Dalawang araw pa lang mula nang manganak ako… pero may kulang na sa anak ko.

Hindi iyon simpleng gasgas.
Hindi kagat ng lamok.
Kundi isang piraso ng laman—sa tenga niya—na parang sadyang tinanggal.

Nang gabing iyon, nagising ako dahil sa mahina ngunit tuloy-tuloy na iyak ng baby ko. Madilim ang ward, tahimik ang buong ospital. Kinuha ko siya para pasusuhin… doon ko napansin ang maliit na band-aid sa tenga niya.

“Bakit may sugat?” bulong ko.

Dahan-dahan ko itong tinanggal.

At doon ako napako.

May hiwa. Malalim. Sariwa. May dugo pa.

Parang may pumutol ng isang maliit na piraso ng laman.

Nanlamig ang buong katawan ko.

“Anak…” nanginginig kong sambit, habang yakap-yakap siya. Hindi siya makaiyak nang malakas—parang wala siyang lakas.

Bigla kong naalala ang sinabi ng hipag ko kanina.

Nakaupo siya sa tabi ng kama ko, titig na titig sa anak ko.

“Ang tenga nito… kamukha ng kuya ko. Malas ’yan. Dadalhin niya ang kapahamakan.”

Akala ko baliw lang siya.

Ngayon… gusto kong sumigaw.

Tinawagan ko siya agad.

Sinagot niya ang tawag ko na parang walang nangyari.

“Hello?”

“Bakit may sugat ang tenga ng anak ko?” halos hindi ko na makontrol ang boses ko.

Tahimik sandali. Tapos saka siya sumagot, parang mayabang pa.

“Ah… ’yun ba? Ako ’yon.”

Parang may sumabog sa utak ko.

“Ano?!” sigaw ko.

“Pinutol ko lang ng konti,” sabi niya, parang normal lang. “Hindi maganda ang hugis ng tenga niya. Malas sa kuya ko. Inalis ko lang ang parte na ’yon.”

Hindi ako makahinga.

“Baliw ka ba? Bagong panganak ’yon! Dalawang araw pa lang!”

“Relax ka lang, ate,” sabi niya, may halong irita. “Para ’yon sa ikabubuti ninyong dalawa. Babae lang naman ’yan. Kahit may konting depekto, okay lang.”

Napahigpit ang hawak ko sa phone.

Sa tabi ko, si Marco—ang asawa ko—ay biglang namutla.

Inagaw niya ang cellphone.

“Liza! Ano’ng ginawa mo?!” sigaw niya. “Alam mo bang krimen ’yan?!”

“Grabe ka naman, kuya,” sagot ng kapatid niya. “Konting hiwa lang ’yon. Hindi ko naman pinutol buong tenga. OA kayo masyado.”

“Pumunta ka ngayon dito!” galit na galit si Marco.

“Bukas na lang. May trabaho pa ako. Huwag n’yo akong istorbohin sa gabi.”

At bigla niyang pinatay ang tawag.

Nanginginig ako.

Hindi sa galit lang.

Kundi sa takot.

Yakap ko ang anak ko, nararamdaman ko ang init ng katawan niya… at ang basa ng dugo sa tenga niya.

“Doktor!” sigaw ni Marco, tumakbo palabas.

Ilang minuto lang, dumating ang nurse at doktor.

Pagkakita pa lang nila, nagbago na agad ang mukha nila.

“Sino ang gumawa nito?” tanong ng doktor, seryoso.

“Hindi namin alam kung anong ginamit,” sagot ko, nanginginig.

Tinanggal nila ang benda.

Biglang kumunot ang noo ng doktor.

“May impeksyon na.”

Parang bumagsak ang mundo ko.

“Ano…?” bulong ko.

“Bagong panganak ang bata. Mahina ang resistensya. Kung hindi ito malinis agad, puwedeng magka-sepsis.”

Hindi ko na narinig ang iba pa niyang sinabi.

Sepsis.

Ibig sabihin… puwedeng mamatay ang anak ko.

Bigla siyang umiyak—mahina, halos wala nang lakas.

At sa sandaling iyon, naramdaman kong parang may kumikitil sa puso ko.

Dinala siya ng doktor sa procedure room.

Hindi ko alam kung paano ako nakasunod.

Hindi ko alam kung paano ako humihinga.

Pero may isang bagay lang ang malinaw sa isip ko—

Kung may mangyari sa anak ko…
hindi ko hahayaang mabuhay nang payapa ang gumawa nito.

At nang akala ko iyon na ang pinakamalala…

biglang nag-notify ang phone ko.

Family group chat.

Voice message mula kay Liza.

Umiiyak.

Paawa.

“Ako pa ang masama ngayon… tumulong lang naman ako…”

At isa-isa… nagsimula silang mag-reply.

“Anak, mabait si Liza.”
“Para sa pamilya lang ’yon.”
“Maniwala ka, may malas talaga sa tenga.”

Walang nagtanong kung buhay pa ba ang anak ko.

Walang nagtanong kung okay ba siya.

Hanggang sa biglang bumukas ang pinto ng procedure room…

At lumabas ang doktor—maputla ang mukha.

“Nanay ng bata…” mahina niyang sabi.

“Hindi maganda ang lagay niya.”

At doon ko naramdaman—

na baka hindi na umabot sa bukas ang anak ko.

part 2

Hindi ko na maalala kung paano ako napasigaw.

Parang nawalan ako ng sariling katawan.

“Doktor… pakiusap…” umiiyak kong sabi, kapit sa manggas niya. “Gawin n’yo lahat… kahit ano…”

Tumingin siya sa akin, seryoso pero may awa.

“Ginagawa na namin. Pero kailangan nating labanan ang impeksyon agad. Kung kumalat ito sa dugo…”

Hindi na niya tinapos.

Hindi na kailangan.

Alam ko na.

Ilang oras akong nakaupo sa labas ng procedure room.

Tahimik.

Walang luha.

Parang ubos na.

Si Marco, paikot-ikot, hawak ang ulo, parang mababaliw.

“Kasalanan ko ’to…” paulit-ulit niyang sabi. “Pinagtanggol ko pa siya dati… sinabi kong hindi siya masama…”

Hindi ako sumagot.

Wala akong lakas.

Biglang tumunog ulit ang phone ko.

Group chat.

Mas marami na ang nag-message.

“Hindi mo dapat sinigawan si Liza.”
“Pasalamat ka nga, may nag-aalaga sa pamilya n’yo.”
“Kung may nangyari man, baka dahil sa karma mo.”

Napatitig ako sa screen.

Dahan-dahan… nanginginig ang kamay ko.

Hindi na ako umiiyak.

Hindi na ako galit.

May iba nang pumalit.

Isang malamig na desisyon.

Tumayo ako.

“Marco,” tawag ko.

Tumingin siya sa akin, pagod, wasak.

“Tumawag ka ng pulis.”

Nanlaki ang mata niya.

“Ano?”

“Pulis. Ngayon.”

“Pero… pamilya ko—”

“Tiningnan mo ba ang anak natin?” putol ko, malamig ang boses. “Dalawang araw pa lang siya sa mundo.”

Tumahimik siya.

Ilang segundo.

Pagkatapos… tumango.

At tumawag.

Makalipas ang isang oras, dumating ang pulis.

Kinuha ang statement namin.

Ipinakita ko ang sugat.

Ipinarinig ang voice message ni Liza.

Tahimik ang buong ward habang nagsusulat sila.

“Intentional physical injury,” sabi ng isa. “Malinaw.”

Hindi ko na naramdaman ang takot.

Gusto ko lang ng hustisya.

Hindi lang para sa anak ko.

Kundi para sa lahat ng nanahimik.

Kinabukasan, dumating si Liza sa ospital.

Hindi dahil sa konsensya.

Kundi dahil tinawag siya ng pulis.

Pagpasok niya, galit pa rin ang mukha niya.

“Grabe kayo,” bungad niya. “Pinapalaki n’yo ang maliit na bagay—”

Hindi ko na siya pinatapos.

Lumapit ako.

Tinitigan ko siya diretso sa mata.

“Halika,” sabi ko.

Dinala ko siya sa nursery.

Ipinakita ko ang anak ko—nakakabit sa tubo, mahina ang paghinga, maliit na maliit sa kama.

Biglang natahimik si Liza.

“’Yan ang ‘maliit na bagay’ mo.”

Hindi siya makapagsalita.

Ngayon lang siya natakot.

“Hindi ko sinasadya—”

“Hindi mo kailangang magsadya,” putol ko. “Ginawa mo pa rin.”

Dumating ang pulis.

Hindi na siya nakapalag.

Habang dinadala siya palabas, umiiyak na siya.

Pero hindi na ako naaawa.

Lumipas ang ilang araw.

Isang gabi, lumabas ang doktor.

Ngumiti siya—pagod, pero may pag-asa.

“Stable na siya.”

Doon lang ako tuluyang bumagsak sa upuan.

Umiyak.

Tahimik.

Mahaba.

Hindi dahil sa sakit.

Kundi dahil… nabuhay siya.

Mahina.

May peklat.

Pero buhay.

At habang hawak ko ang maliit niyang kamay…

nangako ako—

kahit sino pa ang kalabanin ko, kahit sariling pamilya pa—

hinding-hindi ko na hahayaang may manakit sa kanya ulit.

Dahil minsan, ang tunay na panganib…

hindi nanggagaling sa malas.

Kundi sa mga taong naniniwala rito… kahit kapalit pa ang buhay ng iba.