PITONG TAON SIYANG NAGKUNWARING NAWAWALAN NG ALAALA PARA TAKASAN AKO—NANG IPAKULONG NIYA AKO BILANG MAGNANAKAW, SAKA KO NALAMANG MAY IBANG BABAENG LAGI NIYANG NAAALALA SA LIKOD KO
Noong Bisperas ng Pasko, muling “nakalimutan” ng asawa ko kung sino ako.
Tinawag niya ang pulis at ipinakulong ako dahil daw pumasok ako sa bahay niya para magnakaw.
Habang desperado kong pinatutunayang asawa niya ako, nabura na pala niya ang bawat litrato, mensahe, at bakas ko sa cellphone niya.
At sa labas mismo ng presinto, narinig ko ang katotohanang pitong taon kong hindi nakita.
“Ako po ang asawa niya,” paliwanag ko. “May episodic amnesia si Gabriel. Kapag inaatake siya, minsan hindi niya ako nakikilala.”
Tumingin ang pulis sa akin, pagkatapos ay kay Gabriel Sarmiento—ang lalaking pitong taon kong inalagaan na para bang araw-araw ay maaari niya akong makalimutan.
“May maipapakita kang patunay?”
Hinawakan ko ang wedding ring ko, saka dalawang beses na kumatok sa dibdib.
Iyon ang memory anchor namin.
Kapag ginagawa ko iyon, sinasabi kong, “Gab, ako si Mara. Ikaw ang pumili sa akin. Umuwi ka.”
Pero malamig lang ang titig niya.
“Pwede n’yo pong tingnan ang phone niya,” sabi ko.
Inabot ni Gabriel ang cellphone niya.
Walang litrato ko sa gallery.
Wala ang pangalan ko sa contacts.
Wala ni isang thread ng usapan namin.
Ang laman ng album niya ay puro litrato ni Bianca Lim—ang kababata niyang palagi niyang tinatawag na “parang kapatid.”
May selfie sa Tagaytay. May litrato sa concert. May dinner photo sa BGC, magkatabi, masayang-masaya.
Nanlamig ang mukha ng pulis.
“Ma’am, mahirap paniwalaan ang kuwento mo kung wala kang maipakitang kahit ano.”
Habang dinadala ako sa holding area para i-verify ang identidad ko, nadaanan ko ang gilid ng parking lot.
Doon ko nakita sina Gabriel at Bianca.
“Hindi ka ba natatakot na mahuli ka niya?” tanong ni Bianca.
Napabuntong-hininga si Gabriel.
“Hindi. Kapag sinabi kong wala akong maalala, paniniwalaan niya ako.”
“Pitong taon na, Gab.”
“Eh kasi sobrang kapit niya sa akin. Kapag gusto kong huminga, kailangan ko pang magkunwaring may sakit. Mas madali ’to. Tingnan mo, Pasko, may oras ako para sa ’yo.”
Parang may kung anong nabasag sa loob ko.
Pitong taon akong nagbasa tungkol sa memory disorders, sumama sa checkups, gumawa ng emergency cards, at nagmakaawa sa mga kaibigan niyang tulungan akong hanapin siya tuwing “nawawala” siya.
Akala ko sakit iyon.
Kasinungalingan pala.
Tatlong araw akong na-detain habang nililinaw ang kaso.
Pag-uwi ko sa condo namin sa Quezon City, bukas na ang Christmas box na inorder ko isang buwan bago pa.
Labindalawang espesyal na ensaymada mula sa lumang panaderyang pinuntahan namin noong unang Pasko bilang mag-asawa.
Halos lahat, kinagatan lang nang kaunti.
May pink na plato sa mesa.
Plato ni Bianca.
Bandang gabi, dumating si Gabriel.
“Saan ka ba galing nitong mga nakaraang araw?”
“Hindi mo ba naisip tawagan ako?”
Umupo siya at tumingin agad sa cellphone.
“Binigyan lang kita ng space. Hindi kailangang araw-araw tayong mag-report.”
Napangiti ako.
“Okay. Simula ngayon, kanya-kanyang buhay na lang.”
Napatingin siya sa akin.
“Dinala mo rito si Bianca noong Pasko, ’di ba?”
Nagkibit-balikat siya.
“Hindi niya alam kung anong flavor ang gusto niya kaya tinikman niya lahat.”
“Isang buwan akong naghintay para diyan.”
“Pagkain lang ’yan, Mara. Bibilhan kita ulit.”
Pagkatapos, iniabot niya sa akin ang isang wool scarf.
“Sa ’yo na. Para quits.”
Napaatras ako.
Pitong taon na niyang alam na allergic ako sa wool.
O marahil, matagal na pala siyang hindi nag-abala na alalahanin.
Kinagabihan, hindi siya umuwi.
Nakita ko sa social media ni Bianca na nanonood sila ng musical sa Pasay.
Sa unang pagkakataon, hindi ko siya hinanap.
Ako naman ang lumabas kasama ang mga kaibigan ko sa Makati.
Bandang alas-dos ng madaling araw, tumawag ang unknown number.
“Mara, nasaan ka? Bakit mo ako blinock?”
“Umiinom.”
Wala pang tatlumpung minuto, dumating siya.
Kinuha niya ang baso ko, isinakay ako sa SUV, at saka nagsimulang magalit.
“Hindi ka naman umiinom! Ano ba talagang problema mo?”
Napansin kong puno ng gamit ni Bianca ang likod ng sasakyan.
Hinila ko ang Christmas flowers sa dashboard.
“Anong ginagawa mo?” sigaw niya. “Kay Bianca ’yan!”
“Akala ko ba kanya-kanyang buhay?”
“Anong klaseng drama na naman ’to?”
Tiningnan ko siya.
“Dati, hindi ka kusang tumatawag. Bakit ngayon parang takot na takot kang mawala ako?”
Bigla siyang natahimik.
At bago pa siya makasagot, umilaw ang phone niya sa cup holder.
Message mula kay Bianca.
“Gab, pitong taon na tayong ganito. Hanggang kailan mo siya gagawing tanga? Sabi mo kapag natuto na siyang mabuhay nang hindi ka hinahabol, saka mo siya tuluyang iiwan.”
Sa ibaba noon, nakita ko ang huling sagot ng asawa ko.
“Malapit na. Kailangan lang muna niyang masanay na wala ako.”
PARTE2
Nanatili akong nakatingin sa screen nang ilang segundo.
Hindi dahil nagulat pa ako.
Kundi dahil sa unang pagkakataon, nakita kong nakasulat ang bagay na pitong taon kong pinipilit huwag isipin.
Hindi ako asawa na minamahal niya.
Isa akong obligasyong pinagpaplanuhan niyang takasan.
Agad inagaw ni Gabriel ang phone.
“Lasing ka. Huwag kang magbasa ng hindi para sa ’yo.”
Napatawa ako nang mahina.
“Hindi para sa akin? Ako ang pinag-uusapan.”
“Hindi mo naiintindihan ang context.”
“Anong context ang kailangan para sa ‘hanggang kailan mo siya gagawing tanga’?”
Namilog ang panga niya.
Ilang segundo siyang tahimik, saka pinatakbo ang sasakyan.
Dati, iyon na ang sandaling iiyak ako. Pipilitin kong magpaliwanag siya. Hahanapin ko ang bersyon ng kuwento na hindi gaanong masakit.
Pero tatlong araw sa malamig na holding area ang nagturo sa akin ng isang bagay:
May pagod na hindi na kayang ayusin ng paliwanag.
Pagdating namin sa condo, nagpanggap akong hilo at dumiretso sa kuwarto.
Hindi ko siya kinompronta.
Hindi pa.
Bandang alas-kuwatro, nakatulog si Gabriel sa sofa.
Binuksan ko ang shared laptop namin at doon ko nakita ang isang folder na naka-sync sa cloud account niya.
Ang pangalan: EPISODES.
Nang buksan ko iyon, parang tumigil ang paghinga ko.
May mga file ayon sa taon—anniversary, biyahe, birthday ni Bianca, Pasko.
Bawat file ay may listahan.
Block Mara.
Delete chat.
Remove photos.
Tell Marco and Luis not to answer.
Stay at Bianca’s place.
Return after two days.
Say memory is coming back.
May notes pa tungkol sa akin:
“She will cry first.”
“She will call my friends.”
“Bring coffee when returning.”
“Do memory-anchor gesture.”
Napahawak ako sa bibig ko.
Ang memory anchor na akala kong espesyal naming paraan para hanapin ang isa’t isa…
Kasama pala sa script.
Sa isa pang folder, may screenshots ng group chat nila ng mga kaibigan niya.
May isang mensahe si Gabriel:
“Nasa Alabang siya naghahanap sa akin. Sinabi ko sa kanya nasa Marikina ako. Hahaha.”
Sumagot ang kaibigan niya:
“Grabe ka. Baka isang araw mapagod ’yan.”
Sagot ni Gabriel:
“Hindi. Takot na takot ’yang mawala ako.”
Hindi ako umiyak.
Iyon ang pinakanakakatakot.
Tahimik akong nag-download ng lahat ng files, ipinadala sa sarili kong email, at nag-save ng copies sa external drive.
Pagkatapos ay pumasok ako sa kuwarto.
Kumuha ako ng dalawang maleta.
Damit, passport, mga dokumento, laptop, ilang litrato ng mga magulang ko, at ang maliit na ceramic mug na binili ko bago pa kami ikasal.
Wala akong dinalang wedding photo.
Wala akong dinalang regalong galing sa kanya.
Bago sumikat ang araw, umalis ako.
Nag-iwan ako ng isang papel sa mesa.
“Hindi mo na kailangang magkunwaring nakalimot. Hindi na kita hahanapin.”
Pumunta ako sa apartment ng pinsan kong si Liza sa Pasig.
Kinabukasan, dalawampu’t anim na missed calls ang nasa phone ko.
Sunod-sunod ang messages ni Gabriel.
“Mara, nasaan ka?”
“Umuwi ka.”
“Mag-usap tayo.”
“Hindi mo pwedeng basta iwan ang bahay.”
At ang pinakahuli:
“Hindi mo alam ang buong kuwento.”
Dati, isang tawag lang niya, tatakbo na ako.
Ngayon, binuksan ko ang chat, pinindot ang block, at ipinagpatuloy ang almusal ko.
Sa sumunod na dalawang linggo, inayos ko ang trabaho ko, kinausap ang abogado, at unti-unting inilipat ang mga gamit ko.
Hindi ko sinabi kay Gabriel kung saan ako nakatira.
Pero isang hapon, dumating siya sa lobby ng opisina ko sa Ortigas.
Mukha siyang hindi natulog.
“Mara.”
Huminto ako.
“Limang minuto lang.”
“Wala akong limang taon. Pitong taon na ang kinuha mo.”
Napapikit siya.
“Alam kong narinig mo kami ni Bianca.”
“Hindi lang iyon.”
Inilabas ko ang phone ko at ipinakita ang larawan ng folder na EPISODES.
Namutla siya.
Doon tuluyang nawala ang yabang sa mukha niya.
“Mara, pakinggan mo ako.”
“Okay. Magsalita ka.”
Umupo kami sa isang bakanteng conference room.
Sa unang pagkakataon sa pitong taon, wala siyang maitatagong amnesia.
Umamin siya.
Nagsimula raw ang lahat matapos ang isang aksidente. Ilang oras siyang nalito at nang makita niya kung gaano ako natakot, doon niya naisip ang kasinungalingan.
Noong una, ginagamit lang daw niya para makaiwas sa away.
Pagkatapos, para makalabas kasama ang mga kaibigan.
Hanggang sa muling naging malapit sa kanya si Bianca.
“Hindi ko planong tumagal nang ganito,” sabi niya. “Pero bawat beses na gusto kong mapag-isa, gumagana. Pinapatawad mo ako agad.”
“Dahil akala ko may sakit ka.”
“Alam ko.”
“Hindi. Hindi mo alam.”
Lumapit ako nang bahagya.
“Alam mo ba kung ilang gabing hindi ako natulog? Ilang ospital ang tinawagan ko? Ilang beses akong humingi ng tawad dahil sinabi mong hindi mo maalala ang mga tao?”
Hindi siya sumagot.
“Alam mo ba kung bakit ako laging nakadikit sa ’yo?”
Tahimik siya.
“Dahil ginawa mong responsibilidad ko ang kasinungalingan mo.”
Namula ang mga mata niya.
“Mara, hindi ko gustong saktan ka nang ganito.”
“Tinawag mo ang pulis.”
Napayuko siya.
“Hindi ko akalaing ide-detain ka.”
“Pero hinayaan mo.”
Wala na siyang maisagot.
Saka bumukas ang pinto.
Nasa labas si Bianca.
Hindi ko siya inimbitahan.
Si Gabriel pala ang tumawag sa kanya bago pumunta roon.
“Gab, ano ’to?” tanong niya.
Nang makita niya ako, agad siyang tumahimik.
“Perfect,” sabi ko. “Mas mabuti.”
Huminga nang malalim si Bianca.
“Mara, alam kong galit ka sa akin.”
“Hindi lang galit.”
“Hindi ko alam na ipapakulong ka niya.”
Napatingin ako kay Gabriel.
“Pero alam mong nagpapanggap siyang may amnesia?”
Hindi siya sumagot.
Sapat na iyon.
“Alam mong pitong taon niya akong niloloko?”
“Mara…”
“Alam mo.”
Tumulo ang luha niya.
“Akala ko… gusto lang niya ng space. Sabi niya hindi na kayo okay matagal na.”
Napangiti ako, pero walang saya.
“Iyan ang problema sa mga relasyong kailangang itago. Laging may kuwento para gawing kontrabida ang taong wala sa kuwarto.”
Biglang tumayo si Gabriel.
“Enough. Ako ang may kasalanan. Huwag mo siyang idamay.”
Napatingin ako sa kanya.
Doon ko nakita ang pinakamasakit na katotohanan.
Sa loob ng pitong taon, kapag ako ang nasasaktan, lagi siyang may dahilan.
Pero nang si Bianca ang maipit, agad niya itong ipinagtanggol.
Tumango ako.
“Salamat.”
Naguluhan siya.
“Para saan?”
“Sa wakas, may naalala ka nang walang script.”
Kinuha ko ang folder na dala ko at inilapag sa mesa.
Nandoon ang printed screenshots, ang listahan ng pekeng episodes, at ang statement na ginawa ko tungkol sa nangyari noong Pasko.
“Hindi ko kailangan ng confession mo para malaman ang totoo. Kailangan ko lang marinig kang umamin para matapos na ito sa loob ko.”
Hinawakan niya ang braso ko.
“Mara, huwag. Kaya kong ayusin ’to.”
Inalis ko ang kamay niya.
“Sige. Simulan mo sa pagsagot sa isang tanong.”
“Ano?”
“Sa pitong taon na nagpapanggap kang nawawalan ng alaala… may isang pagkakataon bang nakalimutan mo talaga si Bianca?”
Nanahimik siya.
Iyon na ang sagot.
Tumalikod ako.
Pero bago ako makarating sa pinto, narinig ko siyang humagulgol.
“Mara, mahal kita.”
Huminto ako.
Dahan-dahan kong hinawakan ang wedding ring na suot ko pa noon, saka dalawang beses na kumatok sa dibdib ko.
Ang memory anchor.
Napatingin siya sa akin na parang umaasa sa himala.
“Naalala mo ’to?” tanong ko.
Tumango siya habang umiiyak.
“Naalala ko.”
“Good.”
Hinubad ko ang singsing.
“Ito ang huling bagay na gusto kong maalala mo: ako si Mara. Ako ang babaeng pitong taon mong ginawang tanga dahil sigurado kang hindi kita kayang iwan.”
Inilapag ko ang singsing sa mesa.
“At nagkamali ka.”
Lumabas ako ng conference room nang hindi lumilingon.
Makalipas ang anim na buwan, mas tahimik na ang buhay ko.
Hindi na ako nagigising sa gabi para tingnan kung nasaan siya. Hindi ko na kailangang magmakaawa sa mga kaibigan niya para sabihin kung nasaan ang lalaking nangakong uuwi sa akin.
May mga araw na masakit pa rin. Pero hindi ko na tinatawag na pag-ibig ang takot na mawala ang isang taong kusa namang lumalayo.
Isang gabi, may dumating na message mula sa bagong numero.
Si Gabriel.
“Hindi kita makalimutan.”
Matagal kong tinitigan iyon.
Pagkatapos ay dinelete ko.
Binlock ko siya dahil payapa na ako.
At ang kapayapaang iyon ang unang bagay na pinili kong huwag nang ipagpalit sa kahit anong alaala.
MENSAHE
Hindi sukatan ng tunay na pagmamahal kung gaano katagal kang nakakatiis. Minsan, ang pinakamahirap ngunit pinakamatapang na paraan ng pagmamahal sa sarili ay ang tumigil sa paghabol sa taong paulit-ulit kang pinipiling kalimutan.
Ang taong tunay na nagmamahal sa iyo ay hindi ka gagawing tagapagligtas ng problemang siya rin ang lihim na lumilikha. Hindi mo kailangang sirain ang sarili mo para patunayan na kaya mong manatili.
May mga pagkakataong ang pag-alis ay hindi pagkatalo.
Ito ang sandaling sa wakas, pinili mong maalala ang sarili mo.
