si Janelle.

Namula ang mukha niya.

—Ano ang ginagawa mo rito?

—Ipinapakita ko sa iyo kung ano ang hitsura ng pagtawid sa hangganan.

Hinawakan niya ang braso ko.

—Mara, umalis tayo. Hindi ito mabuti para sa bata.

Tinanggal ko ang kamay niya.

—Ngayon mo lang naisip ang bata nang maaari nang masira ang pangalan mo.

Lumapit si Celeste.

Hindi man lang siya tumingin kay Janelle.

—Sinabi kong hindi na magiging ganito kaluwag ang alok kapag lumipas ang isang linggo.

—Tama ka. Hindi na sapat ang walong daang libo.

—Magkano ang gusto mo?

Narinig iyon ng ilang taong malapit sa amin.

Nagkunwari pa rin siyang mahinahon.

—Sabihin mo ang halaga. Huwag kang gumawa ng eksena.

—Hindi pera ang gusto ko.

—Lahat ay nagsasabi niyan bago ibigay ang tunay na halaga.

Lumapit si Benjamin Lacuesta.

—Mrs. Alcantara, hinihintay po kayo ng audit committee.

—Hindi ito ang tamang oras.

—Sa tingin ko, ito lamang ang natitirang tamang oras.

Isinara ang mga pinto ng ballroom.

Hindi ito press conference.

Hindi rin ito palabas para sa social media.

Isa itong pormal na emergency session ng board, external auditor at bond advisers.

Ngunit naroon ang lahat ng taong pinakamahalaga sa pamilyang Alcantara.

Ang mga taong matagal nilang pinaniwalang malinis ang kanilang pangalan.

Unang ipinakita ni Isabel ang PSA certification.

Walang kasal sa pagitan namin ni Adrian.

Sunod, ang kontrata ng events company at ang invoice para sa lalaking nagpanggap na officiant.

Pagkatapos ay ang scanned IDs ko at email instruction na gawing pare-pareho ang pirma ko sa supplier documents.

Nakita kong unti-unting nawawala ang kulay sa mukha ni Adrian.

—Hindi ko alam ang tungkol sa email na iyan, sabi niya.

Tiningnan ko siya.

—Pero alam mong peke ang kasal.

—Oo, pero—

—Alam mong ginagamit ang kumpanya ni Papa.

—Hindi ko alam na ghost supplier iyon.

Tumayo si Benjamin.

—Mr. Alcantara, ang inyong electronic approval ang nasa dalawang disbursement.

—Routine approval iyon. Hindi ko nakita ang detalye.

—Trabaho mong makita ang detalye, sagot ko. Iyan ang palagi mong sinasabi sa akin kapag may mali akong decimal sa budget natin sa bahay.

May ilang tumingin sa kanya.

Hindi siya nakasagot.

Ipinakita ang bank trail mula sa relocation fund patungo sa mga kumpanyang konektado sa foundation ni Celeste.

Sumunod ang reimbursement records ng panaderya ni Janelle.

Nang tawagin ang pangalan niya, tumayo siya.

Nanginginig ang boses niya, ngunit malinaw.

—Tinanggap ko ang pera. Pumayag akong pakasalan si Adrian kapalit ng pagbabayad sa utang at pagprotekta sa lupang iniwan ng nanay ko. Noong nalaman kong hindi pa pala tapos ang relasyon nila ni Mara, hindi ako umatras. Mali iyon.

Tiningnan siya ni Adrian.

—Janelle, hindi mo kailangang gawin ito.

—Kailangan. Dahil bawat araw na nanahimik ako, mas lalo kong piniling maging katulad ninyo.

Humigpit ang mga daliri ni Celeste sa mesa.

—Buntis ka. Hindi mo alam ang ginagawa mo.

—Alam ko. Kaya ayokong lumaki ang anak ko na iniisip na ang takot ay dahilan upang sirain ang ibang tao.

Inilabas ni Isabel ang settlement draft.

Binasa niya ang clause tungkol sa medical certification na magpapatunay na wala na ang pagbubuntis ko.

Sa unang pagkakataon, nagtaas ng boses si Roberto.

—Celeste, ikaw ba ang nag-utos nito?

—Inaayos ko ang problemang hindi kayang ayusin ng anak mo.

—Gamit ang pondo ng kumpanya?

—Ibabalik din naman iyon.

—Pera iyon ng relocation program!

—Huwag kang magmalinis, Roberto. Alam mong peke ang kasal nila.

Tumahimik ang buong silid.

Napatingin sa kanya ang mga board member.

Tiningnan ni Roberto ang asawa niya, saka ako.

—Alam ko ang staged ceremony. Hindi ko alam na ginamit ang dokumento upang gumawa ng supplier account.

—Pero alam mong niloko nila ako, sabi ko.

Hindi siya umiwas ng tingin.

—Oo.

—At sinabi mong huwag kong dibdibin.

Napayuko siya.

Walang paliwanag na makapagliligtas sa kanya roon.

Hindi man siya ang gumawa ng buong plano, pinili niyang manahimik dahil mas maginhawa iyon.

Hinarap ako ni Celeste.

—Ano ba talaga ang gusto mong mangyari? Wasakin ang kumpanya? Mawalan ng trabaho ang libo-libong empleyado dahil nasaktan ka?

—Hindi ako ang kumuha ng pera sa relocation fund.

—Hindi mo alam kung paano pinapatakbo ang ganitong kalaking negosyo.

—Alam ko kung paano basahin ang invoice. Alam ko rin ang kaibahan ng pagkakamali sa planadong pandaraya.

—Wala kang kapangyarihan dito.

Iyon din marahil ang pinaniwalaan niya nang ihagis niya sa akin ang card.

Isang buntis na babae.

Walang legal na kasal.

Walang apelyidong makapangyarihan.

Madaling patahimikin.

Lumapit ako sa mesa at inilapag ang bank card sa harap niya.

—Ito ang ibinigay mo sa akin.

Hindi niya iyon ginalaw.

—Sabi mo, gamitin ko ang pera para burahin ang anak ko at magsimulang muli.

Tumingin ako sa mga miyembro ng board.

—Ang perang ito ay galing sa pondong para sa mga pamilyang ililipat ng proyekto ninyo. Hindi lamang ako ang pinilit niyang mawala. Pati ang mga taong hindi niya kilala, ninakawan niya upang itago ang sarili niyang plano.

Pagkatapos ay tumingin ako kay Celeste.

—Tama ka. Lahat ay may presyo. Ang presyo ng pananahimik mo ay pangalan ko, anak ko at kalayaan ko. Hindi ko babayaran iyon.

Tumayo ang audit committee chair.

Ipinahayag niyang pansamantalang sinususpinde sina Adrian at Celeste sa lahat ng corporate authority habang nagpapatuloy ang independent forensic audit.

Itinigil din ang bond offering at lahat ng disbursement sa Cavite project.

Walang posas.

Walang pulis na biglang pumasok sa ballroom.

Ngunit nakita kong mas matindi para kay Celeste ang mawalan ng kontrol sa harap ng mga taong dati’y tumatayo kapag dumarating siya.

Inalis sa kanya ang access card.

Hiningi ang company phone niya.

Sinabihan siyang hindi siya maaaring makipag-ugnayan sa mga empleyado o auditor.

Lumapit siya kay Roberto.

—May gagawin ka ba?

Matagal siyang hindi sumagot.

Pagkatapos ay sinabi niya:

—Ngayong araw, hindi kita poprotektahan.

Parang iyon ang unang pagkakataong tunay na natakot si Celeste.

Nilapitan ako ni Adrian sa hallway matapos ang meeting.

—Mara, kausapin mo ako.

—Tapos na ang usapan natin.

—Hindi ko alam ang buong plano ni Mama.

—Pero alam mong peke ang kasal.

—Oo.

—Alam mong may asawa ka.

—Oo.

—Alam mong buntis ako habang sinasabi mong tanggapin ko ang sitwasyon.

Pumikit siya.

—Oo.

—Iyan ang buong bahaging kailangan kong malaman tungkol sa iyo.

Hinawakan niya ang buhok niya.

—Mahal kita.

—Minahal mo ang bersiyon ko na tahimik, tapat at madaling itago.

—Hindi totoo iyan.

—Nang kailangan mong pumili sa pagitan ng pangalan mo at sa akin, hindi ka man lang nag-isip.

—Maaayos pa natin ito.

—Wala tayong kasal na aayusin.

—Anak ko ang dinadala mo.

—At pananagutan mo siya sa paraang itatakda ng batas, hindi sa paraang komportable para sa pamilya mo.

—Ayokong lumaki siyang hindi ako kilala.

—Dapat sana naisip mo iyon bago mo pumayag na bayaran ang pagkawala niya.

—Hindi ako pumayag!

—Nang nalaman mo, sino ang hinarap mo? Ang nanay mo o ako?

Hindi siya nakasagot.

Iniwan ko siya sa hallway.

Sa sumunod na mga buwan, lumabas ang buong saklaw ng ginawa nila.

Napatunayang ginamit ang pangalan ng printing shop namin sa labing-isang pekeng kontrata. Ang metadata ng files, payment instructions at email archives ay nagmula sa opisina ng foundation ni Celeste.

Pinawalang-sala ako at si Papa sa internal audit.

Nagsampa kami ng civil complaint para sa identity misuse, fraud at damages. Nagsumite rin ang external auditor ng findings sa mga kaukulang regulatory agency.

Hindi agad natapos ang mga kaso.

Walang instanteng hustisya sa totoong buhay.

May hearings, affidavits, pagsusuri ng pirma at paulit-ulit na pagharap sa mga abogado.

Ngunit sa bawat dokumentong lumalabas, lumiit ang mundong pinaghaharian ni Celeste.

Tinanggal siya sa foundation.

Nagbitiw si Roberto bilang chairman matapos amining nabigo siyang pigilan ang pang-aabuso.

Si Adrian ay inalis bilang chief operating officer. Hindi na rin siya pinayagang humawak ng pondo habang nakabinbin ang mga reklamo.

Nagsampa si Janelle ng petition upang kuwestiyunin ang bisa ng kasal nila, batay sa panlilinlang at pamimilit na nakapaloob sa kanilang kasunduan.

Isinuko niya ang kontrol sa panaderyang binayaran ng pondo ng kumpanya.

Hindi ko iyon ipinagdiwang.

May mga kasalanang hindi nabubura dahil lamang nagsisi ang gumawa.

Ngunit nagbigay siya ng buong salaysay at tumulong upang maibalik sa relocation fund ang natitirang pera.

Bago siya lumipat sa bahay ng tiyahin niya sa Batangas, pinuntahan niya ako.

Malaki na ang tiyan naming dalawa.

May inilapag siyang maliit na kahon sa mesa.

Nasa loob ang lumang pulseras na ibinigay ko sa kanya noong unang araw ng panaderya.

—Hindi ko hinihinging patawarin mo ako.

—Mabuti.

Tumango siya.

—Gusto ko lang ibalik ito.

—Hindi pulseras ang kinuha mo sa akin.

Napaluha siya.

—Alam ko.

—At hindi ko pa kayang sabihin na ayos na.

—Naiintindihan ko.

Tumayo siya upang umalis.

Bago siya makarating sa pinto, tinawag ko siya.

—Janelle.

Lumingon siya.

—Huwag mong gawing dahilan ang anak mo upang takasan ang ginawa mo. Gawin mo siyang dahilan upang hindi mo na ulitin.

Tumango siya habang umiiyak.

Hindi iyon pagpapatawad.

Ngunit iyon ang huling bigat na pinili kong bitawan.

Ipinanganak ko ang anak kong babae sa isang pampublikong araw ng Hunyo habang bumubuhos ang ulan sa Maynila.

Si Papa ang unang humawak sa kanya.

Nanginginig ang kamay niya, ngunit buo ang ngiti niya.

—Kamukha mo, sabi niya.

—Kawawa naman siya.

Tumawa si Papa hanggang maiyak.

Pinangalanan ko siyang Amara Villanueva.

Hindi ko ginamit ang apelyidong Alcantara.

Hindi dahil gusto kong itago kung sino ang ama niya.

Kundi dahil nais kong lumaki siyang alam na ang apelyido namin ay hindi kahihiyan, hindi dummy account at hindi papel na maaaring gamitin ng mayayaman.

Buwan-buwan, nagbibigay si Adrian ng suportang itinakda sa pormal na kasunduan. May limitado siyang pagbisita, sa presensya ko o ng taong pinagkakatiwalaan ko.

Sa unang pagkakataong nakita niya si Amara, umiyak siya.

—Maaari ko ba siyang buhatin?

Matagal ko siyang tiningnan bago ko ibinigay ang bata.

—Hindi ito pangalawang pagkakataon para sa atin.

Tumango siya.

—Alam ko.

—Pagkakataon mo ito upang huwag siyang lokohin gaya ng ginawa mo sa akin.

Hindi siya sumagot.

Marahil, sa unang pagkakataon sa buhay niya, naunawaan niyang hindi lahat ng nasira ay maaaring bilhin, ayusin o itago sa likod ng apelyido.

Makalipas ang isang taon, muling binuksan namin ni Papa ang printing shop.

Hindi na malaki ang espasyo. Wala rin kaming mamahaling makina.

Ngunit sa ibabaw ng bagong counter ay may karatulang:

Villanueva Print and Document Services
Tunay na Papel. Tunay na Pangalan.

Tumulong si Isabel na magtatag kami ng libreng buwanang consultation para sa mga babaeng may problema sa dokumento, utang, pekeng kontrata at paggamit ng kanilang pirma nang walang pahintulot.

Hindi kami naging mayaman.

Ngunit nabawi namin ang sapat na danyos upang bayaran ang utang sa shop, gamutan ni Papa at edukasyon ni Amara.

Higit sa lahat, nabawi namin ang pangalan namin.

Isang hapon, habang nagpi-print ako ng invitation para sa unang kaarawan ni Amara, may dumating na sobre.

Galing kay Celeste.

Walang mahabang paliwanag.

Isang pahina lamang.

Humihingi siya ng pagkakataong makita ang apo niya.

Hindi ko itinapon ang liham.

Hindi ko rin sinagot agad.

Inilagay ko iyon sa drawer kasama ng bank card na minsan niyang itinulak sa harap ko.

Hindi ko ginamit kahit isang sentimo.

Nandoon lamang iyon bilang paalala.

Noong araw na iyon sa café, naniwala siyang ang walong daang libong piso ang pinakamalaking halaga sa mesa.

Nagkamali siya.

Mas mahalaga ang anak na gusto niyang ipabura.

Mas mahalaga ang pangalan na gusto niyang dungisan.

At higit sa lahat, mas mahalaga ang babaeng inakala nilang mananatiling nakayuko dahil wala siyang makapangyarihang pamilyang sasalo sa kanya.

Hindi ako naging asawa ng isang Alcantara.

Hindi ako naging bahagi ng kanilang mansiyon, boardroom o marangyang pangalan.

Ngunit nang yakapin ko si Amara habang kumakanta si Papa sa tabi ng maliit na cake, naunawaan kong hindi ako nawalan ng pamilya.

Nakalabas lamang ako mula sa pamilyang matagal nang walang alam sa tunay na kahulugan nito.